Ýaǵyz aıtqysh sheneýnik "saqaldydan" da qaýipti

/uploads/thumbnail/20170709084946211_small.jpeg

Qazirgi kezde ár aımaqta din ókilderinen, saqal jiberip, sholaq shalbar kıgenderden qaýiptený úrdisi baıqalady. Árkim óz otbasy jáne týǵan el amandyǵy úshin musylman qaǵıdattaryn oryndap qana júrýi múmkin emes bolyp qaldy. Pendeler dindi jarnamaǵa, tipti saıasatqa aınaldyryp jiberdi. Baıaǵyda ata-ájeler namaz oqıtynyn eshkimge aıtpaýshy edi. Qazir sýretke, vıdeoǵa túsirpi, ǵalamtor arqyly elge kórsetýge qushtar. Negizi din týraly aıtýǵa, aıtysýǵa bolmaıdy. Musylman bolsań óziń úshin, basqaǵa sony pash etip, artyq ýaǵyzben jurttyń mazasyn alýǵa bolmaıtynyn keıbireýler eskermeıdi.  

Terorızm qaýpi  degende ásire dinshilder men keıbir sektalarǵa erip ketken jastardy "tártipke shaqyrý kerek " dep jatady. Úkimettegi sheneýnikter, tipti laýazymdy zań qyzmetkerleriniń arasynda ýaǵyzshylar bar ekenin baıqamaıtyn sıaqtymyz. Keıbir ımamdarǵa, dinge qatty berilgen qazaqtarǵa kúdikpen qaraǵanymyz bálkim jón shyǵar, biraq bárinen qýiptisi aq sáldeli terorızm ýaǵyzshysy emes kostúmdi ýaǵyzshy, aǵaıyn.  

Úkimet quramyndaǵy qyzmetkerlerdi tómengi satydan bastap joǵaryǵa deıin, nemen shuǵyldanatynyn jasylap tekserý kerek. Dókeı kresloda otyrǵan bir zań qyzmetkerimen kezdeskenim bar. Álgi adam óziniń sheneýnik ekenin umytyp, jurtqa ýaǵyz aıtqanda "moldań ber jaqta qalady eken" dep oıladym. Onymen qoımaı, qasyndaǵy qyz-kelinshekterge (ústindegi kıimi jabyq bolsa da) hıdjap kıýge úgitteı bastady. Ózi arap tiliniń kýrsyna barady eken. Sodan dinge qatty berilip ketken. Dinge berilgenine eshkimniń qarsylyǵy joq, biraq zaıyrly memlekettiń sheneýnigi bola tura ásire arapshyl ıdeologıany kóshilikke nasıhattaýdyń ne qajeti bar deseńizshi?!  

Álgi laýazymdy zańger qyzdardy hıdjap kıýge úgittep bolǵanda sóz aýanyn djıhadqa aýystyrdy. "Djıhad árkimniń ózinen bastalady" degendi de aıtty. Eger onyń álgi nasıhat ýaǵyzyn estigen adam "bálen degen sheneýnik djıhad týraly áńgime aıtyp, arab ıdeologıasyn ýaǵyzdady" dese, onyń sózine kim qulaq asady? "Iá, sheneýniktiń de arab tili kýrsyna baryp, basqalar sıaqty din jolyna túsýine quqy bar" dep qarsy ýáj aıtylýy múmkin. Biraq sondaı sheneýnikter el ishine bildirtpeı ıdeologıalyq ý taratyp, ondaı nasıhattyń  ult bolashaǵy úshin qaýipti ekenin eshkim eskermeıtin sıaqty. Qoǵamdy dúr silkindirgen oqıǵa bolǵanda biraq mán beremiz.

Bıyl sheneýnikterdiń kópshilik jınalǵan jerde ishimdik ishpeýi men kıiný etıkasyna qatysty talaptar kóp talqylandy. Sheneýnikterdiń (kishi qyzmetkerden bastap laýazymdysyna deıin) bos ýaqytynda nemen aınalysatyny jiti tekserilip, olardyń din memleketten bólek bolyp tabylatyn zaıyrly memlekette ýaǵyz aıtýyna tıym salynýy kerek. Óıtkeni, olardyń arasynda jastardyń sanasyn ýlaıtyn ásire ýaǵyzdardy júrgizetinderi baryn kórip qalamyz keıde. Jalpy dindi nasıhattaý sheneýniktiń isi emes. Úkimet qyzmetkerleriniń kópshilik jınalǵan orynda sóılegen sózi, istegen isine de baqylaý qoıylýy kerek.

Aıǵanym Birtýar

Qatysty Maqalalar