QR Ulttyq kitaphanasynda «Latyn álipbıi zaly» ashyldy

/uploads/thumbnail/20171031154524466_small.jpg

QR Ulttyq akademıalyq kitaphanasynda Elbasynyń «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasynda «Latyn álipbıi zaly» ashyldy. Onda Nursultan Nazarbaevtyń jarlyǵymen bekitilgen qazaq tiliniń latyn álipbıindegi sońǵy nusqasy úıretiledi.

Bul zalda 1929-1940 jyldar aralyǵynda jaryq kórgen latyn grafıkasy negizindegi qazaqstandyq kitaptar men merzimdi basylymdardyń kórmesi jáne taqyryptyq jańartylǵan nusqalary qoıylǵan.

Atalmysh zalda Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń jarlyǵymen bekitilgen qazaq tiliniń latyn álipbıindegi sońǵy nusqasy úıretilip, semınar-trenıngter, oqý kýrstary, lıngvıs ǵalymdarynyń onlaın keńesteri ótkiziledi. «Latyn álipbıi zalynyń» ashylý saltanatynda sóz sóılegen fılosofıa ǵylymdarynyń doktory Ǵarıfolla Esim qazaq álipbıiniń latyn grafıkasyna kóshýin elimiz úshin tarıhı oqıǵa bolǵanyn tilge tıek etti.

«Bul halyqtyń ańsap kútken sáti. Biz 26 qazan kúni Táýelsiz Qazaqstannyń eń tarıhı kúnin bastan keshirdik. Oǵan qol jetkizýimizge Elbasy Nursultan Ábishulynyń eńbegi zor. Buǵan deıin eki tilde, 76 áripti qoldanyp kelsek, endi bir tilde 32 árippen jazatyn bolamyz. Kóshelerde de bir ǵana jazý turatyn bolady. Al myna jańadan ashylyp jatqan zaldyń latyn tilin meńgerýde alar oryny erekshe» - dedi zaldyń ashylý saltanatynda sóılegen fılosofıa ǵylymdarynyń doktory Ǵarıfolla Esim.

Qazirdiń ózinde zalǵa latyn álipbıiniń Elbasy qol qoıyp, qabyldaǵan nusqasy tanystyrylyp, osy zalda latyn grafıkasyn úırenemin deýshilerge qyzmet kórsetýge ázir.

«Mundaı zaldar elimizdiń árbir kitaphanasynda ashylýy kerek. Sebebi álipbıdi úırený 2025 jyldan bastap engizgen sátte biz daıyn bolýymyz qajet. Al 1928-1940 jyldar arasynda 12 jyl paıdalanǵan álipbıimizde kóp kitaptar, baspa, basylym jaryq kórmegen. Qorymyz az. Sondyqtan latyn tilindegi ádebıetterdi kóptep shyǵarýymyz kerek. Al álipbıdiń ýaqyt óte kele tolyqtyra túser jerleri kóp» - deıdi fılologıa ǵylymdarynyń doktory Sherýbaı Qurmanbaıuly.

Ashylý saltanatyna Ábdijalel Bákir, Qarjaýbaı Sartqojuly, Rahymjan Turysbek, Nursulý Shaımerdenova, Aıgúl Úsenova, qatarly til ǵalymdary jáne kitaphanashylar men oqyrmandar qatysty.

«Latynǵa kóshý qoǵamnyń qajettiligi. Osy qajettilikti Elbasymyz sheship berdi. Adamzat jazýly ekinshi tildi bolǵanǵa deıin 3 mln jyl tosty. Ekinshi til degen ne? Ol jazý tili. Al bizdiń túrki tektes halqymyz, túrik etnosy osydan 3 myń jyl buryn alǵashqy álipbıin jasaı bastady. Gramatıkasyn jasaǵan ýaqytpen alsaq, 1500 jyl boldy. Bizdiń tilimizdiń tildik artıkýlıasıasyna saı 26 tańbamen 8 daýysty, 18 daýyssyzǵa yqshamdap keltirip, qazirgi eýropa tilimen aıtsaq rýnıka degen jazýmen ata-babalarymyz 1500 jyl buryn osyny jasap bergen. Odan keıingi ýaqyttarda bizdiń halqymyz 10-nan astam álipbıdi paıdalanypty. Alfavıt halyqty uıystyratyn, uıytatyn  negizgi uıytqy» - dedi zaldyń ashylý saltanatynda sóılegen fılologıa ǵylymdarynyń doktory, túrkolog Qarjaýbaı.

Qazirdiń ózinde jańa zal latyn grafıkasyn úırenemin deýshilerge qyzmet kórsetýge ázir.

Qatysty Maqalalar