11 قازاندا استانادا 12 ەلدىڭ ءىرى لاۋازىمدى تۇلعالارىنىڭ قاتىسۋىمەن ازياداعى يادرولىق كووپەراسيا فورۋمىنىڭ (FNCA) مينيسترلەر دەڭگەيىندەگى 18ء-شى كەڭەسى ءوتتى. ەكى جىلدا ءبىر رەت وتەتىن شارادا «قورشاعان ورتانى قورعاۋ ءۇشىن يادرولىق عىلىم مەن تەحنولوگيالاردى قولدانۋ» تاقىرىبى قاراستىرىلدى دەپ حابارلايدى Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى.

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەنەرگەتيكا ءمينيسترى قانات بوزىمبايەۆ كەڭەستى العى سوزبەن اشتى. كەڭەستىڭ جوعارى دەڭگەين اتاپ وتكەن ق.بوزىمبايەۆ ازيا ايماعىنىڭ دامۋى ءۇشىن ونىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى.

«قازاقستان ازيالىق يادرولىق كووپەراسيا فورۋمىنىڭ قۇرامىنا 2010 جىلدان بەرى مۇشە. سودان بەرى ەلىمىز ۇيىم جۇمىسىنا بەلسەنە قاتىسىپ كەلەدى. ءبىز اتوم ەنەرگياسىن بەيبىت ماقساتتا قولدانۋ بويىنشا الەمدەگى قوعامداستىقتارمەن ارىپتەستىك ورناتۋعا مۇددەلىمىز»، دەپ اتاپ كورسەتتى ق.بوزىمبايەۆ.

«فورۋمنىڭ قىزمەتىنە قاتىسۋ قازاقستاندا يادرولىق مەديسينا سالاسىنداعى جاڭا ادىستەردى جانە اۋىل شارۋاشىلىعىنا ارنالعان جاڭا ماتەريالدار ءوندىرىسىن ىلگەرىلەتۋگە سەپتىگىن تيگىزەدى، رادياسيالىق قاۋىپسىزدىك جانە راق-پەن جۇمىس ىستەۋ سالاسىنداعى ءبىزدىڭ تاسىلدەردى جاڭاشا باعالاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى، زەرتتەۋ رەاكتورلارىن جانە ەلەكتروندىق ۇدەتكىشتەردى پايدالانۋ سالاسىنداعى ءبىلىمىمىزدى كەڭەيتەدى جانە يادرولىق فيزيكالىق قاۋىپسىزدىك پەن تاراتپاۋ سالاسىنداعى دۇرىس جولدى تاڭداۋداعى سەنىمدىلىگىمىزدى نىعايتادى»، دەپ قورىتتى ءوز ءسوزىن مينيستر.

اتاپ ءوتۋ كەرەك، 2000 جىلى جاپونيانىڭ اتوم ەنەرگياسى جونىندەگى كوميسسياسىنىڭ باستاماسىمەن ازيا-تىنىق مۇحيتى وڭىرىندەگى مەملەكەتتەر اراسىنداعى يادرولىق جانە رادياسيالىق تەحنولوگيالار سالاسىنداعى ءتيىمدى ىنتىماقتاستىقتى قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا ازياداعى يادرولىق كووپەراسيا فورۋمى (Forum for Nuclear Cooperation in Asia، FNCA) قۇرىلدى.

فورۋم ازيا ەلدەرىنىڭ جەتەكشى ماماندارىنىڭ جىل سايىنعى كونفەرەنسياسىنىڭ شەشىمىمەن قۇرىلدى، ونىڭ نەگىزگى مىندەتى – يادرولىق تەحنولوگيالاردى جانە اتوم ەنەرگياسىن بەيبىت ماقساتتا پايدالانۋ.

 قازىرگى ۋاقىتتا فورۋمعا 12 ەل قاتىسادى: اۆستراليا، بانگلادەش، ۆەتنام، يندونەزيا، قازاقستان، جۇڭگو، كورەيا، مالايزيا، مونعوليا، تايلاند، فيليپپين جانە جاپونيا.

بۇگىندە FNCA-گە قاتىسۋشى ەلدەردىڭ ىنتىماقتاستىعى 8 باعىت بويىنشا جۇرگىزىلەدى. ولار: رادياسيالىق ونكولوگيا، مۋتاسيالىق سەلەكسيا، رادياسيالىق قاۋىپسىزدىك جانە راديواكتيۆتى قالدىقتارمەن جۇمىس ىستەۋ، فيزيكالىق يادرولىق قاۋىپسىزدىك جانە كەپىلدەمەلەر، زەرتتەۋ رەاكتورلارىن قولدانۋ، بيوتىڭايتقىشتار، ەلەكتروندار ۇدەتكىشتەرىن قولدانۋ،  كليماتتىڭ جاھاندىق وزگەرۋىن زەرتتەۋ.

فورۋم جۇمىسى قاتىسۋشى ەلدەردىڭ ءوزارا ءىس-قيمىلىنىڭ 3 دەڭگەيلى جۇيەسىن قامتيدى: 

• مينيسترلەردىڭ قاتىسۋىمەن وتەتىن ۇكىمەتتىك دەڭگەيدەگى جىل سايىنعى كەڭەس؛
• ۇيلەستىرۋشىلەر مەن ءىرى لاۋازىمدى تۇلعالاردىڭ جىل سايىنعى كەڭەسى؛
• بىرلەسكەن جوبالار كوشباسشىلارىنىڭ سەمينارلارى، وندا بۇل جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ماسەلەلەرى تالقىلانادى.