Muqaǵalı men Erkin İbitanovtiń dostyǵy

/uploads/thumbnail/20170708214639565_small.jpg

 Tirshiliginde Muqaǵalı men belgili aqyn Erkin İbitanov ekeýi dos bolǵany belgili. Erekeń Muqaǵalı aǵasy týraly «Han-Táńiri qaıdasyń" atty dastan jazǵan.  Muqań da Erkindi óziniń poezıasynyń «qoryqshysy» sanaǵan. Ol týraly óleńderi bar.

... Birde aýylda Qarasýdyń jaǵasynda ekeýi áńgimelesip otyryp, Qarasaz aýylynyń bolashaq esimi kimniń atynda bolýy kerek, degen suraqqa jaýap izdeıdi. Erekeń bolashaqta Qarasaz aýyly Muqaǵalı aýyly bolatynyna birden senim bildiredi. Ol: «Maǵan aýdannyń aty berilse, jetip jatyr» degen eken rızashylyqpen.

9-aqpan – Muqaǵalıdiń týǵan kúni. Osyǵan oraı tómendegi balladany joldap otyrmyn. Avtor

 

Erkin İbitanov aýdany nemese Muqaǵalı men Erkin týraly ballada

 

 

Qarasaz,  Qarasýdyń  jaǵasynda,

Qos aqyn syr shertisken jarasýda.

Alady aldyndaǵy ashshy dámnen,

Jyr oqyp, ázildeser arasynda.

 

Ór Muqań  erkeletip  Er inisin,

Deıdi ol «aýyldaǵy «kórinisim».

Menen de  sen myqtysyń shynymen de,

Turǵam joq aıtyp qury kóńil úshin.

 

Minez  bar jarasatyn shyn darynǵa,

Ataqty, mansap-taqty qýmadyń da.

Sýsasam sulýlyqqa  seni oqımyn,

Surapyl  sezim jatar jyrlaryńda.

 

 Aıtqandaı,  ustazym da sen emes pe eń,

Baıaǵy sát saparyń, óleń este.

Maqtapsyń   Álekeńe,  Álnur aǵam,

Oń qabaq tanytady maǵan áste.

 

Shóldesem tartyp ketem, Ál aǵama,

Qaraıdy balasyndaı  maǵan ol da.

Senderdiń senimderiń qanat berer,

Kóp dushpan «ıtke» meni  balaǵanda.

 

Súıeıdi Han-Táńirim, qarly-shyńdar,

Bárińe deımin ishteı alǵysym bar.

Emdelem osynda kep syrqatymnan,

Kezderde nadandardan  jan qysylǵan.

 

 

Jan uqpas bir ǵajaıyp kúıge enemin,

Jaramnyń tabamdaǵy birden emin.

Aspandap Almatyma  qaıta  oralam,

Senderden asqaqtyqty úırenemin.

 

Ájemniń  shálisindeı jelbiregen,

Aqsha bult qol bulǵaıtyn sol bir Óleń,

Qarasý, bozqaraǵan, Elshenbúırek,

Janymdaı meniń názik móldirgen.

 

 

Qarasaz qasıettim Mekkedeıin,

Saǵynysh jyryn tóger ot kómeıim.

Kóz jumsam kólbeńdeıdi saǵym dalam,

  Han-Táńirdi  túsimde kóp kóremin.

Sodan da bıikterge bettegenim.

 

Erkin-aý,  jıi  tasyr qan qysymym,

(Ózińe shyn kóńilden alǵys inim),

Topyraq ózderińnen buıyrsa eken,

Aıtqandaı, qaıda Ábdike «sary pushyǵym».

 

Ardaqta sol aǵańdy perishte jan,

(Sol meniń balalyǵym alystaǵan).

Jetimdermiz jetilgen, jylaı júrip,

Táńirim-ǵoı  meni oǵan   tabystaǵan.

 

Kezder az, qaryn toıyp nan ustaǵan,

Sol shaqtar alys emes, tanys saǵan.

Jetimdermiz Namyspen jetilgenbiz,

Jibermegen esesin,[U1]  qalyspaǵan.

 

 

 

 

Jetildik, aqyn  boldyq jurtqa áıgili,

Jamadyq janymyzǵa «bult»  qaıǵyny.

Sábı bolǵym keledi keı sátterde,

Kóńilinde bolmaıtyn quıttaı muńy.

 

Aýzynda alty Alashtyń júr esimim,

Jyr jazý ─ óz-ózińmen kúresýiń.

Janǵa lázzat, alaıda bireýlerdiń,

Jaralaıdy ósegi, tiresýi.

 

Dıýy Qarasazdyń,  alyp kúshiń,

«Qoıshylar» talanttyńdy tanytty shyn.

Erkin-aý, «Aqqýym da» arnaǵam jyr,

Sen meniń jyrlaryma qoryqshysyń.

 

Erkin-aý, umytpaǵyn osy kúndi,

Jasarsyń qasyńa aıbat, dosyńa úlgi.

Kórersiń  men ómirden ótkennen soń,

  Qarasazǵa   beredi   esimimdi.

 

Amal ne, aýyl jalǵyz, sen de ulysyń,

Oıymnyń túpki astaryn sezdi me ishiń.

Qarsylyq tanytatyn oıyń bar ma,

Syryńnyń bilsem deımin endigisin.

 

 

Tulparsyń  men sekildi sirá, dara,

Jyryńa qol soǵamyn,  qýana da.

Aýylyn   Almatyǵa  almastyrǵan,

Syılarsyń  Qarasazdy bul aǵańa».

 

 

... Erekeń  jaıdarlana kúlimdedi,

Ǵajaıyp  bul júzdesý búgin dedi.

Qarasaz ol Sizdiki, túsinseńiz,

Armany odan bıik inińdegi.

 

Qýanam nıetińniń aýǵanyna,

Daý joq, Muqa, jetesiń armanyńa.

Muqaǵalı aýyly kórkeıedi,

İbitanov Erkiniń aýdanynda...

 

Serikjan QAJI

"Qamshy"silteıdi

 

 

 

 

 

Qatysty Maqalalar