بيىل ءساۋىر ايىندا قازاقستانداعى تاۋەلسىز باسىلىم «دات» گازەتىنە 20 جىل تولدى. «دات» اتاۋىمەن وقىرمان قولىنا تيگەن تاۋەلسىز باسىلىمنىڭ جارىققا شىعۋىنا سول ۋاقىتتا جوعارى بيلىكتەن وپپوزيسياعا كەتكەن ەكس-پرەمەر اكەجان قاجىگەلدين مۇرىندىق بولعان. العاشقىدا 50 مىڭعا دەيىن تيراجدا تارالعان گازەت ءقازىر 20 مىڭنان استام تيراجبەن شىعىپ تۇرادى. ءشارىپ قۇراقبايەۆ، مارات قابانباي، عالىمجان مۇقانوۆ، جۇماتاي سابىرجان ۇلى، اسحات ءشارىپجان سياقتى ساقا جۋرناليستەر قىزمەت ەتكەن گازەتتىڭ قازىرگى باس رەداكتورى، 20 جىل بويى «دات-پەن» بىرگە جاساسىپ كەلە جاتقان باقىتگۇل ماكىمباي. باسىلىمنىڭ باس وقىرمانى گازەتتە بۇعان دەيىن جۇمىس ىستەگەن 117 داتتىقتىڭ ەسىمىن جاريالادى. 

«دات» باسىلىمى العاشقى سانىنان باستاپ قازاقستاننىڭ، قازاقتاردىڭ قوعامدىق ساياسي ومىرىندەگى ماڭىزدى ماسەلەلەردى ۇلتتىق دەڭگەيدە كوتەرىپ، مەملەكەتتىك دەڭگەيدە شەشىم تابۋىنا، دەموكراتيانىڭ، ءسوز بوستاندىعىنىڭ قالىپتاسۋىنا ايىرىقشا قىزمەت ەتتى. 

گازەتتىڭ باس وقىرمانى، تۇراقتى اۆتورى بەلگىلى جۋرناليست ەرمۇرات باپي سۇحباتتارىنىڭ بىرىندە گازەتتى «قازاقستانداعى العاشقى وپپوزيسيالىق باسىلىم» دەپ اتاعان. ءارى  «دات» گازەتىنىڭ ءبىرىنشى سانى 1998 جىلى ءساۋىردىڭ 16-سى كۇنى جارىق كوردى» دەگەن. الايدا ارحيۆتى اقتارىپ كورگەن «قامشى» ءتىلشىسى گازەتتىڭ 1998 جىلى 10 ساۋىردە شىققان بەتاشار نۇسقاسىمەن تانىستى. وندا «كەلەسى پرەزيدەنت كىم بولادى؟» دەگەن سياقتى وزەكتى سۇراقتار كوتەرىلگەن.

«دات» گازەتى 20 جىل عۇمىرىندا تالاي قيىندىقتى باستان وتكەرگەن. اشىلا سالىپ، 4 ايدان كەيىن، 1998 جىلدىڭ تامىزىنان قىسىمعا ۇشىراعان گازەت سول جىلى ەلدەگى مەملەكەتتىك تەلەارنالاردىڭ ءبىرىنىڭ باسشىسىنىڭ ارىزىنان كەيىن المالى اۋداندىق سوتى شەشىمىمەن 30 ملن تەڭگە، رەداكتورى 5 ملن تەڭگە ايىپپۇلعا جىعىلعان.
ارينە بۇنداي سومانى تولەي الماعان باسىلىم سول جىلى جەلتوقسان ايىندا جابىلىپ قالعان. ودان كەيىن «دات» گازەتى ءار جىلدارى «دات»، «سولدات»، «جۇما-تايمس»، «اينا-پليۋس»، «سەگودنيا-بۇگىن»، «دات-اقبوتا»، «دات-كولەسو»، «دات-يرتىش»، «تاسجارعان»، «وبششەستۆەننايا پوزيسيا» سياقتى ءتۇرلى اتاۋلارمەن شىعىپ تۇرۋعا ءماجبۇر بولدى. وعان سەبەپ گازەتتىڭ 20 جىلدىق عۇمىرىندا 100-گە جاقىن رەت سوتقا بەرىلۋى. ءار جولى گازەتتىڭ جابىلۋىنا وتە ۇلكەن سوماداعى ايىپپۇلدار سەبەپ بولعان.

ءتىپتى «دات» جوباسىن ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ ءبىرى ءارى «سولدات» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى بولعان جۋرناليست ەرمۇرات باپيدى الماتىنىڭ مەدەۋ اۋداندىق سوتى 2003 جىلى قاراشا ايىندا ءبىر جىلعا شارتتى تۇردە باس بوستاندىعىنان ايىردى جانە جۋرناليستكە 5 جىل بويى باسپا قىزمەتىمەن اينالىسۋعا تىيىم سالدى. گازەت قيىندىقتارى تەك سوتقا سۇيرەلۋمەن بىتپەگەن. گازەت شىعارۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا، الماتىنىڭ وزىندە «دات» باسىلماعان تيپوگرافيا جوق دەۋگە بولادى. گازەت بىشكەكتە، رەسەيدىڭ بارناۋل، ءنوۆوسىبىر، ساراتوۆ سياقتى ءبىرقاتار وبلىستارىندا باسىلعان. الايدا قازاقستاننىڭ كۇشتىك قۇرىلىمدارىنىڭ ارالاسۋىنان كەيىن كوپتەگەن باسپالار قىزمەت كورسەتۋدەن باس تارتقان.

وسى ورايدا گازەتتىڭ 20 جىلدىق مەرەكەلىك ءنومىرى تۋرالى باس وقىرمانى ەرمۇرات باپي Facebook الەمۋمەتتىك جەلىسىندە بىلاي دەپ جازدى.

«كەشە - مەرەكەلىك ءنومىر قاتتالىپ جاتقاندا، وسى كوللاجعا قاراپ وتىرىپ، سەنەسىز بە، جىلاعىم كەلدى... قۋانىشتان با، الدە ەسىل ەڭبەككە كەتكەن كۇندەرگە دەگەن ساعىنىشتان با، جوق الدە وسىنشاما دۇنيەنىڭ جاۋاپسىز، وتەۋسىز كەتكەن وكىنىشىنەن بە - بىلە المادىم. وكىنىش دەيتىنىم - قوعام، قازاق، ەل بيلىگى، سۇرعىلت زامان - ءبارى-بارى سول قالپىندا قالعان سياقتى. بۇل ەلدىڭ باسىنا بىتكەن سور بايلانىپ، ماڭگىگە شوگىپ قالعانداي كورىنەدى.
ال قۋانىش پەن ماقتانىشتىڭ ءجونى بولەك: "ءبىز بۇنى جاسادىق". (مى سدەلالي ەتو - ۆسەم چەرتام نازلو!). قانشاما ەڭبەكتى، جۇيكە مەن دەنساۋلىقتى، قايران ۋاقىتتى سارپ ەتتىك؟ ونىڭ ولشەمىن اۋىزبەن ايتىپ، قاعازعا جازىپ، جەتكىزۋ قيىن. اۋىزبەن ايتۋى كەرەكتى بۇعان دەيىن دە دەمەگەن ەدىم: "قىرىپ تاستاعانداي" بولمايىن دەپ. ال جازۋى كەرەكتى - وسى مەرەكەلىك گازيتتە جازدىق. ونى دا مەن ەمەس، بىزدەن اينىماعان وقىرماندار، ساياساتكەرلەر مەن ساياساتتانۋشىلار، اسىل اعالار، جاناشىرلار جازدى. مەنىڭ مۇندا - مۇناۋ ءبىرىنشى بەتتىڭ استىنداعى التى-اق اۋىز سوزىمنەن باسقا ەشتەڭەم جوق.
الىڭىزدار گازيتتى، وقىڭىزدار، ويلانىپ كورىڭىزدەر - "دات" جانە ونى جاساۋشىلار جازىلعان جايتكە ساي ما، جوق پا - باعامداپ كورىڭىزدەر... قالاي بولعاندا دا، ءبىز مىڭداعان وقىرمانمەن، قاراپايىم حالىقپەن، بىزگە ءتانتى ەل-جۇرتتىڭ نيەت-تىلەگىمەن "دات" دەگەن داڭقا يەمىز! 
وسى ىستىق ىقىلاس ءۇشىن سىزدەرگە مىڭ دا ءبىر العىس! امان بولىڭىزدار، امان بولايىق! "دات"-تىڭ 20 جىلدىق دوڭگەلەك داتاسى قۇتتى بولسىن!»

«Qamshy.kz» اقپارات اگەنتتىگى «دات» گازەتىنىڭ شىعارماشىلىق ۇجىمىن، ادال وقىرماندارىن باسىلىمنىڭ 20 جىلدىق مەرەكەسىمەن قۇتتىقتاپ، شىعارماشىلىق تابىس تىلەيدى! اعايىن، «دات-قا» جازىلايىق!