اتىراۋدا پارلامەنت سەناتى كونستيتۋسيالىق زاڭناما، سوت جۇيەسى جانە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى كوميتەتىنىڭ ەلىمىزدەگى مەدياسيا سالاسىن دامىتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا كوشپەلى وتىرىسى ءوتتى. دەپۋتاتتار قازاقستانداعى مەدياسيا ينستيتۋتىن دامىتۋ ماسەلەلەرىن تالقىلادى.
كوميتەت ءتوراعاسى گەورگيي كيمنىڭ ايتۋىنشا، مەدياسيانى دامىتۋ جونىندە بۇعان دەيىن دە دوڭگەلەك ۇستەلدەر ۇيىمداستىرىلعان. بۇل جولعى كەزدەسۋدىڭ ماقساتى – مەدياسيا ماسەلەلەرى تۋرالى زاڭعا وزگەرتۋلەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ بويىنشا زاڭ جوباسىن تالقىعا سالۋ.
اتىراۋ وبلىسىنىڭ اكىمى نۇرلان نوعايەۆ ورتاعا سالىنعان تاقىرىپتىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى. ءقازىر اتىراۋ وبلىسىندا 40 كاسىبي جانە 10 كاسىبي ەمەس مەدياتور جۇمىس ىستەيدى. وبلىستاعى اكىمدىكتەر جانىنان 38 مەدياسيا كابينەتى، دوستىق ۇيىندە، كاسىپوداق ورتالىعىندا ءبىر كابينەتتەن اشىلعان. قالالىق سوتتا دا ەكى كابينەت بار.
جۇمىس بابىنداعى كەزدەسۋدە ق ر جوعارعى سوتىنىڭ سۋدياسى ۇلبوسىن سۇلەيمەنوۆا جەتىلدىرىلگەن جوبانىڭ باستى ۇسىنىستارىنا توقتالدى.
-ايتا كەتۋ كەرەك، داۋلاردى سوتقا دەيىن رەتتەۋ باعىتتارى بويىنشا ءتيىمدى مەحانيزمدەر جاسالدى. كوپتەگەن داۋلار مەدياتورلاردىڭ، ادۆوكاتتاردىڭ رەتتەۋىمەن، اربيتراجدا سوتقا جەتكەن جوق. سوتتاردا تاراپتاردىڭ كەلىسۋى، قۋىنىمنان باس تارتۋ، تالاپ ەتۋشىنىڭ ارىزى بويىنشا تالاپتاردى قاراۋسىز قالدىرۋعا قاتىستى جۇمىسى توقتاتىلعان ىستەر سانى كوبەيدى، - دەدى ۇلبوسىن سۇلەيمەنوۆا.
كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلاردىڭ پىكىرلەرىنشە، قۇقىقتىق مادەنيەت، ادامداردىڭ مەنتاليتەتىنە قاتىستى قالىپتاسقان تۇجىرىمدار وزگەرە باستاعان، داۋدى سوتتان تىس كەلىسسوزدەر جۇرگىزۋ ارقىلى دا شەشۋگە بولاتىنىن تۇسىنە باستادى. بىتىمگەرلىك راسىمدەردى وزەكتى ەتۋ ءۇشىن جوعارعى سوت سوتتاردا پيلوتتىق جوبالار ۇيىمداستىرىپ ءجۇر.
-بۇل - داۋلاردىڭ كەيبىر ساناتتارى بويىنشا مەدياسيانىڭ مىندەتتى راسىمدەرىن ەنگىزۋ جونىندەگى پيلوتتىق جوبا. مامىر ايىنان بەرى «تۇنگى سوت» پيلوتتىق جوباسى ىسكە قوسىلدى. جكو قاتىسۋشىلاردىڭ ماتەريالدىق تالاپتارىن شەشۋ كەزىندە كەلتىرىلگەن شىعىندى وتەۋ جايلى ماسەلە ازاماتتىق پروسەستە ەمەس، كەلىسىم جاساۋ ارقىلى اكىمشىلىك پروسەستە شەشىلەتىن بولادى، - دەدى جوعارعى سوت سۋدياسى. – «وتباسىلىق سوت» پيلوتتىق جوباسى باستالدى. قولدانىستاعى زاڭعا داۋلاردىڭ قىلمىستىلىعى، مىندەتتى مەدياسياعا قاتىستى دا تۇزەتۋ ەنگىزۋ كەرەك بولادى.
وتباسىلىق داۋلار بويىنشا مىندەتتى مەدياسيا تيىمدىلىگىن كورسەتتى. جىل باسىنان بەرى 8 703 ءىس (15،1%) تاراپتاردىڭ تاتۋلاسۋىنا بايلانىستى توقتاتىلدى. پيلوتتىق سوتتاردا پسيحولوگتار مەن مەدياتورلار اتا-انالارعا نەكە بۇزۋدىڭ قۇقىقتىق سالدارى، ونىڭ بالانىڭ العا قاراي دامۋىنا اسەرى تۋرالى كەڭەس بەرەدى.
جوعارعى سوت كامەلەتتىك جاسقا تولماعانداردىڭ مۇددەلەرى كوتەرىلەتىن قىلمىستىق ىستەردىڭ جەكەلەگەن ساناتتارى بويىنشا جانە اكىمشىلىك ىستەردە ءىس سوتقا تۇسپەستەن بۇرىن، پروسەستىڭ باستاپقى كەزەڭىندە مىندەتتى مەدياسيا كەرەك دەپ ەسەپتەيدى.
ء-بىز جوعارعى سوتتىڭ «سوتتان تىس جانە سوتتا تاتۋلاسۋ» جوباسىمەن جۇمىس ىستەيمىز جانە ونىڭ ناتيجەلەرى ءادىل سوتقا، زاڭنىڭ ۇستەمدىك قۇرۋىنا دەگەن سەنىمدى ارتتىرۋعا وڭ ىقپال ەتەدى دەپ ەسەپتەيمىز. 2018 جىلدىڭ 1 شىلدەسىندەگى جاعداي بويىنشا، ايماقتاردا 21 تاتۋلاسۋ ورتالىعى، 697 تاتۋلاسۋ كابينەتى (مەدياسيا) اشىلدى، - دەپ اتاپ ءوتتى ۇلبوسىن سۇلەيمەنوۆا.
سەنات دەپۋتاتى ۆلاديمير ۆولكوۆ: «مەدياسيا تۋرالى زاڭ 2011 جىلى قابىلداندى، كوپ جايتتاردى قايتا رەتتەۋ قاجەت»،- دەيدى.
-مۇنى مويىنداۋىمىز كەرەك. ءقازىر ەلىمىز بويىنشا 371 كاسىبي مەدياتور جۇمىس ىستەيدى. 3 مىڭنان استام مەدياتور كاسىبي ەمەس. وسى كاسىبي ەمەس دەگەن اتاۋدى قوعامدىق مەدياتور دەپ اۋىستىرۋ كەرەك. ءار ءتۇرلى ۇيىمدار بار وقىتاتىن، سەرتيفيكات بەرەتىن، ءبىراق ءبىرىڭعاي ورتالىق جوق. ولاردىڭ قالاي وقىتىپ جاتقانىن بىلمەيمىز، سوندىقتان الدا تۇرعان مىندەتتەردىڭ ءبىرى – سولاردىڭ ءبارىن ورتاق ءبىر ىسكە جۇمىلدىرۋ. مىسالى، باعالاۋشى، ادۆوكات، نوتاريۋستار بويىنشا وسىنداي جۇمىستار جۇرگىزىلدى. قيىن بولدى، ءبىراق ورتاق جۇيەگە كەلتىردىك. ءقازىر ولاردىڭ جالعىز رەتتەۋشىسى بار، جەكە، تۇسىنىكتى، اشىق جۇمىس ىستەيدى. وسى ماڭىزدى ينستيتۋتتى دامىتۋ كەرەك، - دەدى ۆلاديمير ۆولكوۆ.
تالقىلانعان تاقىرىپ بويىنشا ويلارى مەن ۇسىنىستارىن قازاقستان حالىقتارى اسسامبلەياسى ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى لەونيد پروكوپەنكو، سەناتور سارسەنباي ەڭسەگەنوۆ، «مەدياسيانى دامىتۋ ورتالىعى» رقۇ قۇرىلتايشىسى نازىم تولەكەيەۆالار دا ايتتى.
كەزدەسۋدى ق ر پارلامەنت سەناتى كونستيتۋسيالىق زاڭناما، سوت جۇيەسى جانە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى كوميتەتىنىڭ ءتوراعاسى گەورگيي كيم قورتىندىلادى.
-مەدياسيا – قوعامداعى اگرەسسيانى جويۋ مەن داۋلىلىق اياسىن تارىلتۋ قۇرالى. ونىڭ جۇمىس ىستەۋى ءۇشىن مەحانيزم دايىنداۋ – مىندەتىمىز. مەدياسيا كاسىپكەرلىك قىزمەتكە جاتپاعانىمەن، ءبارىبىر نارىق تۇرعىسىنان قاراۋ قاجەت. مەدياسيا نارىعىن انىقتاۋ كەرەك، - دەپ اتاپ ءوتتى گەورگيي كيم. – بەينەلەپ ايتساق، ءقازىر مەدياسياعا كەلىپ جاتقان قۇقىقتىق قاتىناستار سانى. ءبىر مەدياتور قانشا مەدياتيۆتىك ءراسىم ورىنداي الاتىنىن انىقتاۋ كەرەك. ەلىمىزدە مەدياسيا ينستيتۋتىن دامىتۋ ءۇشىن ناقتى جۇمىس جاسالۋى ءتيىس. اتىراۋدا وتكەن بۇل كەزدەسۋ كەيىن پارلامەنتتە تالقىلايتىن كوپتەگەن سۇراقتاردى بەلگىلەپ بەردى دەپ ويلايمىن.
