1993 jyly Elbasymyz Nursultan Ábishulynyń bastamasymen qurylǵan «Bolashaq» baǵdarlamasy ǵylymnyń syryna úńilgen jastarǵa qoldaý bildirip, el múddesi úshin eleýli eńbek etip kele jatqanyna bıyl 21 jyl tolypty. Elbasymyz «Bolashaq» baǵdarlamasyn úlken maqsatpen, úmitpen qurdy. Eń alǵashqy halyqaralyq stıpendıa ıegerleri de atan arqasyna artsa beli maıysatyn júk kóterip ketkeni anyq. Sol kezdegi talaı jurtty tamsandyrǵan túlekter ǵasyrlar qoınaýynda qan keship, ólmestiń ábilhaıat sýyn iship ómir súrip kele jatqan qazaq kóshiniń qazirgi tizginin ustap júr. «Bolashaqtyń» úmitin arqalap shetel asqandardyń keıbiri memleket aqshasymen oqyp alyp, syrt elde jumys jasaýǵa qalypty, keı qarakózder oqý qýyp baryp, «kelin bolyp qalypty» deıtin ishiń qımaıtyn aqparattar bolsa da, «Bolashaq» qazaq úshin jasalǵan durys sheshim ekenin áldeqashan dáleldedi.
Biraq biz «Bolashaqpen» maqtanýdy bilip, saqtanýdy umytyppyz ... Keleshektiń ólshemi, eldiń erteńi dep baǵalaǵan, talanttardan saralaǵan abroıly «Bolashaqtyń» túlegi, ózimizdiń qarakózimiz shetelden azǵyndyqty úırenip keledi dep kim oılaǵan? Jaqynda Almaty qalasynda bolǵan kógildirler shýy deımiz be, soraqy jarnamasy deımiz be búkil qazaq qoǵamynyń tóbe shashyn tik turǵyzǵan jaǵdaı janymdy aýyrtty. Biz bylyqqan batystaǵy shaıtanı oıdyń, jyn oınaq istiń, azǵyndyqtyń aqyryndap qoıdan qońyr qazaq eline de aıaq basyp, kirip kele jatqanyna sharasyz ekenbiz. Ol bylaı tursyn, Oılamaǵan jerden qarakóz qazaqtyń qyzy kógildirlerdi qorǵaıtyndyǵyn aıtyp, keýdesin kere shyqty. Jaı júrgen jeńiltek qyz emes, jondy jýrnalıs, Gýmılev atyndaǵy ýnıversıtettiń túlegi, «Bolashaqtyń» úmiti, magıstrant Janar Sekerbaeva. Internettegi jeke paraqshasyndaǵy málimetterinen Janardyń kógildirlerdi jaqtaıtyn adam ekenin ańǵarý qıyn emes, birjynystylardyń ersi fotolaryn bólisip, úzdikiz nasıhattap keledi eken. Qurmanǵazy men Pýshkındi súıistirý de Janar úshin osyndaı qarapaıym oqıǵa bolsa kerek. Ózi de qyz balanyń salaýatyn saqtap júrgeni shamaly kórinedi, turysy erkek, júrisi erek, jynysy áıel, áttegen-aı jeri ulty qazaq.
Qazaq halqy qyzyn ıbaly da izetti etip ósirgen emes pe edi?! Janar qatardaǵy bireý emes joǵary bilimdi adam, alaıda ulttyq namystan jurdaı. Osy jerden «Bizdiń túlekter shetelden neni úırenip keledi?» degen suraq týady. Meni tolǵandyratyny, shetelge ketip qazaqtyń qazynasymen bilim alyp jatqan jastar qanshalyqty qazaq tilin, qazaqtyń salt-dástúrin meńgergen? Tipti mıtıńilerde kórinip qalǵan Janardyń qazaq úshin degen dańǵoı uranynan bir aýyz qazaq tilin estimedim. Shetelge qazaqstannan baratyn túlekterdiń shartynda sózsiz túrde aǵylshyn tilin bilýi mindetteledi, al, ne úshin qazaq tilin, qazaq mádenıetin, qazaq tarıhyn saýatty bilýin talap etpeımiz. Qazaqtyń turmysyn, tilin túsinbegen bireý erteń qazaqtyń kósegesin kógerte me? Sheteldegi jastarǵa qazaq úkimeti qanshalyqty ulttyq sanany sińirýge jumys jasaıdy? Budan bylaı halyqaralyq stıpendıany ıelený úshin qazaq tili men salt-dástúri bir synaq retinde engizse qandaı jaqsy bolar edi?! Men barlyq «Bolashaqpen» oqıtyn túlekterge topyraq shashqym kelmeıdi. Júregi qazaq dep soqpaǵan jan qanshalyqty bilimdi bolyp kelgenmen, erteń alda-jalda el basyna kún týsa taıqyp keteri anyq. Sebebi júreginde turaq joq.
Ashtyq pen azaptyń san soqpaǵynan ótken, qynadaı qyrylyp, myń ólip, myń tirilgen qazaqtyń úmit artyp, úkilegen ul-qyzdary, Bolashaqtyq qadirli aǵa-ápkeler! Sheteldiń azǵyndyǵyn emes ozyq úlgisin elge ákelip, Qazaqstandy gúldendirseńizder eken!
Birlesbek Saıagúl, Ál-Farabı atyndaǵy qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń stýdenti.
