Jer silkinisi kenetten paıda bolady jáne qas-qaǵym sátte ótedi. Jer silkinisi – bul jer qyrtysynda nemese mantıanyń ústińgi bóliginde kenetten bolǵan qozǵalyspen jarylys nátıjesinde paıda bolǵan jáne eleýli aýytqý túrinde úlken qashyqtyqqa taralatyn jer asty dúmpýi men jer asty qozǵalysy. Jer qyrtysynyń traektorıalyq qozǵalysyn týdyratyn jer silkinisi óte joıqyn bolyp keledi. Jer silkinisiniń barysynda úıler, joldar, kópirler, kanaldar toǵandar men basqa da ǵımarattar, sý qubyrlary, kanalızasıa, elektr berý júıesine zıan kelip, baılanys buzylydy. Taý jynystarynan taý qulaıdy, adamdardy úreı bıleıdi. 

Jer silkinisiniń joıqyn kúshiniń áserinen bolatyn apattar kópshilikke málim. Óıtkeni, Qazaqstannyń 450 myń sharshy kılometr aýmaǵynda jer silkiný qaýpi bar. Bul aýmaqta 6 mln. halyq turady. 27 qala, 400 den astam eldi meken bar. Elimizdiń qyryq prosentke jýyq óndiristik potensıaly osy aýmaqqa shoǵyrlanǵan.

Shyǵys Qazaqstan, Almaty, Jambyl, Ońtústik Qazaqstan, Qyzylorda, Mańǵystaý oblystary men Almaty qalasy seısmo qaýipti aımaqta tur. Onda ónerkásiptiń negizgi qorynyń otyz prosenti shoǵyrlanyp, turǵyn úı qorynyń otyz besten asa prosenti ornalasqan. Respýblıka halqynyń qyryq prosenti turady. Jer silkinisi qaýipti aýmaqtarda iri qalalar men eldi mekender, gıdrotehnıkalyq ǵımarattar men zıandy óndiristi ónerkásip oryndary, jasandy sý qoımalary, jarylys qaýpi bar jáne ýly materıaldar qoımasy ornalasqan. Turǵyn úı alqabynyń buzylýymen qatar tizbelengen obektilerdiń keıbireýiniń buzylýy ońalmaıtyn ekologıalyq ózgeriske alyp kelýi múmkin.

Jer silkinisi kezindegi mindetter

Jer silkingen sátte sizdiń oı-áreketińiz ben is-qımylyńyzǵa 5-10 sekýnd qana ýaqytyńyz bar. Osy sátte úreıge erkindik berip, abdyryp-sasyp qatelesseńiz, arty baqytsyzdyqqa ákelýi yqtımal. Ózińizdi de, ózgelerdi de úreılendirmeńiz.

Úıdiń ishinde:

Silkinis kezinde dalaǵa júgirip shyǵýda nemese jer silkinisiniń ıaǵnı úıdiń ishinde ketýdi páterdiń qaı qabatta ornalasýyna baılanysty sheshýge tıissiz. Eger siz kóp qabatty úıdiń birinshi nemese ekinshi qabatynda turatyn bolsańyz, dalaǵa shyǵýǵa múmkindigińiz bar. Dalaǵa qashyp shyqqannan keıin úıden aýlaq turǵan jón. Úshinshi jáne odan joǵary qabattardan qashyp shyǵý qaýipti ekenin esten shyǵarmańyz.

Silkinis kezinde qaýipti jáne qaýipsiz jerlerdi anyq bilgen jón.

Qaýipsiz jerler:

Úıde (ǵımarattyń ishinde)

1)Bosaǵa esik jaqtaýy

2)İshki burysh

3)Myqty qabyrǵa

4)Bel aǵash

5)Vana, tońazytqysh

6)Parta,stol,kereýet

Dalada:

1)Ashyq alań

2)Bıik ǵımarattardan aýlaq bolý

3)Bıik aǵashtardan aýlaq bolý

Qaýipti jerler:

1)Tereze jaqtaǵy burysh

1)Bıik ǵımarattar

2)Bıik aǵashtar

3)Baspaldaq

4)Lıft

5)Jıhazdar

6)Sham jaǵý qaýipti

7) Sońǵy qatardaǵy shetki bólmeler

Dalada:

1)Bıik ǵımarattar

2)Bıik aǵashtar

3)Elektr júıeleri

4)Jer asty ótkeli

Silkinis bastalysymen úı ishindegi qaýipsiz degen oryndarǵa tez jetýge tyrysyńyz. İshki qabyrǵanyń qaýipsiz tusynda úıdiń ishki buryshynda, esik jaqtaýlarynyń ortasynda, tireýish ashalardyń janyna turasyz (shkaf ishi kereýet). Terezeler men aýyr jıhazdardan alys turyńyz.

- lıftti paıdalanbańyz.

- esikten dalaǵa shyqqan ýaqytta jantalasyp, bir- birińizge kedergi jasamaýǵa tyrysyńyzdar.

- úılerden elektr baǵanalardan aýlaq turyńyz, elektr symyna jaqyndamańyz.
- silkinis kezinde úıge kirmeńiz.

Avtomobıl ishinde:

- silkinis bastalǵan sátte júrip kele jatqan avtomobıldi ashyq jerge toqtatqan durys.

- jolaýshylar asyp-saspaı baıypty túrde transport ishinde otyryp, jer silkinisiniń basylýyn kútken jón.

Keleshekte bolýy yqtımal kúshti silkinisterdiń qupıalarymen jeke tanys bolǵan jón. Jer asty dúmpýiniń bolý sebepterin, anyq qaı jerde bolyp, qalaı taralatyndyǵynyń qandaı qosymsha áreketteriniń ózi de kóptegen málimetter oqyp -bilý qajet. Ekinshiden, turǵan halyqtyń apattan saqtaný daıyndyǵy dárejesi joǵary bolýy tıis. Tek osy sharttar oryndalǵan jaǵdaıda ǵana zilzala apattar adam ómiri men halyq baılyǵyna aıtarlyqtaı shyǵyn keltirmeıdi.