10 قىركۇيەكتە ءماجىلىس ۇيىندە «نۇرلى جول» باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋعا بايلانىستى «نۇرلى جول» ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا اۆتوموبيل جولدارىن دامىتۋ» اتتى ۇكىمەت ساعاتى ءوتتى. اتالمىش شاراعا مينيسترلىك پەن ۆەدومستۆالاردىڭ وكىلدەرى مەن «قازاۆتوجول» اق وكىلى قاتىستى.
ەلىمىزدە جول ماسەلەسى ءالى كۇنگە دەيىن وزەكتى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى بولىپ سانالادى. «نۇرلى جول» باعدارلاماسىن جۇرگىزۋ بارىسىندا دا ءتۇرلى ءتارتىپ بۇزۋشىلىقتار مەن ولقىلىقتار بايقالعان. ءيا، «ماسكەۋ بىردەن قۇرىلمادى» دەمەكشى بارلىعى بىردەن ءمىنسىز بولۋى مۇمكىن ەمەس. وسىعان بايلانىستى اتالمىش جوبانى جۇزەگە اسىرۋ بارىسىنداعى كەمشىلىكتەر مەن ولقىلىقتاردىڭ ورنىن تولتىرۋ ۇكىمەت وتىرىسىنىڭ باستى ماقساتى.
ۇكىمەت ساعاتىندا العاش بولىپ ءسوز باستاعان ۆيسە-سپيكەر ۆلاديمير بوجكو «ءتورتىنشى ونەركاسىپتىڭ دامۋىنا جاسالعان جاڭا مۇمكىندىكتەر» اتتى ق ر پرەزيدەنتىنىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋىنىڭ ماڭىزى تۋرالى ءسوز ەتتى. اتالمىش جولداۋ ەلىمىزدەگى اۆتوجول مەن پورت قۇرىلىسىن دامىتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
"ترانزيتتىك الەۋەتتىڭ دامۋىنا ارنالعان ەلباسىنىڭ تاپسىرماسى ماجىلىستە ۇنەمى باقىلاۋدا ۇستايمىز. بۇل «نۇرلى جولدىڭ» باسقا دا بولىمدەرىنىڭ قاتارىندا، 2016 جىلدىڭ 26-جەلتوقسانى مەن 2017 جىلدىڭ 10-ساۋىرىندە وتكەن ۇكىمەت ساعاتىندا قاراستىرىلعان بولاتىن.
سوڭعى ۇكىمەت ساعاتتاردىڭ بىرىندە حالىقارالىق دەڭگەيدە وزبەكستان، نورۆەگيا جانە ءازىربايجان ەلدەرىنەن كولىك تاسمالداۋ ماسەلەسى مەن ەۆرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ كەدەندىك كودەكس تۋرالى كەلىسىمشارت تالقىلاندى. كەيىن «ق ر كەدەندىك قىزمەتىن رەتتەۋ» زاڭى قابىلداندى. بۇل زاڭ ارقىلى شەكارالاس ەلدەردىڭ اراسىنداعى تاسىمالدى راسىمدەۋ رەتكە كەلتىرىلدى.
تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىگى ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىمەن كوپتەگەن جولدار جوندەۋدەن ءوتىپ، وسى جوبالار ارقىلى 75 مىڭ ادام جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتىلدى. 2015-2017 جىلدار ارالىعىندا ءبىرىنشى جانە ەكىنشى دارەجەلى 1،8 مىڭ شاقىرىم جول سالىنىپ، جوندەۋدەن ءوتتى.
«نۇرلى جول» باعدارلاماسى ارقىلى ءبىزدىڭ ەل الەمدىك دەڭگەيدى قالىپتاستىرىپ، قول جەتكىزۋگە ىقپالىن تيگىزگەنىن دە اتاپ وتپەسە بولمايدى"، دەدى ۆيسە-سپيكەر.
العاشىندا باعدارلاما اياسىنداعى جەتىستىكتەرلدى جىپكە تىزگەندەي اتاپ وتكەن بوجكو "ۇلت جوسپارى – ءجۇز ناقتى قادام» جوباسى مەن «نۇرلى جول» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ بارىسىنداعى قاتەلىكتەردى ايتتى.
«2018 جىلى جول سالۋ جوسپارىنا كوپ كۇش سالىندى. سونىمەن بىرگە جالپى زىندىعى 528 شاقىرىمدى قۇرايتىن 22 جوبانى اياقتايتىن ۋاقىت كەلدى. سونىمەن بىرگە وسىمەن توقتاپ قالماي باسقا دا ماڭىزدى جوسپارلاردى جۇزەگە اسىرۋدى جالعاستىرعان ءجون. ساراپتاما ناتيجەسى بويىنشا، «نۇرلى جول» مەن اتالمىش جوبانى جۇزەگە اسىرۋعا باعىتتالعان شارالاردا جۇيەلىك ماسەلەلەر دە جوق ەمەس. سەبەبى قۇرىلىس پەن جول قوزعالىسى جوسپار بويىنشا اياقتالاتىن ۋاقىتى قادالانباعان، وسىنىڭ سالدارىنان كەي جوبالار ۋاقىتىلى اياقتالماي جاتىر»، دەدى بوجكو.
ينۆەستيسيا جانە دامۋ ءمينيسترى جەڭىس قاسىمبەك ءوزىڭى بايانداماسىندا اتالمىش باعدارلامانىڭ باستى باعىتى اۆتوجول سالاسى ەكەنىن تىلگە تيەك ەتتى.
«بۇل باعىتتا ەلىمىزدەگى اۆتوموبيل جولدارىن رەكونسترۋكسيالاۋ مەن سالۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى. سونىمەن بىرگە ولار ەلىمىزدىڭ ءىرى قالالارىن ساپالى ينفراقۇرىلىمعا قوساتىن، اۆتوكولىكپەن ترانزيتتىك جۇك تاسىمالى كولەمىن ۇلعايتۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى»، دەپ بايانداما جاسادى جەڭىس قاسىمبەك.
اتالمىش ۇكىمەت ساعاتىندا ەكونوميكالىق رەفورما جانە وڭىرلىك دامۋ كوميتەتىنىڭ ءتوراعاسى سابيليانوۆ تا قوسىمشا بايانداما جاساپ، اۆتوجول سالاسىنىڭ دامۋىنا كەرى اسەر ەتەتىن ءبىرقاتار ماسەلەلەردى اتاپ ءوتتى.
ونىڭ ايتۋى بويىنشا، اۆتوموبيل جولدارىن دامىتۋ بارىسىندا باعدارلاماعا سايكەس بيۋدجەتتەن 2 ترلنيۋ 400 ملرد تەڭگە قاراستىرىلىپتى.
«اۆتوجول سالاسىنىڭ دامۋىنا كەرى اسەر ەتىپ جاتقان ماسەلەلەر بار. اتاپ وتەتىن بولسام، بىرىنشىدەن، اۆتوجول بويىنشا جوبالاردى ىسكە اسىرۋ بارىسىندا باستاپقىدا بەلگىلەنگەن مەرزىمنىڭ بۇزىلۋى، ولاردى بىرنەشە رەت تۇزەتۋ ماسەلەسى؛ ەكىنشىدەن، بۇل سالىنعان جولداردىڭ ساپاسى؛ ۇشىنشىدەن، مەملەكەتتىك باعدارلامانى ىسكە اسىرۋ كەزىندە كەي جوبالاردىڭ جوسپارلى كورسەتكىشتەرگە قول جەتكىزە الماۋى؛ تورتىنشىدەن، جول جابىندارىنىڭ كوتەرۋ قابىلەتى از ۋاقىت ىشىندە توزىپ كەتۋى؛ بەسىنشىدەن، ايماقتىق ماڭىزى بار جولداردى جوندەۋگە قارجى ءبولىنۋى، التىنشى، رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار اۆتوموبيل جولدارىن جوندەۋگە بايلانىستى جوبالاردى قارجىلاندىرۋ كەزىندە اشىق اقپار تاراتىلماۋى، اشىقتىقتىڭ بولماۋى؛ جەتىنشىدەن، جول سەرۆيسىنىڭ دامىماعاندىعى مەن اۆتوجولداردا ناۆيگاسيا جۇيەسىنىڭ بولماۋى»، دەپ اتاپ ءوتتى سابيليانوۆ.