Iá, aýrý ataýlyda jynystyq jolmen taralǵan dert túrlerin emdep jazý qıynyń qıyny. Ásirese jezóksheler jynystyq derttiń nebir túrin tasymaldaýshy ekeni ras. Búginde ortamyzda jezókshege barmasa tura almaıtyn jigitter az emes. Endi jezókshelerden qandaı aýrý juqtyrýǵa bolady? Soǵan toqtalaıyq. 

Jynystyq aýrýlar negizinen jynystyq jolmen, analdi túrde nemese orogenıtaldy baılanys arqyly taralady.  

Jynystyq dert jezókshemen jynystyq baılanysqa túsý arqyly ǵana juqpaıdy. Jezóksheler paıdalanǵan súlgi, t.b. zattar da aýrýlardyń oshaǵy ekenin ǵalymdar anyqtaǵan.   

AQSH ǵalymdary 1988 jyly mynandaı jańalyq ashty: ár kún saıyn shamamen 38 myń adam jynystyq aýrý juqtyrady eken. Áńgime tek SPID týraly emes. Keıbir aýrý túrleri jynystyq jolmen aǵzaǵa engen soń jyldar boıy jasyryn jatady da ýaqyt óte kele adamdy azapqa túsiredi.

Al bárinen  soraqysy jezókshege qumar jigitter olardan aýrýdy juqtyryp qana qoımaı, otbasyndaǵy basqa adamdarǵa da (zańdy áıeli, balasy, týǵan-týysy, t.b.) tasymaldaıtynynda.

Mamandar jezókshemen baılanysqan erkektiń tamaq ishken ydysynyń ózi aýrý bakterıasynyń uıashyǵyna aınalatynyn aıtyp otyr. Iaǵnı jaman júristi áıelmen baılanysqan er adamnyń tamaq ishken ydysynyń ózi, qarapaıym tilmen aıtsaq, haram eken. Jalpy jezókshege qumarlyqtyń ózi adaldyq nyshany emes qoı.

Dárigerler erler saqtyq úshin paıdalanatyn músheqaptyń ózi aýrýdan tolyq qorǵamaıtynyn aıtýda. Óıtkeni, juqpaly dert, deneniń basqa múshesine jabysyp, (aýyz, aıaq, qol, t.b.) «jýsań da ketpeıtindeı» bop sińedi eken.

Jynystyq jolmen taralatyn basty aýrýlardyń ataýlary: ýreaplazmoza, papıllomavırýstyq ınfeksıa, genıtaldy gerpes, gonoreıa,  hlamıdıoz, ýrogenıtaldy trıhomonoz, ıtomegalovırýstyq ınfeksıa, sıfılıs, VICH ınfeksıa, venerıkalyq lımfogranýlematoz, t.b.

Qalaı bolǵanda da óz densaýlyǵy men otbasynyń amandyǵyn oılaǵan azamat jezóksheden aýlaq júretini anyq.

Aıǵanym Birtýar