ورتالىق كوممۋنيكاسيالار قىزمەتىندە جەر كودەكسىنە ەنگىزىلگەن جاڭا وزگەرىستەرگە بايلانىستى باسپا ءسوز كونفەرەنسيا ءوتتى دەپ حابارلايدى Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى اشم باسپا ءسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساپ. باسپا ءسوز كونفەرەنسيا بارىسىندا جەر رەفورماسى بويىنشا كوميسسيانىڭ جەر زاڭناماسىن جەتىلدىرۋ جونىندەگى دايىندالعان ۇسىنىستاردى زاڭنامالىق رەتتەۋ ماسەلەسى تالقىلاندى. جەر كودەكسىنىڭ كەلەسى نورمالارىنا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ قاراستىرىلعان:
- قازاقستاندىقتارعا اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرىن جالعا بەرۋ ينستيتۋتىن ساقتاۋ جانە جەتىلدىرۋ؛
- قازاقستاندىقتارعا جالعا بەرىلەتىن اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرىنىڭ شەكتەۋ (ەڭ جوعارى) مولشەرىن بەلگىلەۋ؛
- شەكارا ماڭىنداعى ايماقتاردا اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرىن بەرۋدىڭ تالاپتارىن قاتاڭداتۋ؛
- حالىقتىڭ قاجەتتىلىكتەرىن قاناعاتتاندىرۋ ءۇشىن، ەلدى-مەكەندەر ماڭىنداعى جايىلىمداردىڭ الاڭدارىن انىقتاۋ.
قازاقستاندىقتارعا اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرىن جالعا بەرۋ ينستيتۋتىن ساقتاي وتىرىپ، زاڭ جوباسىمەن اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرىن كونكۋرستىق نەگىزدە بەرۋدىڭ بولەك ءتارتىبىن بەلگىلەۋ قاراستىرىلادى.
كونكۋرسقا جاريالىلىقتى جانە بارلىق پوتەنسيالدى قاتىسۋشىلارعا بىردەي قاتىسۋدى قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا جاڭا ءتارتىپ كونكۋرستى وتكىزۋ تۋرالى حابارلامانى ب ا ق، اكىمدىكتەردىڭ جانە اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ رەسمي ينتەرنەت-رەسۋرستەرىندە جاريالاۋ قاراستىرىلادى.
كونكۋرستىڭ جەڭىمپازىن انىقتايتىن كوميسسيا قۇرامىنا قوعامدىق كەڭەستەر مەن ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى قاتىسادى، ولار كوميسسيا مۇشەلەرىنىڭ جالپى سانىنىڭ 50 % استامىن قۇرايدى.
بارلىق ىقتيمال قاتىسۋشىلارعا كونكۋرس اشىقتىعىن جانە تەڭ قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا، جاڭا ءتارتىپ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا كونكۋرستى وتكىزۋ حابارلاماسىن جانە اكىمدىكتىڭ جانە اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ رەسمي ينتەرنەت-رەسۋرسىندا جاريالاۋدى قاراستىراتىن بولادى. سونداي-اق اقپاراتتىق ستەندتەردە جانە رەسمي سايتتاردا جاريالاۋ ءۇشىن ءبىر مەزگىلدە ولاردى وبلىس كولەمىندەگى بارلىق اكىمدىكتەرگە جولدانادى.
كونكۋرسقا قاتىسۋدىڭ مىندەتتى شارتى بولىپ قاتىسۋشىمەن كونكۋرستىق ۇسىنىمدى بەرۋ بولىپ تابىلادى. اتاپ ايتقاندا:
- اۋىل شارۋاشىلىعى ءوندىرىسىن جۇرگىزۋدىڭ بيزنەس-جوسپارى؛
- شارۋاشىلىق ىشىلىك جەرگە ورنالاستىرۋ جوباسىن جاساۋ جانە يگەرۋ بويىنشا مىندەتتەمەلەر؛
- جەرگىلىكتى تۇرعىندارعا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ بويىنشا مىندەتتەمەلەر؛
- ءوڭىردىڭ ماماندانۋىنا سايكەس اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىنىڭ ەگۋ الاڭدارىنىڭ قۇرىلىمىن ءارتاراپتاندىرۋ بويىنشا ينديكاتيۆتىك كورسەتكىشتەردى ورىنداۋ بويىنشا مىندەتتەمەلەر؛
انىقتاما: قولدا بار نورما:
ەركىن نىساندا اۋىل شارۋاشىلىق داقىلدارىن ەگۋ ءۇشىن ناقتى قولدا بار قاجەتتى اۋىل شارۋاشىلىق مەحانيكالىق قۇرىلعىلارىن كورسەتە وتىرىپ جەر ۋچاسكەسىن پايدالانۋ بويىنشا بيزنەس-جوسپار نەمەسە وندىرىستىك باعدارلاما جانە (نەمەسە) ولاردى ساتىپ الۋعا (جالعا الۋ، قىزمەت كورەتۋدى ساتىپ الۋ جانە تاعى باسقالار) شارتتىڭ كوشىرمەسىن (نەمەسە نيەت ەتۋ حاتتاماسىن) ۇسىنۋ؛
ءبىلىم تۋرالى ديپلومنىڭ (ول بولعان جاعدايدا) كوشىرمەسى نەمەسە ەڭبەك قىزمەتۋ تۋرالى جانە اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا جۇمىس ءوتىلى كورسەتىلگەن ءومىربايان.
بەرىلەتىن جەرلەردىڭ ۇتىمدى پايدالانىلۋىن تەكسەرۋ ماقساتىندا، زاڭ جوباسىمەن تۇراقتى مونيتورينگ جۇرگىزۋ قاراستىرىلدى: جالعا الۋدىڭ العاشقى 5 جىلىندا – جىل سايىن،كەلەسى كەزەڭدەردە سۋارمالى ەگىستىكتە ءاربىر 3 جىلدا، ءتالىمدى جەردە – ءار 5 جىلدا.
اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرىنىڭ ۇلكەن مولشەرىن «ءبىر قولعا» بەرۋگە جول بەرمەۋ ماقساتىندا، زاڭ جوباسىمەن قازاقستاندىقتارعا جالعا بەرىلەتىن اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرىنىڭ ەڭ جوعارى مولشەرىن القاپتار بويىنشا رەسپۋبليكا، وبلىس جانە اكىمشىلىك اۋداندار (قالالار) شەگىندە بەلگىلەۋ قاراستىرىلادى.
بۇدان باسقا، زاڭ جوباسىمەن مەملەكەتتىك شەكارانىڭ شەكارا بەلدەۋىندە جانە ايماعىندا اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرىن بەرۋ تالاپتارىن كۇشەيتۋ قاراستىرىلعان. وندا شەتەلدىكتەرگە، ازاماتتىعى جوق ادامدارعا، شەتەلدىك زاڭدى تۇلعالارعا جانە شەتەلدىكتەردىڭ قاتىسۋى بار زاڭدى تۇلعالارعا جەردى يەلەنۋگە شەكتەۋ قويىلادى.
اۋىل تۇرعىندارىنىڭ مال جايۋى ءۇشىن جايىلىمدىق القاپتاردىڭ جەتىسپەۋ پروبلەماسىن شەشۋ ءۇشىن زاڭ جوباسىمەن ەلدى مەكەندەر ماڭىندا تۇرعىنداردىڭ جەكە مالدارىن ۇستاۋ بويىنشا مۇقتاجدارىن قاناعاتتاندىرۋ ءۇشىن قاجەتتى جايىلىمداردىڭ كولەمدەرى انىقتالاتىن بولادى.
بۇدان باسقا، زاڭ جوباسىمەن جەر كوميسسيسىنىڭ ستاتۋسىن انىقتاۋ، جەر ۋچاسكەسىنىڭ ءبولىنۋى، ەلدى مەكەن جەرلەرىندەگى جەر ۋچاسكەلەرىنىڭ نىسانالى ماقساتىن اۋىستىرۋ جانە ت.ب. ماسەلەلەردى قامتيتىن جەر كودەكسىنىڭ نورمالارىن جەتىلدىرۋ قاراستىرىلادى.
جوعارىدا اتالعان نورمالاردى قابىلداۋ تەرىس الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جانە قۇقىقتىق سالدارعا اكەلىپ سوقپايدى جانە اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرىن ءتيىمدى پايدالانۋعا جول اشاتىن بولادى.
