ق ر ۇكىمەتى جاڭا سالىق كودەكسىنىڭ جوباسىن ماقۇلدادى

/uploads/thumbnail/20170815162116087_small.jpg

بۇگىن ق ر پرەمەر-مينيسترى باقىتجان ساعىنتايەۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا جاڭا سالىق كودەكسىنىڭ جوباسى ماقۇلداندى، ول شوب ءوسىمىن ىنتالاندىرۋدى جانە ەلىمىزدىڭ قارجى سەكتورىن نىعايتۋدى كوزدەيدى. بۇل تۋرالى Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى پرەمەر-مينيستردىڭ باسپا ءسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساپ حابارلايدى. 

ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى تيمۋر سۇلەيمەنوۆ جاڭا سالىق كودەكسى اياسىندا سالىق سالۋ يدەولوگياسى وزگەرگەنىن، ول ادال سالىق تولەۋشىنى قورعاۋعا، ەكونوميكانىڭ ءتۇرلى سەكتورلارىن ىنتالاندىرۋعا جانە اكىمشىلىكتەندىرۋدى جەڭىلدەتۋگە باعىتتالاتىنىن باياندادى.

جاڭا كودەكسكە سايكەس بارلىق تۇسىنىكسىزدىكتەر مەن دالسىزدىكتەر سالىق تولەۋشىنىڭ پايداسىنا تۇسىندىرىلەدى. بۇل قاعيدا سالىق داۋلارىن ءادىل قاراۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سونداي-اق، ەگەر سالىق تولەۋشى سالىق ورگانىنىڭ تۇسىندىرۋىنە سايكەس ارەكەت ەتسە، جانە ناتيجەسىندە پوزيسيا وزگەرگەن بولسا، ايىپپۇلدار مەن ءوسىمپۇلدار قولدانباۋ ۇسىنىلۋدا. بۇدان وزگە، بيزنەسكە زاڭنامانىڭ وزگەرىستەرىن زەرتتەۋ ءۇشىن كوبىرەك ۋاقىت ۇسىنىلادى. بارلىق پايدا بولعان تۇزەتۋلەردى كەلىسە وتىرىپ، ءبىر زاڭ جوباسىمەن ەنگىزۋ ۇسىنىلۋدا – بۇل بيزنەسكە سالىق كودەكسىنىڭ بارلىق وزگەرىستەرى تۋرالى حاباردار بولۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋ ءۇشىن قولدانىستاعى ارنايى سالىق رەجيمدەرىن ساقتاۋ قاراستىرىلعان. وعان قوسا، جاڭا بالامالى رەجيم – تياناقتالعان شەگەرۋ ۇسىنىلعان. بۇل اينالىمدارى ۇلكەن، ءبىراق تابىسى تومەندەر ءۇشىن ءتيىمدى. كومپانيا ءوز ءتۇسىمىنىڭ جارتىسىن راستاۋسىز شەگەرە الادى، ال ەگەر شىعىنداردىڭ ەسەبىن جۇرگىزسە، شىعىنداردى راستاعانى ءۇشىن سىياقىلار (شەگەرىستەر) الادى.

سونداي-اق، «جەڭىلدەتىلگەن دەكلاراسيا» رەجيمى اياسىندا تابىس مولشەرى بويىنشا تالاپ جەكە جانە زاڭدى تۇلعالار ءۇشىن بىردەي بولادى. بۇدان وزگە، پاتەنتتە مولشەرلەمە 2%-دان 1% دەيىن تومەندەتىلەدى – بۇل ءمامس جارنالارىن ەنگىزۋگە بايلانىستى سالىق جۇكتەمەسىن ازايتۋ ءۇشىن جاسالادى.

جەر قويناۋىن پايدالانۋ سالاسىندا گەولوگيالىق بارلاۋعا ينۆەستيسيالار ىنتالاندىرىلادى. تاۋ-كەن سالاسى ءۇشىن ۇستەمە پايداعا سالىقتى الىپ تاستاۋ ۇسىنىلدى. تابىستى بارلاۋدى ىنتالاندىرۋ ماقساتىندا كوممەرسيالىق تابۋ بونۋسىن الىپ تاستاۋ جوسپارلانعان. تەڭىز جانە تەرەڭ مۇناي كەن ورىندارى ءۇشىن جەر قويناۋىن پايدالانۋعا الدەقايدا جەڭىل بالامالى سالىق ۇسىنىلدى.

ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورى تۇرعىسىندا ارنايى ينۆەستيسيالىق كەلىسىم (ايك) اياسىندا اۆتوموبيل جاساۋ ءۇشىن ققس بويىنشا جەڭىلدىكتەر ۇسىنىلۋدا. وسىلايشا، تولىمداۋشىلار (شيكىزاتتار مەن ماتەريالدار) يمپورتى، سونداي-اق ايك-تە وندىرىلگەن تاۋارلاردى وتكىزۋ بويىنشا اينالىم ققس-دان بوساتىلادى. سونداي-اق، بەرىلەتىن مۇلىك    ققس-سىز ساتىپ الىنعان بولسا جانە ايك ارنالعان تاۋارلار تىزىلىمىنە ەنگىزىلگەن بولسا، مۇلىكتى قارجى ليزينگىنە بەرۋ ققس-دان بوساتىلادى.

سونىمەن قاتار، قارجى سەكتورىن ساۋىقتىرۋ، ينۆەستيسيالار تارتۋ جانە ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتارعا قاتىسۋشىلارعا جەڭىلدىكتەردى ارتتىرۋ ءۇشىن ءبىرقاتار ىنتالاندىرۋ شارالارى قاراستىرىلعان. اتاپ ايتقاندا، «يتپ» اەا قاتىسۋشىلارى ءۇشىن ەكساۋماقتىلىق رەجيمىن 2028 جىلعا دەيىنگى مەرزىمگە ۇزارتۋ جانە جالپى شىعىندارعا ەڭبەكاقى شىعىندارى قاتىناسىندا الەۋمەتتىك سالىققا جەڭىلدىك بويىنشا شارتتاردى بەكىتۋ ۇسىنىلۋدا.  

جالپى سالىق جاڭاشىلدىقتارىن قابىلداعان سوڭ سالىق داۋلارى، تەكسەرىستەر سانى ازايادى، اكىمشىلىكتەندىرۋ جەڭىلدەتىلەدى دەپ كۇتىلۋدە. سالىق ساياساتى الدەقايدا ايقىن جانە بولجامدى بولماق.  

قاتىستى ماقالالار