وزگە ۇلت وكىلدەرى قازاق ءتىلى ماسەلەسىن كوتەردى

/uploads/thumbnail/20170709230329206_small.png

قازاق ءتىلىنىڭ قوعامداعى ستاتۋسى جايلى بۇرىننان بەرى ايتىلىپ كەلەدى. بۇل جاۋىر بولعان تاقىرىپ بولعانىمەن، ماڭىزدىلىعىن جويماعان جانە شەشىمىن تاپپاعان ماسەلە دەپ جازادى qamshy.kz.

قازاقستاندا ءومىر ءسۇرىپ جاتقان وزگە ۇلت وكىلدەرىنىڭ مەملەكەتتىك ءتىلدى ءالى كۇنگە دەيىن ۇيرەنە الماي جۇرگەنىن سىنعا العان پىكىرلەر ءجيى ايتىلاتىن بولدى. سولاردىڭ بىرنەشەۋىن نازارلارىڭىزعا ۇسىنامىز.

«قازاق ءتىلىن ۇيرەنۋ قيىن دەيتىندەر ءوز ەرىنشەكتىگىن اقتاپ العىسى كەلەتىندەر. وسى رەتتە ءبىر وقيعا ەسىمە ءتۇسىپ وتىر. 10 جىل بۇرىن شاڭعى تەبۋگە باردىق. بىزبەن بىرگە قازاقستانداعى فرانسيا ەلشىلىگىندە جۇمىس ىستەيتىن فرانسۋز ۇلتىنىڭ قىزى دا باردى.  كەشكىسىن ءبىز كاۋاپ جاساپ، وت جاعىپ، اڭگىمەلەسىپ وتىردىق. فرانسۋز قىزى ورىس ءتىلىن بىلسە دە تەك قازاق تىلىندە سويلەدى.  قازاقستاندا تۇرىپ قازاق تىلىندە سويلەگەن دۇرىس دەپ شەشسە كەرەك. فرانسۋز ايەلىنىڭ قازاقستاندا تۇرعانىنا ءبىر جىل عانا بولعان. وسى ۋاقىت ارالىعىندا ول قازاق ءتىلىن ەركىن مەڭگەرگەن ەكەن. وسىدان سۇراق تۋىندايدى. شەتەلدىكتەرگە قازاق ءتىلىن ۇيرەنۋ وڭاي دا، ال وسى ەلدە تۇرىپ جاتقان بىزگە نەلىكتەن قيىن بولۋى كەرەك؟ سوندا شەتەلدىكتەر اقىلدى دا، ءبىز توپاسپىز با؟» دەپ ساۋال جولدادى Facebook قولدانۋشىسى جاننا يلچينا.

ال ۆياچەسلاۆ پوپوۆ ەسىمدى ازامات قازاقتاردىڭ كەزىندە اتا-بابالارىن جىلى قابىلداپ، ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس كەزىندە تاماعىمەن بولىسكەنىنە ريزاشىلىق رەتىندە قازاق ءتىلىن ۇيرەنۋگە بەل بۋعان.

«قازاق ءتىلىن ۇيرەنەمىن دەپ ناقتى شەشىم قابىلدادىم! كسرو كەزىندە تۋىلدىم، ينتەرناتتا قازاق ءتىلىن دۇرىس ۇيرەتپەدى، ودان كەيىن مەكتەپتە دە ساباق ءوز دەڭگەيىن وتكىزىلمەدى دەپ سىلتاۋ ايتپايمىن.  سەبەبى قازاق ءتىلىن بىلمەگەنىم تەك قانا مەنىڭ كىنام. ناقتىراق ايتقاندا جاۋاپكەرشىلىكتىڭ جوقتىعى. مەن ءوزىم قازاق ءتىلىن وقىمادىم، ۇيرەنگىم كەلمەدى، قاجەت دەپ تاپپادىم، قورىقتىم!  وزىمە، قازاقتارعا، ورىستارعا جانە قازاقستاندا تۇراتىن بارلىق ۇلت وكىلدەرىنە دالەلدەۋ ءۇشىن، ءوز ءداستۇرىڭدى، مادەنيەتىڭدى سىيلايتىن بولساڭ، حالىقتار دوستىعىن قولداعىڭ كەلسە، سوناۋ 1927 جىلى تۇركسيب قۇرىلىسى باستالعاندا مەنىڭ ۋكراين جانە ەۆرەي اتا-بابالارىمدى قۇشاق جايا قارسى العان ودان كەيىن 1941-1945 سوعىس جىلدارىندا ولاردى تاماقتاندىرىپ، فاشيزمگە قارسى كۇرەسكەن قازاقتاردىڭ  انا ءتىلىن ۇيرەنەمىن دەپ شەشتىم. مەن جانە مەنىڭ وتباسىم وسى جەردە بەيبىتشىلىكتە، تىنىشتىقتا ءومىر سۇرۋگە مۇمكىندىك الدىق.  وسى كورسەتىلگەن قۇرمەتكە جاۋاپ رەتىندە 6 ايدىڭ ىشىندە قازاق تىلىندە ەركىن سويلەپ، ونىڭ كلاسسيكالىق ادەبيەتىن وقىپ، تەرەڭنەن تۇسىنەتىن جاعدايعا جەتەتىن دارەجەدە ۇيرەنەمىن.

ءبىز باۋىرلارمىز! ءبىزدىڭ قانىمىز ءبىر! ءبىر ىسكە بىرگە كىرىسەمىز!» دەپ جازادى ۆياچەسلاۆ پوپوۆ.  

 

قاتىستى ماقالالار