الماتى قالاسى بويىنشا ەكولوگيا دەپارتامەنتىمەن جۇرگىزىلگەن بارلىق تەكسەرۋلەر ق ر ەكولوگيالىق كودەكسىنىڭ، كاسىپكەرلىك كودەكسىنىڭ جانە باسقادا نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەرى تالاپتارىنىڭ ساقتالۋىمەن جۇزەگە اسىرىلدى دەپ حابارلايدى Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى. مەملەكەتتىك ەكولوگيالىق ينسپەكتورلارمەن 2017 جىلدىڭ Iء-شى جارتىجىلدىعىندا 74 تەكسەرۋ جۇرگىزىلدى، ونىڭ ىشىندە ءىشىنارا تەكسەرۋ – 34، جوسپاردان تىس – 15 جانە باسقا نىسان تەكسەرۋلەرى – 25.

جوسپاردان تىس 15 تەكسەرۋ مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ باستاماسىمەن جۇرگىزىلدى: ونىڭ ىشىندە الماتى قالاسى مەملەكەتتىك ساۋلەت قۇرىلىس باقىلاۋ باسقارماسىنان – 1 حات، جەكە جانە زاڭدى تۇلعالاردان كەلىپ تۇسكەن – 14 حات.

ينسپەكسيالىق قىزمەتتى جۇزەگە اسىرۋ كەزىندە 97 ەكولوگيالىق بۇزۋشىلىق انىقتالدى:

- اتموسفەرالىق اۋانى قورعاۋ بويىنشا – 56؛

- سۋ رەسۋرستارىن قورعاۋ بويىنشا – 11؛

- جەر قويناۋىن قورعاۋ بويىنشا – 2؛

- تۇتىنۋ جانە قولدانۋ قالدىقتارىن ورنالاستىرۋ بويىنشا – 15؛

- رۇقسات قۇجاتتارى بويىنشا (جوبالار، قورىتىندىلار، رۇقسات قاعازدارى) – 13.

اكىمشىلىك قۇقىقبۇزۋشىلىق بويىنشا 97 حاتتاما راسىمدەلدى جانە اكىمشىلىك قۇقىقبۇزۋشىلىق جازالاۋ بويىنشا قاۋلىلار شىعارىلدى: ونىڭ ىشىندە 2 ەسكەرتۋ جانە 7 492 703 تەڭگەنى قۇرايتىن 55 زاڭدى تۇلعاعا 6 399 045 تەڭگە، 2 لاۋازىمدى تۇلعاعا 181 520 تەڭگە، 12 جەكە كاسىپكەرگە 794 150 تەڭگە، 26 جەكە تۇلعاعا 117 988 تەڭگەنى قۇرايتىن جالپى سانى 95 ايىپپۇل سالىندى. سالىنعان ايىپپۇلدار كەلەسىدەي ەكولوگيالىق زاڭ بۇزۋشىلىقتار بويىنشا سالىندى. اتموسفەرالىق اۋانى قورعاۋ بويىنشا 55 ايىپپۇل 4 382 857 تەڭگەگە، سۋ رەسۋرستارىن قورعاۋ بويىنشا 11 ايىپپۇل 245 052 تەڭگەگە، جەر قويناۋىن قورعاۋ بويىنشا 2 ايىپپۇل 90 760 تەڭگەگە، تۇتىنۋ جانە قولدانۋ قالدىقتارىن ورنالاستىرۋ بويىنشا 14 ايىپپۇل 1 798 364 تەڭگەگە، رۇقسات قۇجاتتارى بويىنشا (جوبالار، قورىتىندىلار، رۇقسات قاعازدارى) 13 ايىپپۇل 975 670 تەڭگەگە سالىندى. 4 787 590 تەڭگەگە سالىنعان 60 قاۋلى بويىنشا ايىپپۇلدار ءوز ەركىمەن تولەندى، ال قالعان 2 705 113 تەڭگەگە سالىنعان ايىپپۇلداردى ءوندىرۋ ورىنداۋ بارىسىندا جانە تولەۋ مەرزىمدەرىنىڭ ۋاقىتى بار.

2016 جىلى 3 984 864 تەڭگەگە سالىنعان 7 ايىپپۇل ماجبۇرلەپ ءوندىرىپ الۋعا جولداندى جانە 2017 جىلدىڭ Iء-شى توقسانىندا تولىعىمەن مەملەكەتتىڭ كىرىسىنە ءوندىرىلدى.

وتكەن جىلى سالىنعان ايىپپۇلداردى ەسەپكە العاندا 8 772 454 تەڭگەنى قۇرايتىن 67 ايىپپۇل ءوندىرىلىپ 117% كورسەتكىشتى قۇرادى.

تابيعاتتى قورعاۋ زاڭناماسىنا سايكەس انىقتالعان بۇزۋشىلىقتاردى جويۋ تۋرالى 68 ۇيعارىم بەرىلدى.

قورشاعان ورتاعا زالال كەلتىرگەنى ءۇشىن 10 790 317 تەڭگەنى قۇرايتىن 16 نارازىلىق ۇسىنىلدى. ونىڭ ىشىندە اتموسفەرالىق اۋانى قورعاۋ بويىنشا 5 نارازىلىق 3 664 768 تەڭگەگە، سۋ رەسۋرستارىن قورعاۋ بويىنشا 1 نارازىلىق 13 032 تەڭگەگە، جەر قويناۋىن قورعاۋ بويىنشا 1 نارازىلىق 4 494 054 تەڭگەگە، تۇتىنۋ جانە قولدانۋ قالدىقتارىن ورنالاستىرۋ بويىنشا 2 نارازىلىق 495 313 تەڭگەگە، رۇقسات قۇجاتتارى بويىنشا (جوبالار، قورىتىندىلار، رۇقسات قاعازدارى) 7 نارازىلىق 2 123 150 تەڭگەگە ۇسىنىلدى.

6 632 889 تەڭگەگە 11 نارازىلىق ءوز ەركىمەن تولەندى، ال قالعان 4 157 428 تەڭگەنى قۇرايتىن 5 نارازىلىق ورىندالۋدا جانە تولەۋ مەرزىمدەرى وتپەگەن.

الماتى قالاسىنىڭ ارنايى مامانداندىرىلعان ەكونوميكالىق سوتىنا ماجبۇرلەپ وندىرۋگە جولدانعان 2016 جىلعى تالاپ ارىزدارى بويىنشا، 2017 جىلدىڭ Iء-شى جارتىجىلدىعىندا 17 345 212 تەڭگەنى قۇرايتىن نارازىلىق ءوندىرىلدى. وتكەن جىلدى ەسەپكە العاندا ۇسىنىلعان 13 نارازىلىق بويىنشا 23 978 101 تەڭگەنى قۇرايتىن نارازىلىق ءوندىرىلىپ 222% قۇرادى.

ورەسكەل زاڭ بۇزۋشىلىق ءۇشىن ياعني مەملەكەتتىك ەكولگيالىق ساراپتامانىڭ قورىتىندىسى جانە قورشاعان ورتاعا ەميسسيالارعا رۇقسات قاعازىنىڭ بولماۋىنا بايلانىستى، بەلگىلەنگەن تارتىپكە سايكەس الماتى قالاسىنىڭ ارنايى مامانداندىرىلعان ەكونوميكالىق سوتىنا سۋبەكتىلىەردىڭ قىزمەتىن توقتاتۋ ءۇشىن 6 تالاپ ارىز جولداندى جانە جولدانعان تالاپ ارىزدار سوت شەشىمىمەن تولىق قاناعاتتاندىرىلدى.

2016 جىلدىڭ Iء-شى توقسانىندا 112 تەكسەرۋ جۇرگىزىلدى، ونىڭ ىشىندە ءىشىنارا تەكسەرۋ – 29، جوسپاردان تىس – 51 جانە باسقا نىسان تەكسەرۋلەرى – 32.

جوسپاردان تىس 15 تەكسەرۋ مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ باستاماشىلىعىمەن جۇرگىزىلدى: ونىڭ ىشىندە الماتى تابيعي رەسۋرستار جانە تابيعاتپايدالانۋدى رەتتەۋ باسقارماسىنان – 9 حات (1 – ۇيعارىمدى ورىنداماۋ)، پروكۋراتۋرا ورگاندارىنان – 28 حات، جەكە جانە زاڭدى تۇلعالاردان كەلىپ تۇسكەن – 14 حات.

ينسپەكسيالىق قىزمەتتى جۇزەگە اسىرۋ كەزىندە 117 ەكولوگيالىق بۇزۋشىلىق انىقتالدى:

- اتموسفەرالىق اۋانى قورعاۋ بويىنشا – 24؛

- سۋ رەسۋرستارىن قورعاۋ بويىنشا – 3؛

- جەر قويناۋىن قورعاۋ بويىنشا – 6؛

- تۇتىنۋ جانە قولدانۋ قالدىقتارىن ورنالاستىرۋ بويىنشا – 3؛

- جەر رەسۋرستارىن قورعاۋ بويىنشا – 2؛

- ەسەپتىلىكتى تاپسىرۋ ونىڭ ىشىندە پاسپورت جانە وەب – 23؛

- رۇقسات قۇجاتتارى بويىنشا (جوبالار، قورىتىندىلار، رۇقسات قاعازدارى) – 56.

اكىمشىلىك قۇقىقبۇزۋشىلىق بويىنشا مەملەكەتتىك ەكولوگيالىق ينسپەكتورلارمەن 116 قاۋلى شىعارىلدى: ونىڭ ىشىندە 1 ەسكەرتۋ جانە 54 998 003 تەڭگەنى قۇرايتىن 78 زاڭدى تۇلعاعا 53 519 666 تەڭگە، 13 لاۋازىمدى تۇلعاعا 131 502 تەڭگە، 19 جەكە كاسىپكەرگە 1 208 970 تەڭگە، 5 جەكە تۇلعاعا 137 865 تەڭگەنى قۇرايتىن جالپى سانى 115 ايىپپۇل سالىندى. سالىنعان ايىپپۇلدار كەلەسىدەي ەكولوگيالىق زاڭ بۇزۋشىلىقتار بويىنشا سالىندى. اتموسفەرالىق اۋانى قورعاۋ بويىنشا 23 ايىپپۇل 9 169 454 تەڭگەگە، سۋ رەسۋرستارىن قورعاۋ بويىنشا 3 ايىپپۇل 328 755 تەڭگەگە، جەر قويناۋىن قورعاۋ بويىنشا 5 ايىپپۇل 37 587 692 تەڭگەگە، تۇتىنۋ جانە قولدانۋ قالدىقتارىن ورنالاستىرۋ بويىنشا 3 ايىپپۇل 195 351 تەڭگەگە، جەر رەسۋرستارىن قورعاۋ بويىنشا 2 ايىپپۇل 848 400 تەڭگەگە،  رۇقسات قۇجاتتارى بويىنشا (جوبالار، قورىتىندىلار، رۇقسات قاعازدارى) 56 ايىپپۇل 9 298 715 تەڭگەگە سالىندى.

تابيعاتتى قورعاۋ زاڭناماسىنا سايكەس انىقتالعان بۇزۋشىلىقتاردى جويۋ تۋرالى 109 ۇيعارىم بەرىلدى.

قورشاعان ورتاعا زالال كەلتىرگەنى ءۇشىن 82 566 122 تەڭگەنى قۇرايتىن 51 نارازىلىق ۇسىنىلدى. ونىڭ ىشىندە اتموسفەرالىق اۋانى قورعاۋ بويىنشا 9 نارازىلىق 205 491 تەڭگەگە، جەر قويناۋىن قورعاۋ بويىنشا 6 نارازىلىق 69 921 321 تەڭگەگە، تۇتىنۋ جانە قولدانۋ قالدىقتارىن ورنالاستىرۋ بويىنشا 3 نارازىلىق 180 081 تەڭگەگە، رۇقسات قۇجاتتارى بويىنشا (جوبالار، قورىتىندىلار، رۇقسات قاعازدارى) 33 نارازىلىق 12 259 229 تەڭگەگە ۇسىنىلدى. 6 218 528 تەڭگەگە 46 نارازىلىق ءوز ەركىمەن تولەندى، ال قالعان نارازىلىقتى وتەۋ ءۇشىن الماتى قالاسىنىڭ ارنايى مامانداندىرىلعان ەكونوميكالىق سوتىنا تالاپ ارىزدار جولداندى.

ورەسكەل زاڭ بۇزۋشىلىق ءۇشىن ياعني مەملەكەتتىك ەكولگيالىق ساراپتامانىڭ قورىتىندىسى جانە قورشاعان ورتاعا ەميسسيالارعا رۇقسات قاعازىنىڭ بولماۋىنا بايلانىستى، بەلگىلەنگەن تارتىپكە سايكەس الماتى قالاسىنىڭ ارنايى مامانداندىرىلعان ەكونوميكالىق سوتىنا سۋبەكتىلىەردىڭ قىزمەتىن توقتاتۋ ءۇشىن 16 تالاپ ارىز جولداندى جانە جولدانعان تالاپ ارىزدار سوت شەشىمىمەن تولىق قاناعاتتاندىرىلدى.

د. كۋرمانبەكوۆ

الماتى قالاسى بويىنشا باس مەملەكەتتىك ەكولوگيالىق ينسپەكتور