Ult kóshbasshysy N.Nazarbaev «100 naqty qadam» Ult josparynda et eksportynyń áleýetin arttyrýdy tapsyrdy. Sondaı-aq Elbasy aýyl sharýashylyǵy salasy el ekonomıkasynyń negizgi draıverine aınalýy qajettigin basa aıtty. Jambyl oblysy bul baǵytta baǵdarly bastamalardy qolǵa alyp, qoı etiniń eksportynan tipti respýblıka deńgeıinde kósh basyna shyǵyp otyr.
Naqtyraq aıtsaq, 2018-2027 jyldar aralyǵynda etti mal sharýashylyǵyn damytýǵa arnalǵan uzaq merzimge josparlanǵan salalyq baǵdarlama qabyldanyp, ındıkatıvti kórsetkishteri bekitilgen. Jalpy osy baǵdarlama aıasynda 2018-2027 jyldar aralyǵynda oblysqa «Sybaǵa» baǵdarlamasy boıynsha alys-jaqyn shet elden 36,0 myń basqa jýyq múıizdi iri qara malynyń analyq basyn satyp alý josparlansa, sonyń ishinde aǵymdaǵy jylda 4000 bas iri qara ákelý kózdelgen.
Shet elden mal satyp alý úshin taýar óndirýshilerdi jeńildetilgen nesıemen qamtamasyz etý (14 paıyz osydan 10 paıyzy sýbsıdıalanady), satyp alynǵan 1 bas malǵa 225,0 myń teńge sýbsıdıa qarastyrylǵan.
Ótken jyly oblysymyz taýar óndirýshileri tarapynan 1800 jýyq iri qara mal satyp alynǵan. Jyl basynan beri aımaqqa ótken jylǵy jobalar aıasynda 850 bas MİQ maly alyp kelingen. Odan bólek Moıynqum aýdanynda ornalasqan «Moınqum Agro» jáne «AgrofırmaTúrkpen» JSHS-i 1,0 myń bastan astam MİQ satyp alǵan.
Baǵdarlamanyń negizgi maqsaty shet elden satyp alynatyn et baǵytyndaǵy maldyń genetıkalyq áleýetin paıdalana otyryp qoldaǵy maldyń ónimdilik kórsetkishterin jaqsartý bolyp tabylady. Nátıjede sıyr etiniń eksporttyq potensıalyn arttyrý múmkindigine qol jetkiziledi. Atqarylǵan sharalardyń aıasynda jyldan jylǵa et eksporttaý kólemi artyp keledi.
Jyl basynan beri taýaróndirýshiler 519,9 tonna sıyr eti, 347,3 tonna qoı eti eksporttalypty. Ótken 2018 jyly oblystyń taýaróndirýshilerimen 1014,1 tonna sıyr jáne 1637,1 tonna qoı eti eksporttalǵan.
Etti eksporttaýshylar bolyp eksportqa baǵyttalǵan damyǵan tehnologıaly bordaqylaý alańdary jáne et kombınattary belgilengen. Osy kásiporyndardy iske qosý arqyly oblysta tolyq sıkldaǵy et klasterin qalyptastyrý qamtamasyz etilip, etti eksporttaý kórsetkishiniń ósý dınamıkasy baıqalýda.
Osy kúnge deıin 900 tonnaǵa jýyq sıyr men qoı etin eksporttaǵan Jambyl oblysy, qazir tańda et eksporty áleýetin arttyrý maqsatynda aımaqta arnaıy baǵdarlama qabyldap, shetelden etti baǵyttaǵy iri qara jetkizýde.
Búgingi kúnde et ónimderi Iran Islam Respýblıkasy, BAÁ, Bahreın Karoldigi, Kýveıt, Ózbekstan, Qyrǵyzstan, Reseı, memleketterine jóneltilip jatyr.
Osy oraıda aıta keterligi 2017 jylmen salystyrǵanda sıyr eti 8,9 ese, qoı eti 5 ese artyq eksporttalǵan. Respýblıka kóleminde 3800 tonna qoı eti eksporttalsa, onyń 43,6 paıyzy Jambyl oblysyna tıesili bolyp otyr. Sáıkesinshe qoı eti boıynsha Jambyl oblysy respýblıka kóleminde 1-shi orynǵa shyqty. Bul sóz joq, Elbasy tapsyrmasynyń tetigi tabylyp, jemisin bere bastaǵanyn aıǵaqtaıdy. Demek, Jambyldyń qoı eti jarty álemge tarap, kıeli óńirdiń ónimin tórtkúl álem tutynyp jatyr degen sóz.
Jaıdar Azamat
