Klınıkalyq ólimdi bastan ótkergenderdiń oqıǵalary

/uploads/thumbnail/20170709200720837_small.jpg

Sankt-Peterbýrgtiń pravoslavty dárigerler qoǵamy klınıkalyq ólim týraly oqıǵalardy jınastyryp jatyr. Klınıkalyq ólim kezinde adamnyń júrek soǵysy toqtap, adam tynys almaıdy. Osyǵan qaramastan adam aǵzasynda esh ózgeris bolmaıdy. Eger adamnyń júregin qaıta iske qosa alsa, ol tiri qalady. Klınıkalyq ólim 6 mınýttan aspaıdy dep jazady life.ru
Klınıkalyq ólimdi bastan ótkerip, tiri qalǵan adamdardyń oqıǵasyn kóptegen uıymdar 23 tilde jınastyryp jatyr. Barlyq oqıǵanyń sújeti bir. Tósek mańyna qara bult úıiriledi. Odan týneldi kórýge bolady. Ol adamdy ózine tartyp, jaryqqa jeteleıdi. Jaryqqa jetkende ózin óte jaqsy, jeńil sezinedi eken. 
Al keıbir oqıǵalar qysqametrajdy emes, beımálim pendeleri bar fılm ispettes. Adam esin jıǵanda, atalmysh fılm onyń ómirin ekige bólgenin túsinedi. 

Tozaq tabaldyryǵynda
    
Amerıkandyq Djon atalmysh qorǵa bastan ótkergen oqıǵasyn jazyp jiberdi. 1948 jyly ol Elıs esimdi sulýǵa úılenedi. Elıske ǵashyq jigitter kóp edi. Qyzdyń kóp jigitterdiń ishinen Djondy tańdaǵanyn ol maqtan tutty.  Alaıda qýanyshy uzaqqa barmady. Áıeli kózine shóp salyp júrgeni týraly sybystardy estı bastady. Ol kezde Elıs pen Djonnyń úsh balasy bar edi. Djon basyndaǵy máselesin ishimdik arqyly umytýǵa tyrysty. 
Bir kúni Elıs úıge túneýge kelmedi. Djonnyń jany aýyrǵany sonshalyq, ózine qol jumsaýdy oılady. Ary qaraı standartty týneldi sıpattaý, klınıkalyq ólim. Djon joǵary jyldamdyqpen jaryqqa qaraı bettedi. Jaryqta mahabbat, janashyrlyq sezimderin sáýledeı shashyp turǵan belgisiz pende turdy. Ol Djonnyń oıyn oqyp otyrdy. «Joq, bul ólim emes» dep túsindirdi pende. 
Odan keıin Djonǵa úlken shuńqyrdy kórsetti. Onda ózin joǵaltyp alǵan jandar arly berli júrdi. Pende onyń tozaq ekenin jáne ózine qol jumsaý máseleni sheshpeıtinin túsindirdi. Er adamnyń kóz aldynda ómiri fılm sekildi ótip jatty. Onyń mas kúıinde ótkizgen bes jyly balalaryna qalaı keri áserin bergenin kórdi. Olar ata-ananyń qaraýynsyz qalyp, ózderin baqytsyz sezingen sátterin baqylady. 
Ol ómirge qaıtyp oralmasa, olardyń jaǵdaıy qalaı bolmaq? Djon bul suraqqa jaýap aldy. Anasynyń olarǵa qamqor bolýǵa qaýqary joq. Sondyqtan olardy jetimder úıine ótkizedi. Eger Djon tiri qalyp, ary qaraı ishimdikke salynýyn toqtatpasa, balalary nashaqor bolyp, qyzy maskúnemge turmysqa shyǵady. 
Djon úlgili áke bolsa jaǵdaı qalaı ózgeretinin de kórdi. Bul jaǵdaıda balalary baqytqa bólenip, zor jetistikterge jetedi. Belgisiz daýys ary qaraı sóleı bastady. Biraq bul joly qatal túrde emes. «Sen óz mindetińdi tolyq atqarmadyń. Sondyqtan qaıtyp bar da, óz paryzyńdy óte» dedi ol 
Djon ómirge qaıtyp oraldy. Onyń ómiri birden keremet bolyp ketpedi. Ol ajyrasýdy óte aýyr qabyldady. Balalar Djonmen qaldy. Olardyń tárbıesimen aınalysý úshin Djonǵa jumysyn aýystyrýǵa týra keldi.  Kóp ýaqyt ótpeı ol jaqsy áıeldi kezdestirdi. Ony súıip qalyp, otbasyn qurdy. Jubaıy ómirlik synaqtar men qıyndyqtardy jeńýge kómektesti. 
«Men tozaq tabaldyryǵynda kórgenim men bastan ótkergenimdi eshqashan umytpaımyn. Qazir pasterlik keńes berýmen aınalysamyn. Sonymen qatar kishigirim fırmada býhgalterlik jumystardy júrgizemin. Balalarym ósip, aıaǵynan tik turdy. Jetistikterge jetip, baqytyna qol jetkizdi. Men endi olar úshin alańdamaımyn» dep jazady Djon. 

Ǵylymı jumys

Klınıkalyq ólim týraly oqıǵalardy ǵalymdar da saraptap kórdi. Iýrıı Serdúkovtyń «Ólimge jaqyn tájirıbe zertteýsiz jáne ezoterıalyq saraptamasyz» atty ǵylymı jumystardyń biri «Tarıhı psıhologıa jáne áleýmettik tarıh» jýrnalynda jaryq kórdi. 
Iýrıı Serdúkovtyń aıtýynsha, klınıkalyq ólimdi bastan ótkergen adamdar ólim aldyndaǵy jaǵdaıda boldy. Iaǵnı olar áli de tiri. 
«Klınıkalyq ólim – ólim bolyp eseptelmeıdi. Bul ómir qalyby. Adam aǵzasy men túsiniginiń jantásilim sáti...Mıdyń jumysy nasharlap, baıaý túrde degradasıaǵa ushyraıdy. Sonymen qatar psıhıkanyń dezıntegrasıaǵa ushyraýyna alyp soǵady. Sonyń saldarynan elester kórinedi» dep jazady avtor.

 
    Nelikten klınıkalyq ólimdi bastan ótkergender birdeı sújetter kóredi? Bálkim, shvedtik psıhıatr Karl Iýng aıtqandaı toptyq esin joǵaltyp alǵan qalyptaǵy arhetıp áser etetin bolar. Sonymen qatar, qatty stress kezindegi naqty genetıkalyq qurylym áser etedi dep boljaýǵa bolady. 
«Adam ólim aýzynda jatqanda bolatyn afekt adamnyń ómir boıy «uıyqtap» kelgen genderin jumys isteýge májbúr etedi. Bul gender qandaı aqparatty saqtaıtyny ázirshe belgisiz» dep jazylǵan ǵylymı jumysta. 

Qatysty Maqalalar