«Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasynda qolǵa alynǵan «Qazaqstannyń kıeli jerleriniń geografıasy» jobasynda jalpyulttyq qasıetti nysan retinde tizimge alynǵan nysannyń biri Jaısań túrki ǵuryptyq kesheni. Bul keshende kúni búginge deıin 37 ǵuryptyq-memorıaldyq oryn ashylǵan, dep jazady Qamshy.kz aqparat agenttigi.
Tarıhtan belgili Vİ-Vİİİ ǵasyrlar aralyǵynda munda túrik qaǵanaty saltanat qurǵany málim. Sondyqtan oblys aýmaǵynda zerttelgen ǵuryptyq keshenderdiń deni túrki dáýiriniń órkenıeti men mádenıetinen habar beredi. Olardaǵy tas túsinder men ózge jerleý oryndary munda túrkiler eliniń iz qaldyrǵanyn aıǵaqtaıdy. Keshen Shý aýdanyndaǵy D. Qonaev aýyly mańyndaǵy Kindiktas taýynyń baıraıynda ornalasqan.
Jaısań ǵuryptyq kesheni 2010 jyly oblystyq jergilikti mańyzy bar memlekettik tarıh jáne mádenıet eskertkishteriniń tizimine, al 2017 jyly «Qazaqstannyń kıeli jerleriniń geografıasy» jobasy aıasynda Qazaqstannyń jalpyulttyq qasıetti nysandar tizimine alyndy.
Kúni búginge deıin keshen aýmaǵynda júrgizilgen ǵylymı zertteý jumystarynyń nátıjesinde munda 37 ǵuryptyq-memorıaldy keshen ashylǵan. Ǵalymdarmen zerttelgen keshenniń jekelegen bólikterinen jartas betine salynǵan sýretter men rýlyq tańbalardyń bar ekendigin anyqtady. Ári ol rýlyq belgiler Shý alqabynda negizinen on oq býdýn, túrkesh taıpalarynyń iz qaldyrǵanyn aıǵaqtaıtyn zattaı derek kózi sanalady. Ǵuryptyq keshenniń taǵy bir ereksheligi onda er adamdar men áıel músinderiniń qoıylýynda bolyp otyr. Tarıhshylar da ǵuryptyq keshenderdegi er men áıel músininiń qatar qoıylýy óte sırek kezdesetin qubylys ekenin málimdeıdi. Al tarıhshy-ǵalymdardyń endi bir toby bul erekshelikti bir qaǵanattyń batys jáne shyǵys bolyp ekige bólinýimen baılanystyrady.
Jaısań ǵuryptyq kesheni arqyly biz túrki halyqtary qaǵan-bekzadalary men arýaqty ata-babalarynyń qurmetine arnap keshender ornatý, basyna kelip táý etý, kók Táńirden tilek tileý dástúrlerine den qoıǵanyn tanı alamyz. Mundaı qasıetti oryndar qazaq dalasyndaǵy dinı nanym-senimniń qalyptasý eolúsıasynan da habar beredi. Máselen ejelgi saq dáýirinde máıitterdi tutynǵan zattarymen birge kómý dástúri bolsa keıinnen bul ǵurypty qaza tapqan kisiniń basyna tas músinder ornatý, jartastarǵa belgi qaldyrý almastyrǵan.
Pikir qaldyrý