نۇرسۇلتان نازاربايەۆ اقورداداعى كەڭ زالدا ورنالاسقان ۇستەلدىڭ تورىندە وتىر. ماڭايىندا ءار سالادا جۇمىس ىستەيتىن 18 ايەل جايعاسقان. كەزدەسۋدە نازاربايەۆ ادەتتەگىدەي جىلى سوزدەر مەن ازىلدەر ايتتى. ايەلدەر پرەزيدەنتتىڭ قۇتتىقتاۋىنا قول سوعىپ، ءار ايتقان ازىلىنە كۇلىپ وتىردى.

ايەلدەرمەن كەزدەسۋدە نازاربايەۆ بيلىك الەۋمەتتىك كومەك ءۇشىن ەكى تريلليون تەڭگە بولەتىنىن، تۇرمىسى تومەن وتباسىلاردىڭ جاعدايىن جاقسارتۋ ءۇشىن جۇمىس جاسالاتىنىن ايتتى.

"قازىرگى قيىن شاقتا الەمدە بىردە-بىر مەملەكەت كوپ بالالى، تۇرمىسى تومەن وتباسىلارعا وسىنداي سىيلىق جاساپ وتىرعان جوق. مەن مۇنى سەنىممەن ايتا الامىن" دەدى ول.

قازاقستان پرەزيدەنتى 8 ناۋرىز قارساڭىندا ايەلدەرمەن كەزدەسۋدى داستۇرگە اينالدىرعان. بيىلعى كەزدەسۋدە نۇرسۇلتان نازاربايەۆ كەيبىر ءسوزىن بۇكىل حالىققا قاراتا ايتتى.

"كومەككە مۇقتاج انالار مەن بالالارعا كەلەسى ايدان [جاردەماقى] بەرەسىڭدەر دەپ كەشە تاپسىرما بەردىم. كومەك پەن قامقورلىق ءاردايىم ەسەلەنىپ، ارتا بەرەدى. ءبىراق قازىرگى نارىق زامانىندا قول جايىپ، ۇكىمەتتەن كومەك سۇراۋعا بەيىمدەلمەۋىمىز كەرەك" دەدى نازاربايەۆ.

نازاربايەۆ مەرەكەلىك جيىندا "ءبارىن ۇكىمەت بەرەدى" دەپ سوۆەت كەزىندەگىدەي وتىرا بەرۋگە بولمايتىنىن دا ايتتى.

"سول كەزدە (سوۆەت وداعى كەزىندە – رەد.) بالا تۋعاننان كەيىن تەگىن بالاباقشاعا الادى، سودان كەيىن مەكتەپكە، وقۋدى بىتىرگەن سوڭ جۇمىس بەرەدى. ءقازىر ونداي زامان جوق. ول كەزدە مەملەكەت ەلدىڭ تاپقانىن جيناپ الىپ، بارىنە ءبولىپ وتىراتىن. ءقازىر اركىم ءوز تابىسىن ءوزى پايدالاناتىن كەزدە نەشە بالا بولاتىنىن، ونى قالاي اسىراۋ كەرەك ەكەنىن، وقۋى بار - سونىڭ ءبارىن ويلانۋ كەرەك" دەدى پرەزيدەنت.

2013 جىلى 8 ناۋرىز قارساڭىنداعى ايەلدەرمەن كەزدەسۋدە نازاربايەۆ ايەلدەردى كوپ بالا تابۋعا، ەلدەگى دەموگرافيالىق جاعدايدى جاقسارتۋعا شاقىرعان. التى جىل بۇرىنعى كەزدەسۋدە ول "كوپ بالا تاپقان ايەل – الەمدەگى ەڭ ادەمى ايەل" دەگەن ەدى.

"تاۋەلسىزدىك العالى قازاقستاندا 6 ميلليون بالا دۇنيەگە كەلدى. بۇل – ايەلدەردىڭ 6 ميلليون ەرلىگى. كوپ بالالى وتباسىلاردىڭ كوبەيۋى ۇيرەنشىكتى جاعدايعا اينالىپ كەتتى" دەگەن نازاربايەۆ.

بيىلعى كەزدەسۋدە نازاربايەۆ اۋىلداردا جۇمىس ورىندارىن كوبەيتۋدى تاپسىرعانىن ايتتى.

"قالاعا كەلەدى، ءۇيى نە جۇمىسى جوق. قالانىڭ شەتىنە كەلىپ الادى. ال وندا ءتۇرلى جاعداي بولادى. ۋاقىتشا باسپانالاردا، ساياجايلاردا تۇرادى. ارينە، كۇننىڭ ايازىندا ءۇيدى جىلىتۋ ءۇشىن پەش جاعادى" دەدى نازاربايەۆ استاناداعى بەس بالانىڭ ءولىمىن مەڭزەپ.

4 اقپانعا قاراعان ءتۇنى استانانىڭ كوكتال-1 شاعىن اۋدانىندا جەكە ءۇيدىڭ اۋلاسىنداعى ۋاقىتشا باسپانا ورتەنىپ، ءبىر وتباسىنداعى 2006، 2008، 2013، 2015 جانە 2018 جىلى تۋعان بەس قىز بالا وپات بولعان ەدى.​ بەس بالانىڭ اتا-اناسى جۇمىسقا كەتكەن. وسى وقيعادان كەيىن ەلدە انالار نارازىلىعى كۇشەيىپ، قازاقستاندا كوپ بالالى وتباسىلارعا مەملەكەت قامقورلىعىن كۇشەيتۋ تۋرالى تالاپتار ايتىلا باستادى.

ون بالانىڭ اناسى ءاسيا قادييەۆا پرەزيدەنتتىڭ ايتقانىمەن كەلىسەدى. ونىڭ ويىنشا، ۇكىمەتكە قول جايماۋ كەرەك، ءبىراق تۇرمىسى تومەن وتباسىلارعا مەملەكەت كومەكتەسۋى ءتيىس.

- قينالعاندا كوپ بالالى وتباسىلار مەملەكەتتەن كومەك سۇراۋعا قۇقىلى. كەز كەلگەن ادام كومەككە مۇقتاج بولۋى مۇمكىن. كوپ بالالى انا رەتىندە كومەك سۇراۋعا قۇقىعىم بار. بۇل ءۇشىن قۋانىشتىمىن. شامام كەلگەنشە تابىس تابۋعا تىرىسامىن. قيىن جاعدايدا قالعانداردى "كومەك سۇراپ جۇرەدى" دەۋگە بولماس. ەشكىم قول جايىپ، كومەك سۇراپ جۇرگىسى كەلمەيدى، - دەيدى 37 جاستاعى كوپ بالالى انا.

ساياساتتانۋشى تولعاناي ۇمبەتالييەۆانىڭ ويىنشا، حالىق ۇكىمەتكە قول جايماس ءۇشىن، بيلىك ولارعا جان-جاقتى جاعدايى جاساپ، قۇقىعىن قورعاۋى كەرەك.

- ءقازىر مەملەكەت ادامداردىڭ ءومىرى ءۇشىن وزىنە جاۋاپكەرشىلىك العىسى كەلمەيدى. الەۋمەتتىك كومەككە بولىنگەن اقشا ەشتەڭەگە جەتپەي قالادى. سەبەبى جاردەماقى وسسە، ازىق-تۇلىك، كوممۋنالدىق قىزمەتتەردىڭ باعاسى دا قىمباتتايدى. حالىق بۇل كومەكتى سەزبەي دە قالادى. جوعارىداعىلار جارتى جىلدان كەيىن ءبارى ءوز ورنىنا كەلگەننەن كەيىن حالىق قايتا نارازى بولارىن تۇسىنەدى، - دەيدى ول.

اقپاندا جانە ناۋرىزدىڭ باسىندا قازاقستاننىڭ بىرنەشە ايماعىندا كوپ بالالى انالار اكىمدىكتەرگە بارىپ، جاردەماقى، باسپانا ماسەلەسىن كوتەرگەن.ولاردىڭ ىشىندە نازاربايەۆتىڭ وتستاۆكاسىن تالاپ ەتكەندەر دە بولعان.

ۇسىنعان: فاريزا جومارت قىزى