ەلباسى جاستار جىلىنا قاتىستى سالتاناتتى جيىندا «بيزنەستىڭ جول كارتاسى —2020» باعدارلاماسى اياسىندا جاس كاسىپكەرلەرگە ارنالعان گرانتتار كولەمىن ارتتىرۋدى تاپسىرىپ، بۇل مۇمكىندىك ارقىلى ءۇش جىلدا شامامەن 300 مىڭعا جۋىق جاس ازامات بيزنەستىڭ قىر-سىرىن مەڭگەرىپ شىعاتىنىن ايتقان بولاتىن. وسىلايشا، ولاردىڭ تورتتەن ءبىرى، ياعني كەم دەگەندە 80 مىڭ ادام ءوز كاسىبىن باستاۋعا مۇمكىندىك الماق. بۇل ءوز كەزەگىندە كاسىپكەرلىك نەگىزدەرىن وقىتۋ جوبالارىنا جاستاردىڭ نەعۇرلىم كوبىرەك كەلۋىنە سەپتىگىن تيگىزبەك. وڭىردە وسى باعىتتاعى جۇمىستار باستاۋ الىپ، رەسپۋبليكالىق جانە وبلىستىق بيۋدجەتتەن قايتارىمسىز گرانتتار ءبولىندى.

سونىمەن قاتار ەلباسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ جاستار جىلىنىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا ەلىمىزدەگى جاس كاسىپكەرلەرگە مەملەكەت تاراپىنان بەرىلگەن مۇمكىندىكتەر مەن كورسەتىلىپ جاتقان كومەكتىڭ ناتيجەسىندە ءىرى باستامالاردىڭ ءساتتى جۇزەگە اسقاندىعىن اتاپ وتكەن بولاتىن. سونداي-اق ول «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ تاجىريبەسىن العا تارتىپ، «جاس كاسىپكەر» باعدارلاماسىن ازىرلەۋدى تاپسىرعان ەدى.

«جاس كەلسە – ىسكە» دەپ جاتامىز. قازىرگى تاڭدا جاستاردىڭ شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋىنا مۇمكىندىك مول. دەگەنمەن ءالى دە كاسىپكەرلىكتىڭ ءتۇرلى سالالارىن دامىتۋ، وعان جاستاردى ىنتالاندىرۋ، جاڭعىرتۋ مەن جاڭا تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ – وزەكتى ماسەلە. بۇل ورايدا وبلىس اكىمدىگى جاستار ساياساتى ماسەلەلەرى باسقارماسىنىڭ باسشىسى ءمادي ماتەننىڭ ايتۋىنشا جاستاردىڭ جىلى اياسىندا وڭىردە قولداۋ كۇشەيىپ وتىر. ماسەلەن، ايماقتا «ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋدى جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدىڭ 2017-2021 جىلدارعا ارنالعان «ەڭبەك» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا جاڭا بيزنەس-يدەيالاردى دامىتۋعا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 200 اەك مولشەرىندە 329 جاسقا قايتارىمسىز گرانت رەتىندە 166،1 ميلليون تەڭگە قارجى ءبولىنىپتى

. ودان بولەك، «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» بيزنەستى قولداۋ مەن دامىتۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسى شەڭبەرىندە جاڭا بيزنەس-يدەيالاردى جانە بيزنەس-ينكۋباسيالاۋ شەڭبەرىندە يندۋستريالىق-يننوۆاسيالىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن شاعىن كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنە مەملەكەتتىك گرانت تۇرىندەگى قارجى بولىنگەن. اتالعان باعدارلاما اياسىندا جاڭا بيزنەس-يدەيالاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك گرانت الۋعا ۇمىتكەر شاعىن كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرى ۇسىناتىن قۇجاتتار ءتىزىمى تاراز قالاسى مەن اۋداندارعا جولدانىپ، جەرگىلىكتى جەرلەردەگى «جاستار رەسۋرستىق ورتالىقتارى» گرانت بەرۋ مەحانيزمدەرى بويىنشا تولىق اقپاراتتاندىرىلعان.

– جاستار جىلىن وتكىزۋگە بايلانىستى ق ر ۇكىمەتىنىڭ قاۋلىسىمەن ارنايى جول كارتاسى بەكىتىلگەن. وسىنىڭ اياسىندا 2019-2021 جىلدارعا ارنالعان وبلىستىق ارنايى جول كارتاسى جاسالدى. ونداعى ەڭ نەگىزگى وزەكتى ماسەلەلەردىڭ باسىم بولىگى جاستار كاسىپكەرلىگىن دامىتۋ، ولاردىڭ كاسىپكەرلىك قابىلەتتەرىن شىڭداۋعا باعىتتالعان. سونىڭ ناتيجەسىندە تىڭ باستامالار قولعا الىنىپ وتىر. اتاپ ايتقاندا، «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» بيزنەستى قولداۋ مەن دامىتۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا وبلىستىق بيۋدجەتتەن 303 ميلليون قايتارىمسىز گرانت ەسەبىندە ءبولىندى. بۇل قارجى 29 جاسقا دەيىنگى جاس كاسىپكەرلەردىڭ بيزنەس يدەيالارىن ىسكە اسىرۋعا ارنالعان. سول سەكىلدى 3 ميلليونعا دەيىنگى قايتارىمسىز گرانت رەتىندە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 21 ميلليون تەڭگە قارجى ءبولىندى. سونىمەن قاتار NEET-جاستارعا باعىتتالعان «ەڭبەك» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا 329 جاسقا قايتارىمسىز گرانت رەتىندە 166،1 ميلليون تەڭگە قارجى ءبولىنىپ وتىر. وسىلايشا، وڭىردە قوس باعدارلامانى قوسا ەسەپتەگەندە جاستار كاسىپكەرلىگىن دامىتۋعا 490 ميلليون تەڭگە ءبولىندى، – دەيدى وبلىستىق جاستار ساياساتى ماسەلەلەرى باسقارماسىنىڭ باسشىسى ءمادي ماتەن.

ايتا كەتەرلىگى، «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا جاس كاسىپكەرلەرگە بەرىلەتىن 3 ميلليون تەڭگەگە دەيىنگى قايتارىمسىز گرانتتى بەرۋ ەرەجەسى ق ر ۇكىمەتىنىڭ قاۋلىسى مەن قاعيدالارىنا سايكەس جۇرگىزىلەدى ەكەن. اتالعان گرانتتى الاتىن تالاپكەرلەردى ىرىكتەۋ كونكۋرسى اعىمداعى جىلدىڭ 16 مامىرى مەن 6 ماۋسىم ارالىعىندا جۇرگىزىلەدى. ول ءۇشىن تالاپكەر ءبىرقاتار قۇجاتتاردى وتكىزۋى ءتيىس. اتاپ ايتساق، وبلىستىق كاسىپكەرلىك جانە يندۋستريالدى-يننوۆاسيالىق دامىتۋ باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى جانداۋلەت كەنجەبەكوۆتىڭ ايتۋىنشا، كونكۋرسقا قاتىساتىن كاسىپكەر ءوتىنىمى، زاڭدى نەمەسە جەكە تۇلعا رەتىندە تىركەۋگە الۋ تۋرالى حابارلاندىرۋ كوشىرمەسى، بيۋدجەتكە مىندەتتى تولەمدەر بويىنشا قارىزىنىڭ جوقتىعى تۋرالى انىقتامانىڭ كوشىرمەسى، سونداي-اق ءوتىنىم بەرگەن كەزدەگى جالدامالى قىزمەتكەرلەرىنىڭ ورتاشا سانى تۋرالى انىقتاما، بيزنەس جوسپارى، «ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋدى جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدىڭ 2017-2021 جىلدارعا ارنالعان «ەڭبەك» نەمەسە «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» بيزنەستى قولداۋ مەن دامىتۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلامالارى اياسىندا كىرىسپەلىك نەگىزدەردى وقىعاندىعى تۋرالى سەرتيفيكاتتىڭ كوشىرمەسى، كاسىپكەردىڭ اعىمداعى شوتىندا قاراجاتتىڭ بار ەكەندىگى تۋرالى انىقتاماسى بولۋى قاجەت. سونداي-اق وسى قايتارىمسىز گرانتقا قول جەتكىزگىسى كەلەتىن كاسىپكەر ءىسىن جاڭادان باستاۋ ءۇشىن باعدارلاما تالاپتارىنا سايكەس قارجىنىڭ 10 پايىزىن ءوزى قوسۋى قاجەت. بۇل قۇجاتتاردى كونكۋرستىق كوميسسيالار قارايدى. ايتا كەتەتىن بولساق، ولاردىڭ قاتارىندا اتقارۋشى بيلىك، بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى جانە «اتامەكەن» كاسىپكەرلىك پالاتاسىنىڭ وكىلدەرى بار ەكەن.

ال «ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋدى جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدىڭ 2017-2021 جىلدارعا ارنالعان «ەڭبەك» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا ءبولىنىپ وتىرعان گرانت نەگىزىنەن 29 جاسقا دەيىنگى اۋىل جاستارىنا ارنالعان. بۇل گرانتتى الۋشىلار سانىن انىقتاۋ ءۇشىن وبلىستىق جۇمىسپەن قامتۋدى ۇيلەستىرۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار باسقارماسى اۋداندارعا ۇسىنىس تاستاپ، 329 جاسقا 166،1 ميلليون تەڭگە قاراستىرىپتى. تىلگە تيەك ەتە كەتەتىن جايت، گرانتتى الۋشىلاردىڭ سانى مەن قارجىسى ناقتىلانعانىمەن ەرەجەسى ءالى بەكىتىلمەپتى. ءوز كەزەگىندە جاۋاپتى ماماندار ونىڭ ەرەجەسىن وسى ايدىڭ سوڭىنا دەيىن بەكىتەتىندەرىن ايتۋدا.

– قارجىنى بەرۋ جولدارىنا كەلسەك، ازامات اۋداندىق حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىقتارىنا وتىنىشپەن قايىرىلۋى قاجەت. سوسىن ءوتىنىشى، جەكە باسىن كۋالاندىراتىن قۇجاتى، سالىق كوميتەتىنە جەكە كاسىپكەر رەتىندە تىركەلۋى، مەكەنجاي انىقتاماسى، بيزنەس جوسپارى مەن «ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋدى جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدىڭ 2017-2021 جىلدارعا ارنالعان «ەڭبەك» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ 1ء-شى باعىتى بويىنشا قىسقا مەرزىمدى وقۋ كۋرسىنان وتكەندىگى تۋرالى سەرتيفيكاتى قابىلدانادى. ياعني، جۇمىسشى ماماندىقتار بويىنشا ماشىعى بولۋى كەرەك. وسىلايشا، جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعى اتالعان قۇجاتتاردى «اتامەكەن» كاسىپكەرلەر پالاتاسىنا وتكىزەدى. ءوز كەزەگىندە پالاتادا قۇرىلعان كوميسسيا 5 كۇننىڭ ىشىندە شەشىم شىعارىپ، قۇجاتتاردى جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعىنا كەرى جىبەرەدى. وڭ ناتيجە كورسەتىپ قابىلدانعان ءوتىنىش يەلەرىنە قارجى ولاردىڭ دەربەس ەسەپ-شوتىنا اۋدارىلادى. شىندىعىندا، بۇل قارجى نەگىزىنەن شاشتاراز، اسپاز سىندى كاسىپ يەلەرىنىڭ قۇرال-جابدىقتارىن الۋعا نەگىزدەلگەن. ءبىراق گرانت اۋىلدىق جەرگە ارنالعاندىقتان مال ساتىپ الۋعا دا رۇقسات الدىق، – دەيدى جۇمىسپەن قامتۋدى ۇيلەستىرۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى سەيداحمەت سەيتبەكوۆ.

مەملەكەت كاسىبىن اشىپ، ونى ارى قاراي دوڭگەلەتەمىن دەگەندەرگە وسىلايشا جاعداي جاساپ وتىر. ەندىگى جەردە بيزنەس يدەياسى بار جاستار وسىنداي قولداۋدىڭ شاراپاتىن سەزىنىپ، وزىندىك جۇمىستىڭ وزەگىن جانداندىرۋى قاجەت-اق.

باقىت جالعاس