ۆاشينگتونداعى 101 جاستاعى اجەي كىندىك قانى تامعان قازاقستانعا ورالعىسى كەلەدى دەپ جازادى Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى 24.kz-كە سىلتەمە جاساپ.

ءاسيا سارداربەكتىڭ اقش-قا قونىس اۋدارعانىنا 40 جىلدىڭ ءجۇزى بولعان. جامبىل وبلىسى، شۋ اۋدانىنىڭ تۋماسى تاعدىر ايداپ، اۋعانستان، تۇركيا، گەرمانيا اقش ەلدەرىندە تۇردى. ەلدەن شالعاي جۇرسە دە، انا ءتىلىن، ءسالت-داستۇرىن ۇمىتپاعان.

سوڭعى ايلاردا ءاسيا اجەي توسەك تارتىپ قالدى. 101 جاستاعى كەيۋاناعا ءۇي ىشىندە ءجۇرىپ-تۇرۋدىڭ ءوزى قيىنداپ بارادى. تۋعان ەلگە دەگەن ساعىنىش تا، وزەگىن ورتەيدى. «قازاقستاننان جۋرناليستەر كەلەدى» دەگەن حاباردى ەستىگەن ول تاڭعى 6-دان تۇرىپ، جەرلەستەرىمەن كەزدەسۋگە دايىندالىپتى. قىزدارى 80 جاستاعى رونا مەن 70 جاستاعى ءامينا انالارىنىڭ ەرەكشە قۋانعانىن ايتادى.

ءاسيا سارداربەك:

 – جاندارىم مەنىڭ، كەلدىڭدەر مە مەنىڭ وتانىمنان؟ مەن سونداي اۋىرىپ، ساعىنىپ ءجۇر ەدىم. الىستان كەلدىڭدەر عوي. مەن قازاقستاندى ساعىنىپ ءجۇرمىن، ءجيى جىلاپ الامىن.

وتكەن ءجۇزجىلدىقتاعى اۋىر سىناقتار مەن زۇلمات وقيعالار. ءاسيا اجەي تاعدىرىنىڭ تىم اۋىر بولعانى سونشالىق، ودان ءتىپتى تراگەديالىق جانرداعى كىتاپ جازۋعا بولار ەدى.

ءاسيا سارداربەك:

– جامبىل وبلىسىنداعى شۋ اۋىلىنا اسكەريلەر كەلگەندە مەنىڭ جاسىم 10-دا ەدى. تۇرعىنداردىڭ كەيبىرىن بىردەن اتىپ تاستادى. ال باسقالاردىڭ دۇنيەلەرى مەن مالدارىن تارتىپ الدى. بىزدە قانشا تۇيە، ءىرى قارا، قويلار بار، سونىڭ بارلىعىن جازىپ الدى. سوسىن ءبىزدىڭ قولىمىزعا ءمور قويدى. ول اتىپ تاستاۋ دەگەندى بىلدىرەدى ەكەن. ونى بىلگەن سوڭ وتباسىمىزبەن بىرگە قاشىپ كەتتىك. مەنى حاديشا اپايىم ارقاسىنا سالىپ الدى. وسىلايشا ۇزاق جولدى باستادىق.

سودان سوڭ سارداربەك وتباسى كىشكەنتاي بالالارىمەن بىرگە تاۋدان اسىپ، ءامۋداريا وزەنىنە وتكەن. تالاي توسقاۋىلدى ەڭسەرگەن ولار باعىتتارىنان جاڭىلىسپاي، اۋعانستانعا جەتىپتى.

ءاسيا سارداربەك:

– اۋعانستانعا جەتىپ قالعانىمىزدا الدىمىزدان ادامدار شىعىپ، قايدا قاشىپ بارا جاتقانىمىزدى سۇرادى. اۋعانستانعا كەلدىك دەپ ايتتىق. ولار ءبىزدى جىلى قابىلدادى.

جىلدار وتكەن سوڭ بويجەتكەن ءاسياعا اۋعانستان باسقارۋشىسىنىڭ ۇلى عاشىق بولىپ قالادى. جاستايىنان تۇرمىسقا شىعىپ، بەدەلدى وتباسىنا كەلىن بولىپ تۇسەدى.

ءاسيا سارداربەك:

 – ولار وتە جاقسى ادامدار بولدى. ماعان ءۇي جيناۋ، كىر جۋۋ، تاماق دايىنداۋ سىندى تىرلىكتەردى ىستەتپەيتىن. ءوزىمنىڭ جەكە قىزمەتشىم بولدى.

ءاسيا اجەي قايىن اتاسىن ەرەكشە قۇرمەتپەن ەسكە الادى. «كەلىنىم تۋعان ءتىلىن ۇمىتپاسىن» دەگەن ويمەن قىزمەتشىلەردى قازاق ۇلتىنان الدىرتىپتى. كەيىن ءاسيا سارداربەكتىڭ كۇيەۋى اۋعانستاننىڭ قورعانىس ءمينيسترى اتانادى. ال 1979 جىلى ەلگە كەڭەس اسكەريلەرى كەلىپ، ولار باسقا ەلگە قاشۋعا ءماجبۇر بولادى. بۇل جولى ءاسيا اجەي تۇركياعا، گەرمانياعا، اقش-قا قونىس اۋدارادى. سوڭعى 40 جىلىن وسى ۆاشينگتون قالاسىندا وتكىزگەن. كەيۋانانىڭ قىزدارى بيىل قازاقستانعا كەلىپ كەتىپتى.

ءامينا اميري، ءاسيا اجەيدىڭ قىزى:

– بۇل وتە تاماشا ساپار بولدى. از عانا ۋاقىت ىشىندە پرەزيدەنتتەرىڭىز ءبىراز تىرلىكتى تياناقتاپتى. ادەمى ۇيلەر، تاڭعاجايىپ استانا. پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازاربايەۆقا سالەمىمىزدى جولداپ، ءوزىمنىڭ ريزاشىلىعىمدى جەتكىزگىم كەلەدى. مەن انامنىڭ تۋعان جەرىن جاقسى كورەمىن. تابىس، مىقتى دەنساۋلىق تىلەيمىز.

ءاسيا اجەي قىزدارىنىڭ قازاقستانعا بارىپ قايتقانىنا قۋانىشتى. 90 جىل بويى تۋعان جەرىنەن جىراقتا جۇرسە دە، قازاق ءتىلىن ۇمىتپاي، ءسالت-داستۇرىن بەرىك ساقتاپ كەلەدى. اق جاۋلىقتى انانىڭ ەندىگى ارمانى – قازاقستانعا، تاريحي وتانىنا ورالۋ. 

اۆتورلارى: مايرا ابدراحمانوۆا، رەنات سادىروۆ