اڭگىمە ق ر ىشكى ىستەر ءمينيسترى تۋرالى. 2011 جىلدىڭ ساۋىرىنەن بەرى باس پوليسەي لاۋازىمىن اتقارىپ كەلە جاتقان قالمۇحانبەت نۇرمۇحانبەت ۇلى تۋرالى جۇرتشىلىقتىڭ پىكىرى ءارتۇرلى. ول پىكىرلەرگە جەكە-جەكە توقتالىپ وتىرماي، تەك ۇكىمەت قۇرامى بىرنەشە رەت جاڭارىپ، مينيسترلەر ءبىرى كەلىپ، ءبىرى كەتىپ جاتقاندا قاسىموۆتىڭ ءالى كۇنگە مينيسترلىك تىزگىنىن ۇستاپ كەلگەنىن تىلگە تيەك ەتسەك جەتكىلىكتى شىعار.

ماسەلە قىزمەتتە ۇزاق وتىرعاندا ەمەس، ارينە. قىزمەت ساپاسى، ءوزىڭ جاۋاپتى سالاداعى ءتارتىپ، ەلباسى تاپسىرمالارىنىڭ ورىندالۋى، تاعى باسقا تاراپتاعى شارۋالارىڭنان شاشاۋ شىقپاسا، ەل رازى بولسا، قانشا وتىرساڭ دا وتىرا بەر. ورنىن ەشكىمگە بەرمەي كەلە جاتقان جالعىز قاسىموۆ ەمەس.

الايدا، قالمۇحانبەت نۇرمۇحانبەت ۇلىنىڭ قىزمەتى ءمىنسىز دەپ ەشكىم ايتا الماس. پرەزيدەنت بەكىتكەن «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىنداعى تاپسىرمالاردىڭ قانشاسىن ورىنداعانى ءوز الدىندا، ءبىراق ىشكى ىستەر قىزمەتكەرلەرىنىڭ حالىق تۇسىنىگىندەگى جاعىمسىز بەت-بەينەسى قاسىموۆتىڭ كەزىندە وزگەرە قويمادى. قايتا وسى سالانىڭ تىزگىنىن ورگان ءۇشىن ءسال «بوتەن» ادام زاۋىتبەك تۇرىسبەكوۆ ۇستاعان جىلدارى ەل نازارىن اۋدارتقان ءبىرقاتار وزگەرىستەر بولعان ەدى. ال، ىشكى ىستەر ورگاندارىندا وسكەن قالەكەڭنىڭ ونداي جارقىن رەفورمالارىن كورە الماي وتىرمىز. ءيا، بىلتىرلارى حالىقپەن ەتەنە جۇمىس ىستەۋ ماقساتىندا جەرگىلىكتى پوليسيا قىزمەتى قۇرىلدى. ونىڭ باسشىسىن جەرگىلىكتى بيلىك، انىعىراق ايتقاندا ءماسليحات دەپۋتاتتارى سايلاپ، ول جەرگىلىكتى باسشىلىق پەن حالىق الدىندا ەسەپتى بولاتىن بولدى. جۇيەنىڭ قانشالىقتى ءتيىمدى بولعانىن ءالى دە ۋاقىت كورسەتەر، ءبىراق كەشە ءبىرقاتار اقپارات قۇرالدارى قاراعاندى وبلىسىنىڭ ءبىر قالاسىندا وسىنداي قۇرىلىم باسشىسىنىڭ ورىنباسارى «پارا الدى» دەگەن كۇدىكپەن ۇستالعانىن حابارلادى.

قاسىموۆتىڭ اتىن ءبىر شىعارسا وسىنداي شۋلى وقيعالار شىعارادى. ارىگە بارماي-اق، سوڭعى ءبىر ايدىڭ مۇعدارىنداعى پوليسەيلەردىڭ قاتىسۋىمەن بولعان جاعدايلاردى ەسكە الايىق. 10 تامىزدا تاراز قالاسىندا جامبىل وبلىستىق ءىىد-نىڭ ەكى بىردەي باسقارما باسشىسى، ءبىر بۇرىنعى قىزمەتكەرى توبەلەسىپ، ول توبەلەس كەسكىلەسۋمەن اياقتالعانىن ۇمىتا قويعان جوقپىز. بۇل وقيعا تۋرالى حابار بارلىق اقپارات قۇرالدارى ارقىلى تاراپ، شەندىلەردىڭ پىشاق سىلتەسكەن ءساتىنىڭ بەينەجازباسى ينتەرنەت جەلىسىن ەركىن شارلادى. سوعان قاراپ قوس پوليسيا پولكوۆنيگىنىڭ بۇل توبەلەسى تۋرالى قالىڭ ەلدىڭ قۇلاقتانعانىن قالاعان، اقپاراتتىڭ بارىنشا قوعام نازارىنا ىلىگىپ، ۇلكەن تالقىعا تۇسۋىنە مۇددەلى بولعاندار دا جوق ەمەس سياقتى دەگەن ويعا قالاتىنىڭ انىق. ايتپەسە، ۇساق-تۇيەك سەرجانت ەمەس، بىلدەي باسقارما باسشىلارىن مۇنشا ماسقارالاماي-اق، ىڭ-شىڭسىز قىزمەتتەن بوساتىپ، دابىراسىز جازالاي بەرۋگە بولماس پا ەدى؟!

ال، استانالىقتارعا «ەكسپو-نىڭ جابىلۋى وتەتىن كۇنى قالادان كەتىپ قالعاندارىڭ دۇرىس» دەگەن ق ر ءىىم اكىمشىلىك پوليسيا كوميتەتى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى تالعات مۇساقانوۆتىڭ «ءوتىنىشى» ەل اراسىندا ءتىپتى كۇلكىگە ۇشىرادى. بىلايعى قارا سيراق حالىق سىناسا ءبىر ءجونى، «استانا ەكسپو-2017» كورمەسىنىڭ قوعاممەن بايلانىس دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى س. كۋيانوۆ مىرزا پوليسەيدىڭ بۇل ىسىنە «ءوز جۇمىسىن بارىنشا جەڭىلدەتۋدى ويلاۋ» دەپ باعا بەردى.

«جىعىلعانعا جۇدىرىق» دەمەكشى، ەكى كۇن بۇرىن مينيسترلىككە قاراستى ءبىر اسكەري وقۋ ورنىندا تاعى دا توتەنشە وقيعا بولدى. پەتروپاۆلداعى ءىىم ۇلتتىق ۇلانى اسكەري ينستيتۋتىنىڭ ءبىر كۋرسانتى ەكىنشىسىنە پىشاق سالىپ، ول العان جاراقاتتان كوز جۇمدى. بۇل وقيعا قوعامدا الدانداعى قوس پولكوۆنيكتىڭ توبەلەسىندەي تالقىلانباعانىمەن، بيلىك ورىندارىنىڭ نارازىلىعىن تۋعىزعان سياقتى. ولاي دەيتىنىمىز، بىلدەي پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى، ونداعى الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ جونىندەگى كوميتەت مۇشەسى كارىباي مۇسىرمان فەيسبۋكتەگى پاراقشاسىندا «تاربيە جوق جەردە ءتارتىپ تە جوق» دەگەن جازبا قالدىرىپ، مينيسترلىكتىڭ، ونىڭ قۇرامىنداعى ۇلتتىق ۇلان باسشىلىعىنىڭ قىزمەتىنە ءبىراز سىن ايتتى. دەپۋتات بولاشاق ساردارلاردىڭ قىلمىسقا بارۋىن ىشكى ىستەر ورگاندارى ءۇشىن كەلەڭسىز جاعدايعا بالاپ، ۇلتتىق ۇلان باسشىلىعىنىڭ سوڭعى جىلدارداعى قىزمەتىنە قاتىستى ويىن جەتكىزىپتى.

«مۇنداي دەرەكتەردىڭ بارلىعى ىشكى ىستەر مينيسترلىگى جۇيەسىندە تاربيە جۇمىسىنىڭ اقساپ جاتقاندىعىن، سونىڭ سالدارىنان ءتارتىپتىڭ دە ناشارلاپ كەتكەندىگىن كورسەتەدى دەسەك، قاتەلەسپەسپىز.
ال ەكى جىلدان سوڭ روتا كومانديرىنىڭ ساياسي-تاربيە جۇمىسى جونىندەگى ورىنباسارى بولۋعا دايىندالىپ جۇرگەن كۋرسانتى كىسى ولتىرگەن اسكەري ينستيتۋتتاعى تاربيە جۇمىسىنىڭ دەڭگەيى قانداي ەكەندىگى تۋرالى نە ايتۋعا بولادى؟!. مەنى ءبىر قايران قالدىرعانى – وسى اسكەري وقۋ ورنىن 10 جىل باسقارىپ، بيىل، قازاقستان پوليسياسىنىڭ 25 جىلدىعى قارساڭىندا گەنەرال-مايور شەنىن العان جۇمابەك احمەتوۆ مىرزا جاقىندا عانا قىزمەتىنەن بوساتىلىپتى. نە ءۇشىن جوعارى شەنمەن ماراپاتتالىپ، نە ءۇشىن قىزمەتى تومەندەتىلگەنى بەيمالىم.

پولكوۆنيك ج. احمەتوۆتىڭ «ۇزاق جىل بويعى جەمىستى قىزمەتى ءۇشىن» گەنەرال-مايور اتاعىن الۋىنا «باتاسىن بەرگەن» ۇلتتىق ۇلاننىڭ باس قولباسشىسى، گەنەرال-لەيتەنانت رۋسلان جاقسىلىقوۆ مىرزانىڭ دا وسى بيىك لاۋازىمدى يەمدەنىپ جۇرگەنىنە 9 جىلدىڭ ءجۇزى بولىپ قالىپتى. ەكەۋىنىڭ بىرلەسە اتقارعان 9 جىلدىق جۇمىستارىنىڭ ناتيجەسى قانداي ەكەندىگىن كەشە اسكەري ينستيتۋتتا ورىن العان كىسى ءولتىرۋ وقيعاسى اڭعارتىپ تۇرعان جوق پا؟»، - دەيدى ءماجىلىس دەپۋتاتى.

سوڭعى وقيعانىڭ جاي-جاپسارىن تەرگەۋ ورگاندارى مەن سوت انىقتاي جاتار. الايدا، بۇلاردىڭ بارلىعى دا مينيستر قاسىموۆقا قارسى پايدالانۋعا بولاتىن، ۇزاق جىل ورنىنان قوزعالماعان قالمۇحانبەت نۇرمۇحانبەت ۇلىنىڭ كارەراسىنا اجەپتاۋىر نۇقسان كەلتىرەتىن جاعدايلار ەكەنىن ايتپاسقا امالىمىز جوق.

جەڭىس سابىرجان ۇلى