«Oı, ol kim? Álgi «Muqaǵalı» ma?» degender de boldy.
TABYS PEN SHABYT
– Tabys bolsa, shabyt bolady. Saǵat on boldy. Tańǵy jetiden osynda júrmin. Áli bir teńge tapqan joqpyn. Áńgimemizdiń jarasýy qıyn bolar, baýyrym, – dep bastady áńgimesin Sábetaı.
Eptep syr tartyp, jón suraı bastadyq. Sábetaı 1963 jyly Almaty oblysy Aqsý aýdanynda dúnıege kelipti. Bir ul bir, qyzy bar eken. Biraq otbasynan ajyrasyp ketken.
– Ulym – on segizde, qyzym – on beste. Sırek bolsa da kezdesip turamyz. Tapqanym tamaǵymnan aspaı júrgen myna meni olar qaıtsin. Anda-sanda kezdeskende qyzym ursyp qoıady, – dep muńaıdy aqyn bir sát.
Aqynnyń naqty turaǵy joq. Kúndelikti tabysyna baılanysty aqysyn tólep, ár jerge túnep shyǵady, ne vokzal ishine uıyqtaı salady.
«OSY ÓMİRİME RIZAMYN»
TABYS PEN SHABYT
– Tabys bolsa, shabyt bolady. Saǵat on boldy. Tańǵy jetiden osynda júrmin. Áli bir teńge tapqan joqpyn. Áńgimemizdiń jarasýy qıyn bolar, baýyrym, – dep bastady áńgimesin Sábetaı.
Eptep syr tartyp, jón suraı bastadyq. Sábetaı 1963 jyly Almaty oblysy Aqsý aýdanynda dúnıege kelipti. Bir ul bir, qyzy bar eken. Biraq otbasynan ajyrasyp ketken.
– Ulym – on segizde, qyzym – on beste. Sırek bolsa da kezdesip turamyz. Tapqanym tamaǵymnan aspaı júrgen myna meni olar qaıtsin. Anda-sanda kezdeskende qyzym ursyp qoıady, – dep muńaıdy aqyn bir sát.
Aqynnyń naqty turaǵy joq. Kúndelikti tabysyna baılanysty aqysyn tólep, ár jerge túnep shyǵady, ne vokzal ishine uıyqtaı salady.
«OSY ÓMİRİME RIZAMYN»
– «Kókbórim kókke ulyǵan» – poema. Osydan eki jyl buryn Qazaq radıosy uıymdastyrǵan báıgede bas júldeni jeńip alǵan bolatyn. Jýyqta «Qazaq ádebıeti» gazetine bes óleńim basylyp shyqty. Osy ómirime rızamyn, – deıdi aqyn, «júgińizdi jetkizip bereıin» dep jolaýshylardy janasalaı júgirgen kúnderi men ashqursaq kúıinde jatar oryn tappaı sandalǵan túnderin umytyp.
Eriksiz «Osy ómirińizge shynymen rızasyz ba?» dep qaıtalap suradyq.
– Rızamyn. Men budan da qıyn kúnderdi bastan ótkergenmin, – dep jaýap qatty aqyn.
Ózi osy sátte tańǵy orazasyn bir kese shaımen ashyp turǵan edi.
«Budan artyq qandaı qıyn kúnder bolýy múmkin?» degen saýal kómeıden kórinip tursa da, shyǵara almadyq.
Sábetaı ózine «Men eshqandaı ortaǵa syımaıtyn jáne eshkimniń aldyna baryp kómek suramaıtyn adammyn. İzdep kelse, qarsylyǵym joq» degen baǵa berdi.
– Tańǵy altydan keshki segiz-toǵyzǵa deıin tynbaı júgirgenniń ózinde 2-3 myń teńge tabamyn. Vokzal basynda bar-joǵy jeti ǵana arba bar. Ol arba
bizge tıe bermeıdi. Sondyqtan kún kórý úshin júkti jaıaý arqalaýǵa týra keledi, – degen Sábetaı jaz aılarynda básekelesterdiń de kóbeıip ketetinin aıtty. Vokzal qojaıyndaryna da aqsha tapqany úshin salyq tólep turatyn kórinedi.
– Arbasy barlar kúnine on myń teńgege deıin tabady. Biraq ol úshin de tamyr-tanystyq pen pysyqtyq kerek, – deıdi Sábetaı Azattyq radıosynyń tilshisine.
Temirjol beketiniń aldyna kelip toqtaǵan jeńil kóliktiń astyna túserdeı bolyp júgirgen jasóspirim balalar birden kózge túsedi. Sábetaıdyń aıtyp otyrǵan «básekelesteri» – osylar. Jazǵy demalys bastalǵan kúnnen aýyl balalary osynda kelip, júk tasyp, aqsha tabady eken.
«...ARLANNYŃ TERİSİMİN»
Sábetaı Sypataevtyń alǵashqy kitaby «Juldyzdardyń baǵyty ózgermeıdi» 1993 jyly, al ekinshi kitaby «Kókbórim kókke ulyǵan» 2000 jyly jeke demeýshilerdiń kómegimen baspa betin kórgen.
– Basyma kún týǵanda,
Etigimmen sý keshtim.
Úmitim qyrqylǵanda,
Arýaqtarmen tildestim.
Qanatym qaıyrylǵanda,
Án nazar – bazarym.
Taǵymnan aırylǵanda,
Jeltoqsan – kek aldym
Dushpanym satsa,
Adamnyń perisimin.
Óligim jatsa,
Arlannyń terisimin, – dep, «Kókbórim kókke ulyǵan» poemasynan bir shýmaq oqyp berdi. Qalǵanyn esine túsire almady. Sosyn: – Búgin shabyt bolmaı tur. Sebebi tabys joq. Osyǵan rıza bolyńdar, – dep shyǵaryp saldy Sábetaı Sypataev.
Nurtaı Lahanuly, Azattyq radıosy
16 tamyz, 2011 jyl
