Sizder sekildi sheshile jazyp, kósile sóıleý bizdiń qoldan kelmeıdi. Sebebi biz memlekettik standart boıynsha qalyptasqan urpaqpyz. Bizdiń oılaý júıemizdi mektep tabaldyryǵyn attaǵan sátten bastap bir qalypqa negizdep quıǵan. Sondyqtan bizdiń sol qalyptan basqa fıgýrany qabyldaı qoıýymyz sál qıyndaý. Sizderge hat jazý sebebimiz de sondyqtan. Ózderińizden  qalypty oılaý júıesine arashashy bolýlaryńyzdy ótinbekpiz. Aǵa býyn, sizderdiń bizge degen ókpelerińiz qara qazandaı ekenin jaqsy bilemiz. Birińiz qazirgi balalar kitap oqýdy qoıdy dep sógesizder, endi birińiz bular tarıhty qyzyǵa oqyp, oǵan saraptama jasaı almaıdy deseńizder, taǵy birińiz: «Qudaı-aý qazirgi jastar sóıleı de almaıdy, quddy bir maıyn tamyzyp áńgime qurǵan babanyń balasy emes sekildi», – dep qoıyp qalasyzdar. Kelisemiz. Sizderde bar kitapqa degen qumarlyq bizdiń qanymyzda týlaı qoımaıdy, sharshy topta sóıleýden qasha jóneletinimiz de jalǵan emes. Biraq bizdi jastaıymyzdan sóıleýge úıretken eshkim joq. Abaıdyń danyshpandyǵyn, Mahambettiń órligin, Jambyldyń sýryp salmalyq qasıetin delebemiz qozyp, arqalanyp turyp bizdiń de aıtqymyz kelgen. Biraq bizdi tyńdaıtyn qulaq bar ma? Bizdiń bar bilgenimizdi test arqyly ǵana tekseretin júıe qulaq quryshyn qandyra áńgime tyńdap, sher tarqatyp turyp oıyńdy ortaǵa salýdan maqurym etkeli qashan? Biz de bul júıege ábden úırenip aldyq. Qumartyp kitap oqyp, onyń ishindegi beıtanys sózdi sózdikten qarap, sóz baılyǵyn qalyptastyrǵannan kóri, testke telmirip, tumysyǵymen tary tergen shóje sekildi qalamnyń tumsyǵymen bilgenimizdi nuqyp qalyp kún keship jatyrmyz. Bizdiń basymyz sıfrlarǵa toly. Qazaq handyǵynyń qaı jyly qurylyp, qaı jyly órkendep, qaı sátte quldyraǵanyn biz túnde túrtip oıatsańyz sýdyratyp turyp aıtyp beremiz. Biraq handardyń bolmysy, olardyń saıasatkerlik kelbeti, qolbasshylyq qasıeti, kimdermen qatar ómir súrip, qaı sátte utqyrlyq tanyta bildi degen saýal qoıylsa, biz jumǵan aýzymyzdy ashpaımyz. Ashqymyz keledi ǵoı. Biraq bizdiń qıalymyzda tarıhı kartına joq. Sondyqtan bir kezderi ǵumyr keshken babalarmyzdyń adamı kelbetin sıfrǵa toly baspen elestete almaımyz. Test degennen shyǵady. Aǵa býyn, bilesiz be, shákirt bolyp jarytpaǵan, ustaz bolyp ońdyrmaıdy degen bar ǵoı. Álemde baqylaýdyń test dep atalatyn keremeti bar eken dep ony bizdiń bilimdi baǵalaýǵa engizip kelip jiberdińizder. Bizge arnap test jasadyńyzdar. Al ózderińiz eshqashan test tapsyryp kórgen emessizder. Sondyqtan onyń psıhıkaǵa tıgizer áserin onsha uǵyna bermeısizder. Ózderińiz bul jan tózgisiz kúıdi túsinbeı jatyp, bizge test suraqtaryn daıarlaýǵa qushtarsyzdar. Bilemiz ǵoı, sizderdi de túsinemiz. Test tapsyrý barysynda bilimdi kompúter baǵalaıdy. Osylaısha birińiz ádildik ornatqyńyz keldi. Biraq sizderdiń  ornatqylaryńyz kelgen ádildiktiń bel omyrtqasyn kerzi etikpen japyryp turyp basýǵa qushtar endi bir top áli de upaıyn túgendep alýda. Esesine, sizderdiń osy áreketterińizdi kórip ósken biz de kóringennen taıaq jep, súıekteri qaqyrap qalǵan ádildikke janymyz ashyp qaramaımyz da. Biz kórkem ádebıetti oqyǵanda fabýladan ary qaraı betteı almaımyz. Troptyń túrleri men sımvoldyq elementterdiń mánin ashý bizge óte qıyndaý. Sebebi bizdiń logıkamyz ben qıaldaý erkindigimizdiń ımýndyq júıesi joıylǵan. Al bizdiń osylaı qıalymyzdyń qanatynyń qyrqylǵany sizderge unamaǵanymen, bógdelerge qol shapalaqtaıtyn jaǵdaı shyǵar. Kóz aldymyzda ádildik kúnde taıaq jep jatqan soń, árıne biz ádebıetke qushtar bola almaımyz. Tym bolmasa, sol baıǵus ádiletti burynǵy keńes keziniń aǵa býyny sekildi kózge kórsetpeı soqqyǵa alsańyzdar, biz kishkene adaldyq pen adamdyqqa sener edik qoı. Biraq adamzattyń búgingideı damý bıigine kóterilýine qıaldaı alý múmkindiginiń bar ekendigi sebepshi bolǵanyn biz jaqsy túsinemiz. Sondyqtan bizdiń de qıalǵa erik bergimiz keledi. Biraq qalaı qıaldaý kerektigin bilmeı júrmiz. Ájemiz bizge ertegi aıtyp berýdiń ornyna, ózi Kalánıdiń (Úndi serıalyndaǵy) ertegisin aýzynyń sýy quryp tyńdap otyrady. Atamyz ájemizden asyp túsetin sekildi. Kinálaý ońaı ǵoı. Biraq Maǵjan sekildi «Men jastarǵa senemin» dep aıta almaıtyndaryńyz bizdiń de janǵa batady. Qazaqsha qıaldaýdy meńgermegennen soń, biz basqanyń qıalyna tamsanamyz, solarǵa uqsaǵymyz keledi. Osylaısha ózimizdi joǵaltyp baramyz. Aǵa býyn, túsinesiz be, biz sý aıaǵy qurdymǵa sińip bara jatqan sekildimiz. «Balam, bunyń ne», – dep, biz jaqqa kóz quıryǵyn tastap qoımasańyzdar «Sońǵy Samýraı» demekshi, sońǵy qazaqı urpaq ta jahandanýdyń saz balshyǵy bolyp ılenip, qalypqa túsip, sol formasyn saqtaý maqsatynda ystyq peshke qaraı kúıdirilýge (qysh qalyptardy kóz aldyńyzǵa elestetip kórińiz) bara jatyr. Endi sálden soń dombyra únin estisek qulaǵymyzda jaǵymsyz jańǵyryq paıda bolyp, qobyz sarynyn tyńdaǵanda qolqamyz ashıtyn bolar.