قىرعىزستاننىڭ وڭتۇستىگىندەگى وش قالاسىنىڭ بويجەتكەندەرى ءدىني ۇستانىمدارىنا قاراماستان، كاسىپتەرىندە جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزۋدە. ورامال تاققان ايەلدەردىڭ كوبى ءتۇرلى ماماندىقتاردان كورىنىپ، قالىپتاسىپ قالعان جاڭساق پىكىرلەردى تەرىسكە شىعارىپ ءجۇر: جوعارى ءبىلىم الىپ، سپورتپەن اينالىسىپ، ءتىپتى زەرگەرلىك ءىستى دە مەڭگەرگەن. Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى CABAR.asia پورتالىندا جارىق كورگەن ساراپتامالىق ماتەريالىن نازارلارىڭىزعا ۇسىنادى.
ازيمكان ماليكوۆا، جەڭىلاتلەتشى، وش مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىنىڭ 3–كۋرس ستۋدەنتى:
– ورامال تاعا باستاعانىما اتا–انام قارسى بولمادى. بىرگە وقيتىن تانىستار: سەنى مۇنشاما وزگەرتكەن نە؟ – دەپ تاڭداندى. دەنە شىنىقتىرۋ پانىنەن بەرەتىن ءمۇعالىمىم: «حيدجابتى نەگە كيدىڭ؟ سەن جاقسى جۇگىرەسىڭ عوي، الدىڭدا قانشاما جەتىستىك كۇتىپ تۇر ەدى»، دەپ سۇرادى. مەن ورامال تاقسام دا، جۇگىرۋدى تاستامايتىنىمدى، جەڭىل اتلەتيكامەن ارى قاراي اينالىساتىنىمدى ايتتىم.
ادامدار ورامال تاققان مەنىڭ سپورتپەن اينالىسىپ جاتقانىمدى كورسە ءارقالاي رەاكسيا بىلدىرەدى. كەيبىرەۋلەرى جاقسى قابىلدايدى. ال باسقالارى حيدجاب كيگەن ەكەنسىڭ، ۇيدە وتىرمايسىڭ با دەپ كەيىپ جاتادى. ءبىراق مەن مۇنداي پىكىرلەرگە ۇيرەنىپ كەتتىم. ادام ەڭ الدىمەن ءوزى ءۇشىن ادال بولۋى كەرەك دەپ سانايمىن.
مەنەن باسقا دا ورامال تاققان قىزدار بار، مۇندا ناماز وقۋعا بارلىق جاعداي جاسالعان. بىلتىر ءبىزدىڭ كوماندا بىشكەكتەگى جوعارى وقۋ ورىندارى اراسىنداعى جارىسقا قاتىسقان ەدى، ءبىز وندا ءبىرىنشى ليگا كۋبوگىن جەڭىپ الىپ، جوعارعى ليگاعا وتتىك، وندا بيىلدان باستاپ وينايمىز.
اتلەتيكا سوزبەن عانا جەڭىل دەپ اتالادى، ال شىن مانىندە بۇل وتە ۇلكەن قاجىرلىق پەن ەڭبەكتى تالاپ ەتەتىن سپورت ءتۇرى.
قىرعىزستاندا مەكتەپتەردە، جوعارى وقۋ ورىندارىندا نەمەسە مەملەكەتتىك مەكەمەلەردە حيدجاب كيۋگە رەسمي تۇردە تيىم سالىنباعان. دەگەنمەن، ورامال تاققان وقۋشى قىز بالالار مەن مۇعالىمدەر كەمسىتۋشىلىك پەن تۇسىنبەۋشىلىككە تاپ بولاتىن جاعدايلار ارا–تۇرا كەزدەسىپ تۇرادى.
قالاي بولعان كۇندە دە، جاقىندا عانا يسلامتانۋ ينستيتۋتى جۇرگىزگەن زەرتتەۋ ناتيجەلەرىنە سايكەس، جاستاردىڭ ويىنشا، قىرعىزستانداعى ءدىني بوستاندىق پەن مۇسىلمان حالىققا جاسالعان جاعدايى باسقا ورتالىق ازيا ەلدەردەگىنەن الدەقايدا جاقسى.
شايىرگۇل زۋلكۋپاروۆا، ءۇش بالانىڭ اناسى، جوعارى ساناتتى ستوماتولوگ–دارىگەر، 19 جىلدىق تاجىريبەسى بار. وش قالاسىنداعى №2 ستوماتولوگيالىق كلينيكاسىندا جۇمىس ىستەيدى.
— 2015 جىلى اپكەم اۋىر سىرقاتقا شالدىقتى، ءۇندىستانعا اپارىپ وتا جاساتۋ قاجەت ەدى. بارلىعى ساتىمەن ءوتىپ، امان ورالدىق. بۇل ەل وتە ءدىندار ەكەن.
وتا جاسالعان كلينيكادا ىستەيتىن وتە تانىمال دارىگەر ءوز ءدىنىن ۇستانادى. باسىنا سالدەسىن وراپ جاتقانىن كورگەن بويدا، كەنەت ويعا قالدىم. مەن ءوزى نەعىلعان مۇسىلمانمىن؟ – دەپ وزىمنەن سۇراي بەردىم.
ءۇندىستاننان قايتىپ كەلگەن سوڭ، باسىمدى جابۋعا بەل بۋدىم. وڭاي بولمادى. ول كەزدە وشتا ورامال تاعاتىن ايەلدەر بىرەن–ساران عانا ەدى.
كۇيەۋىم شەشىمىمە تۇسىنىستىكپەن قارادى، بالالارىم دا. ءبىراق جۇمىسقا كەلگەنىمدە ارىپتەستەرىمنىڭ تۇسىنبەۋشىلىگىنە تاپ بولدىم. كەيبىرەۋلەرى: «بەس ۋاقىت ناماز وقيتىنىڭدى اڭعارتۋ ءۇشىن ورامال تاقتىڭ» دەپ تە ايتتى. مەن مۇنىمنىڭ الدەنەنى كورسەتۋ ەمەس، اللانىڭ قالاۋى دەپ تۇسىندىرۋگە تىرىستىم.
جۇمىس كەزىندە پاسيەنتتەرىمنەن ناماز وقىپ الۋعا مۇرسات بەرۋىن وتىنەمىن. ادەتتە ولار قارسىلىق بىلدىرمەي، قۇرمەت پەن تۇسىنۋشىلىك تانىتادى، كەيدە: ءبارىن قالاي ۇلگەرەسىز؟ – دەپ تە سۇرايدى.
ورامال تاعۋ – جاۋاپكەرشىلىك، سوعان لايىق بولۋعا تىرىساسىڭ. الدەبىر ارەكەتتەرىڭ باسقاعا زيانىن تيگىزبەسە ەكەن دەپ ايبايلاي باستايسىڭ.
2016 جىلى ءدىن ىستەرى جونىندەگى مەملەكەتتىك كوميسسيا جۇرگىزگەن الەۋمەتتىك زەرتتەۋ ناتيجەلەرىنە سايكەس، ءاربىر ءۇشىنشى قىرعىزستاندىق حيدجاپ كەگەن ايەلدەرگە وڭ كوزقاراس بىلدىرەدى.
وروزگۇل كوچكونوۆا، وش قالاسىنداعى اكسەسسۋارلار دۇكەنىنىڭ يەسى، اعىلشىن ءتىلىن ۇيرەتۋشى، ەكى بالانىڭ اناسى:
— حيدجاب كيە باستاعانىما دەيىن ۇزاق ۋاقىت بويى مەن وزىممەن مەشىتتە ناماز وقيتىن كيىمىمدى الىپ جۇرەتىن ەدىم. ءۇش كۇندىك داعۋات (ۋاعىز – رەد. ەسك.) تىڭداعان سوڭ، ورامال تاعامىن دەپ شەشتىم.
قىزدارىم تاڭ قالدى، ال تۋىستارىم بۇل شەشىمىمە ريزا بولدى. باس كەزىندە ورامالدى بايلاۋ قيىنعا سوقتى، كوپ ۋاقىتىم كەتەتىن، ءبىراق ءقازىر ۇيرەنىپ الدىم، جەڭىل.
اشەكەي جاساۋ – مەنىڭ سۇيىكتى ءىسىم. ەشكىمنەن ونەر وقىپ–ۇيرەنبەدىم، بۇل انامنان دارىعان قابىلەت دەپ ويلايمىن.
ءقازىر مەن قولونەر جانە اشەكەي جاساۋ كۋرستارىن جۇرگىزەمىن، اشەكەي بۇيىم جاساۋدى 30–دان استام ادام مەنەن ۇيرەنىپ شىقتى. مەندە وقيتىنداردىڭ باسىم كوپشىلىگى – ۇيدە وتىرىپ تابىس تاباتىن ورامال تاققان قىز–كەلىنشەكتەر. كەيدە بۇيىمداردى ءوزىم جاساپ ۇلگەرمەي جاتقان بولسام، تاپسىرىستى سولارعا بەرەمىن.
ال حيدجاب كيگەندىكتەن تۇسىنىسپەۋشىلىك نەمەسە جاعىمسىز قاتىناستى ەشقاشان كەزىكتىرگەن ەمەسپىن.
