Qazaqstannyń syrtqy qaryzy kún saıyn 5,8 mıllıon dollarǵa ósýde, – dep habarlaıdy Qamshy.kz 365info.kz – ke silteme jasap.
2016 jyldyń naýryz aıynda Qazaqstannyń sheteldik kredıtorlarǵa bereshegi 154 mıllıard dollardy quraǵan. Alaıda, bul somanyń hsýine fırmaaralyq qaryzdar sebep bolǵan.
Qazaqstan ekonomıkasyndaǵy resessıa jaǵdaıynda syrtqy qaryzdyń ishki jalpy ónimge (İJÓ) qatynasy artyp otyrǵany baıqalady.2016 jylǵy naýryz aıynda ol kórsetkish 92,3, 2015 jyldyń sońynda 83,2 paıyzdy quraǵan. Ulttyq bank rezervteriniń eseptik kezeńdegi qysqa merzimdi syrtqy qaryzdarǵa qatynasy 120,4 paıyzǵa teń. Biraq, Finprom.kz taldaýyna sensek, alańdaýǵa erte kórinedi: halyqaralyq standarttar boıynsha qaryzdyń rezervterge qatynasy 100 paıyzdan kem bolmaýy tıis. Osylaısha Qazaqstan syrtqy qaryzdarymen eseptesýge qajet qorlarǵa ıe kórinedi.
Syrtqy jalpy qaryzdyń ósýi sheteldik kompanıalardyń Qazaqstandaǵy enshiles kompanıalary menfılıaldaryna qaryz retinde quıǵan tikeleı ınvestısıalary kóleminiń artýynan týǵan fırmaralyq qaryzdarǵa baılanysty bolyp otyr. Birinshi toqsandaǵy jınaqtalǵan fırmaralyq qaryz kólemi 82,8 mıllıard dollardy (Qazaqstannyń jalpy syrtqy qaryzynyń 53,8 paıyzy) qurap, 1003 mıllıon dollarǵa ósken. Fırmaralyq qaryzdardy esepke almaǵanda syrtqy qaryzdyń 471,2 mıllıon dollarǵa deıin kemip, 71,146 mıllıard dollarǵa deıin tómendeıtini aıtylady.
Qazaqstan qaryz alyp otyrǵan negizgi el – Nıderlandy (43,7 mlrd dollar). Bul somanyń da eleýli bóligin fırmaaralyq qaryzdar quraıtyn kórinedi.
Qazaqstan syrtqy qaryzynyń sońǵy bes jyldaǵy dınamıkasy
Osy toqsandaǵy syrtqy memlekettik qaryz 15,9 mıllıon dollarǵa ósip, 12,2 mıllıard dollardy quraǵan. Memleket kepildendirmegen syrtqy qaryz eseptik kezeńde 141,12 mıllıard dollardy nemese jalpy syrtqy qaryzdyń 91,6 paıyzyn qurady. Úsh aıdaǵy ósim 518,1 mıllıon dollarǵa teń.
Naýryz aıynyń qorytyndysy boıynsha shetel valútasymen 136,3 mıllıard dollar, ulttyq valútada 4,4 mıllıard dollar tartylǵan. Syıaqy mólsherlemesiniń túrleri boıynsha qaryzdyń negizgi bóligi (100,37 mıllıard dollar) «erkin júzetin» mólsherleme boıynsha alynǵan. Bul jaǵdaılar ekonomıkadaǵy daǵdarystyq qubylystar sozylyp, nesıelik reıtıńterdiń tómendeýi, ulttyq valútanyń álsireýi oryn alsa qaryz alýshylardyń midettemelerin oryndaýy qıyndaıtynyn kórsetip otyr.
Qazaqstannyń 2016 jylǵy 1-toqsandaǵy syrtqy qaryzdardy óteý boıynsha tólemderi 6,5 mıllıard AQSH dollaryn quraǵanyn aıta ketý kerek. 2016 jyldyń qalǵan ýaqytynda Qazaqstan syrtqy kredıtorlarǵaa jalpy jıyntyǵy 17,94 mıllıard dollar, sonyń ishinde 3,87 mıllıard kólemindegi paıyzdyq ósimdi qaıtarýy kerek.
Al, álemdegi syrtqy qaryzy eń kóp memleket retinde AQSH atalady. Onyń syrtqy qaryzy ótken jyly 18 trıllıon dollardy quraǵan.
Daıyndaǵan: Darhan Muqantegi
