تالاستاعى كوشەك باتىر كەسەنەسى كيەلى نىساندار تىزىمىندە

/image/2019/08/26/crop-1_35_173x308_koshek-batyr.jpg

«قازاقستاننىڭ كيەلى جەرلەرىنىڭ گەوگرافياسى» جوباسى اياسىندا قازاقستاننىڭ وڭىرلىك قاسيەتتى نىساندارى تىزىمىنە ەنگەن نىسانداردىڭ ءبىرى كوشەك باتىر كەسەنەسى دەپ جازادى Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى. 

بۇل نىسان تالاس اۋدانى، بولتىرىك شەشەن اۋىلىنان 7،6 شاقىرىم جەردەگى بيىك توبەنىڭ ۇستىندە ورنالاسقان. كوشەك باتىر جەرلەنگەن جەرگە كەسەنە 1999 جىلى سالىنعان ەكەن. سەگىزبۇرىشتى نىساننىڭ قابىرعاسى تولىعىمەن سيليكات كىرپىشتەن ورىلگەن. كەسەنەنىڭ جانىنا باتىردىڭ اسقاق رۋحىن ايشىقتايتىن ءۇش نايزا، قالقان، قىلىش، جەبەلەر سالىنعان قورامساقتىڭ بىرىكتىرىلگەن كومپوزيسياسى قويىلعان. اتالعان كومپوزيسيانىڭ جوباسىن سالاۋات دەمباي، ناسىر باەكەيەۆ جاساپ شىققان.

ايتا كەتۋ كەرەك شامامەن 1620 جىلى تۋىپ 32 جاسىن جاۋ قولىنان قازا تاپقان كوشەك قاراساي ۇلى جوڭعار شاپقىنشىلىعىنا قارسى تۇرعان باتىرلاردىڭ ءبىرى. ول ەسىم مەن جاڭگىر حاننىڭ سەنىمدى سەرىكتەرىنە اينالعان. تۋعان جەرى تالاس وزەنىنىڭ بويى. قازىرگى تاراز قالاسىنداعى تەكتۇرماس كەسەنەسى بيىك شوقى كوشەك باتىردىڭ جازعى جايلاۋى بولعان ەكەن. اتالعنا شوقىنى جەرگىلىكتى تۇرعىندار كوشەك شوقىسى دەپ اتاپ كەتكەن.

ەرەن ەرلىگىمەن كوزگە تۇسكەن باتىرعا ەسىم حاننىڭ ءوزى حان اتاعىن بەرگەنى اڭىزداردا ايتىلادى. ال ونىڭ داڭقى باتىر قونتايشىنىڭ باسقىنشىلىعىنا قارسى سوعىستا بارىنشا اسقاقتادى. كوشەك باتىر تەكتۇرماس قامالىن نىعايتا وتىرىپ، كورشىلەس قىرعىزدارمەن تىزە بىرىكتىرەدى. جاۋعا قارسى قولدانىلاعان بۇل امال ءوز ناتيجەسىن بەرىپ باتىر قوڭتايشىنىڭ قالىڭ قولى ويسىراي جەڭىلەدى. 1643 جىلى انداساي بويىنداعى كەڭگىر دەگەن جەردە جاڭگىر حاننىڭ باتىر قونتايشىسىنىڭ ەلۋ مىڭدىق اسكەرىنە ويسىراتا سوققى بەرگەن شايقاسىندا دا كوشەك باتىر ەرلىگىمەن كوزگە ءتۇستى. ىلە-شالا تەكتۇرماس تۇبىندە بولعان شايقاستا كوشەك باتىر جوڭعاردىڭ ءقارادوڭ اتتى باتىرمەن جەكپە-جەككە شىعىپ ونى دا جەر جاستاندىرادى. كوشەك باتىر جەكپە-جەكتە ادۋىنىن باسقان تاعى ءبىر جوڭعار قوڭتايشىسى ونشان ەدى. ءتىپتى باتىرمەن بولعا جەكپە-جەكتە جەڭىلىس تاپقان ونشاننان قازاقتارعا قارسى قايتا قارۋ كوتەرمەۋگە سەرت ەتىپ، ەلىنە ورالعان دەگەن اڭىز دا ايتىلادى. سالقام جاڭگىر دۇنيەدەن قايتقاننان كەيىنگى بولعان سۇراپىل شايقاستىڭ بىرىندە كوشەك باتىر ەرلىكپەن قازا تابادى.

باتىردىڭ باسىنا ورناتىلعان كەسەنە بۇگىنگى كۇنى اۋىل-ايماقتىڭ كوركىن كەلتىرىپ تۇرعان تاريحي ەسكەرتكىش جانە الىس-جاقىننان كەلەتىن قوناقتار مەن جەرگىلىكتى تۇرعىنداردى ءجيى كەلەتىن قاسيەتتى ورىندارىنىڭ ءبىرى.

قاتىستى ماقالالار