"Rgmedia.kz" aqparattyq portalyna áıel kisi habarlasypty. Aty-jóni – Bátıma Emberdiqyzy. Ol uzaq jyl Qytaıda turyp, qazir ata jurty Qazaqstanǵa kóship kelipti. Munda jeke kásippen aınalysyp jatqan Bátıma hanym Qazaqstanǵa úlken qaýip tónip turǵanyn ashyna jetkizdi. Bir ókinishtisi, ony biz, qazekeńder baıqamaı otyrmyz. Baıqasaq ta, nemquraılyq tanytyp otyrmyz. Al, mundaı nemquraılyq – "ulttyq tragedıaǵa" alyp keledi. Qalaı deısizder me?
Qazir Qazaqstan kóbine ekonomıka salasyna kóp mán berip otyr. Osynyń saldarynan basqa salalar aqsap jatyr. Ásirese, ıdeologıa salasy! Mysaly, kezinde Gıtler ekinshi dúnıjúzilik soǵysqa ábden tyńǵylyqty daıyndalǵan. Ásirese, ıdeologıa salasyna aıryqsha nazar aýdarǵan! Iozef Gebbelsti bas ıdeolog etip qoıdy. Nemis áskeriniń jarty álemdi jaýlap alýyna ıdeologıa da óz áserin berdi. Al, bizdiń Qazaqstan - ashyq-shashyq jatqan memleket. Biri kirip, biri shyǵyp jatyr. "Jaman úıdi qonaǵy bıleıdi". Bizdi ózgeler basynýda. Munyń bári - ıdeologıanyń álsizdiginde.
– Ótkende qazaq qyzdaryna Qytaılyqtar quda túse bastapty. Bul endi baryp turǵan sumdyq. Ári alaıaqtyq deýge bolady. BAQ-ta qytaılyq kúıeýbalalardy óte baı dep jarnamalaǵan. Al, olar shynynda baı ma? Oǵan kim naqty kepildik bere alady? Bizdiń qarakóz qyzdar "baı" degenge qyzyǵyp, olarǵa oılanbaı turmysqa shyǵyp ketýi ábden múmkin. Men ózim Qytaıda uzaq jyl turdym. Qytaı halqynyń qazaq halqyna jany múldem ashymaıdy. Qytaıda mynandaı saıasat bar. Eger qytaı azamaty shetel azamatshasymen nekelesse, olarǵa belgili bir kólemde aqshalaı syıaqy beredi. Mysaly, 10-15 myń dollar kóleminde. Qazir naqty qansha ekenin umytyp turmyn. Qytaıdaǵy arnaıy oryndarǵa shetel azamatshasymen nekelesken qujatty kórsetse boldy. Mine, Qytaılyqtar qazaq qyzyna qaraqan basynyń múddesi úshin ishki eseppen úılenedi. İshki eseppen úılengen erkek áıelin syılaı ma? - dedi Bátıma Emberdiqyzy. Sonymen qatar, ol:
– Jáne taǵy bir aıta keter jaıt! Qytaıda erkek kóp. Olarda sheteldik qyz-kelinshekterge suranys óte joǵary. Mysaly, osy Qazaqstanda "model kerek! Jalaqysy óte joǵary!" degendeı jarnamalardy oqtyn-oqtyn kezdestirip qalamyz. Ońaı aqshaǵa qyzyqqan qyz-kelinshekterdi "Taná apaı" Qytaıǵa aparady. Osynda jumys bar dep."Baı bolasyń! Baı azamatpen otbasy qurýyńa múmkindik óte joǵary! Shetelden shetel qoımaı aralaısyńdar!" degen jyltyraq sózderdi qulaǵyna ábden quıyp tastaıdy. Álgi qyz buǵan máz bolyp qalady. Osylaısha, "Taná apaı" model bolýǵa asyqqan qyzdardy qarmaǵyna túsirip, Qytaıǵa kelisilgen, tapsyrys bergen jerge aparyp tastap, aqshasyn sytyrlatyp sanap alyp, taıyp turady. Ary qaraı álgi "model qyzdar" quldyqqa salynady. Qandaı quldyq ekenin ózderińiz bilesizder. Sizder bilmeıtin shyǵarsyzdar, burynyraqta árbir buryshtan tabylatyn "Taná apaı" "model bolyp, qyryp aqsha tabasyń" dep qazaq qyzyn Koreıaǵa ertip barǵan ǵoı. Sodan keıin tapsyrys bergen ońbaǵandar Koreıada álgi qyzdy ábden qorlaǵan. Kúnine 10-20-dan astam erkekke qyzmet kórsetýge májbúrlegen.
Jalpy, aıtqym kelgeni, bul - tereń oılastyrylǵan dúnıe. Qytaıda qyzdarǵa ana, áıel dep emes, basqasha qaraıdy. Nápsiqumarlyqpen. Qazaq qyzdary baqytyn tek Qazaqstannan taba alady. "Model-podel" sekildi jarnamaǵa qyzyqpańyzdar degim keledi. Ońaı jerde nan joq. "Pálen jerde altyn bar, barsań baqyr da joq". Jáne bizge shekarany qymtaý kerek.
Mysaly, Belarýsıada mynadaı zań bar: sol eldiń qyzyna úılengen shet el azamaty Belarýsıa eline $100 000 aqsha tóleýi qajet, al Túrkimenstanda 15 jyl buryn shyqqan zań bar: eger ózge eldiń jigiti Túrkmen qyzyn alatyn bolsa, sol elge $50 000 qarajat tóleýi kerek. Al, bizdiń elde ondaı eshqandaı da zań joq, tipti, bul sumdyqqa qarsy shyqqan azamattardyń ózin tergeýge alǵan.
Álginde joǵaryda aıtyp óttim, neke agenttigi qyzmetkerleriniń bizge aıtqany: "Ol jaqtan keletin qytaı kúıeýjigitteriniń aılyq tabysy $80 000 quraıdy deıdi". Oǵan kim kepil? Qytaıǵa tıgen qazaq qyzdarynyń ol jaqtaǵy taǵdyryna kim kepil? Olardy elderine alyp baryp jezókshelikke salyp jibermeýine kim kepildik beredi? Jáne siz ózińizdi qytaılyq kúıeýbalalarmen tanystyratyn agenttikke 25 myń teńge tóleıdi ekensiz. Qyzmeti úshin. Kózi ashyq birden biledi, bul – alaıaqtyq, - dep aıtty.
Qysqasy, ult janashyry Bátıma Emberdiqyzy kókeıinde mazalap júrgen kóptegen oılardy búkpesiz baıandap berdi. Ol qazaq bıliginde otyrǵan kóptegen oryssha sóılep, oryssha oılaıtyn sheneýikterge narazy ekenin aıtty. Qysqasy, qazaqy minez qazaqtan basqa eshkim janashyrlyq tanytpaıdy. Osyny umytpaý kerek!
(Eger Bátıma Emberdiqyzymen habarlasqyńyz kelse, myna feısbýktegi paraqshasyndaǵy meken-jaıyna shyǵa alasyz)
