وزبەكستاندى 25 جىل بيلەگەن يسلام كارىموۆ دۇنيەدەن وزعان سوڭ 2016 جىلى قىركۇيەك ايىندا شاۆكات ميرزيايەۆ پرەزيدەنت بولىپ سايلاندى.
شاۆكات ميرزيايەۆ مەملەكەت باسشىسى رەتىندەگى العاشقى شەتەل ساپارىن بىلتىرعى ناۋرىز مەرەكەسىندە استانادان باستادى. كەزدەسۋدەن بۇرىن دا ەكى ەل باسشىلارى تەلەفونمەن سويلەسىپ، قازاق-وزبەك قاتىناسىن نىعايتۋ ماسەلەسىن تالقىلاعان.
باۋىرلاس حالىقتاردىڭ ءتول مەيرامىندا وزبەكستان پرەزيدەنتىنىڭ قازاقستانعا ساپارلاپ كەلۋى ەكى ەل اراسىندا ورنايتىن دوستىق بايلانىستىڭ يگى نىشانىنداي بولدى.
«رەيتينگ» گازەتىنە شىققان ماقالاسىندا ب. ەرنازار دەگەن اۆتور «ورتالىق ازيادا جەتەكشى مەملەكەتتەر ەسەپتەلگەنىمەن قازاقستان مەن وزبەكستان اراسىنداعى الىس-بەرىس وسى ۋاقىتقا دەيىن ءوز دەڭگەيىندە بولماعانى راس»، - دەپ جازعان ەدى.
مۇنىڭ سەبەبىن ساراپشىلار يسلام كارىموۆتىڭ كوزى تىرىسىندە كورشىلەس قازاق مەملەكەتىنە وڭ قاباق تانىتپاۋىنان كورەدى. ال ميرزيايەۆ، كەرىسىنشە، العاشقى ساپارىن «تاريحي ءسات» دەپ باعالادى. ونىڭ رەسەيدى ەمەس، قىرعىزستاندى ەمەس، قازاقستاندى تاڭداۋى كەزدەيسوقتىق بولماسا كەرەك.
وزىنەن 17 جاس كىشى ميرزيايەۆتى قابىلداعان ساتىندە نازاربايەۆ:
- وزبەكستان – ءبىزدىڭ ستراتەگيالىق ارىپتەس، باۋىرلاس مەملەكەت. ءبىزدىڭ تۇرعىندار كورشى ەلدىڭ گۇلدەنۋىن، اماندىعىن قالايدى، - دەگەن بولاتىن.
نازاربايەۆ-ميرزيايەۆ كەزدەسۋىنىڭ ساياسي ماڭىزىن «ەكسكليۋزيۆ» جۋرنالىنىڭ باس رەداكتورى راسۋل جۇمالى دا اتاپ ءوتتى. كاريموۆتىڭ جابىق ساياساتىنان كەيىن ءبىر وزگەرىس بولادى دەگەن ۇمىتپەن تاشكەنتكە ءوزى ءبىرىنشى بولىپ بارعان ءپۋتيننىڭ «اۋزى كۇيدى»، - دەيدى ول. سەبەبى مەملەكەت باسشىسى العاشقى ساپارىن قاي ەلگە جاساسا، سول ەلگە ساياسي باسىمدىلىق بەرەدى، «ايماقتاعى ىقپال يەسىنىڭ» كىم ەكەنىن مەڭزەيدى.
نەگىزى پۋتين كرەمل قاراماعىنداعى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا (ەەو) وزبەكستاندى دا ەنگىزبەك بولعان سياقتى. تاشكەنت پەن سامارقانعا بارعان ساپارىندا وزبەك ارىپتەستەرىنە تىعىز ىنتىماقتاستىق تۋرالى ۋادەسىن ۇيىپ-توككەنى دە سول.
ءبىراق ونىڭ دىتتەگەنى بولماي شىقتى، كەرىسىنشە، ميرزيايەۆ بىلتىر بىشكەكتە بولعان تمد ءسامميتىن ەلەمەي قويدى. وزبەكستان باسشىسى تۇڭعىش رەسمي ساپارىن قازاقستان مەن تۇركمەنستاننان باستاپ، سىرتقى ساياساتتا ورتالىق ازياداعى باۋىرلاس ەلدەرگە بۇيرەگى بۇراتىنىن اڭعارتتى.
شاۆكات ميرزيايەۆ پرەزيدەنت بولىپ سايلانعان بەتتە نۇرسۇلتان نازاربايەۆ ونىمەن اقىلداسىپ، 2018 جىلى قازاقستانداعى وزبەكستان جىلىن وتكىزۋگە ۋاعدالاستى. ال 2019 جىل وزبەكستانداعى قازاقستان جىلى بولماق. نازاربايەۆتىڭ ايتۋىنشا، «وسى باستامالار اياسىندا وتەتىن ءىس-شارالار باۋىرلاس حالىقتارىمىزدىڭ جاقىنداستىعىن ودان ءارى تەرەڭدەتۋگە سەپتىگىن تيگىزەدى».
كارىموۆتىڭ بەيىتىنە توپىراق سالۋعا بارعان ساپارىندا نۇرسۇلتان نازاربايەۆ پەن شاۆكات ميرزيايەۆپەن ءتۇرلى سالاداعى 100 كەلىسىمگە قول قويدى. سونىڭ ەڭ نەگىزگىلەرى – ماڭگىلىك دوستىق تۋرالى شارت پەن ستراتەگيالىق ارىپتەستىك تۋرالى شارت.
تاراپتار 2018 جىلى دەماركاسيا بويىنشا دالالىق جۇمىستاردى جۇرگىزۋگە، ورتاق اۆتوموبيل ءوندىرىسىن، تەمىرجول جانە اۆياسيا سالالارىن بىرلەسە دامىتىپ، شەكارا ماسەلەسىن شەشۋگە كەلىستى. وزبەكستانعا قازاقستان ارقىلى ەۋرووداققا جول اشىلاتىنىن ەسكەرگەن ميرزيايەۆ ەكى ەل اراسىنداعى لوگيستيكالىق بايلانىستى جاقسارتۋ كەرەگىن كامىل ءتۇسىندى.
«قازاقستان مەن وزبەكستان – ستراتەگيالىق ارىپتەس قانا ەمەس، ەڭ باستىسى، سەنىمدى سەرىكتەس. قازاقستان ورتالىق ازيادا تۇراقتىلىقتى ساقتاۋدىڭ وزىندىك ۇلگىسىن قالىپتاستىردى دەپ ويلامىن»، - دەدى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ وزبەكستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى ەرىك وتەمبايەۆ. ال ەلشىنىڭ ءسوزى قاي زاماندا دا ونىڭ ارتىنداعى ەلدىڭ مۇددەسىن بىلدىرگەن.
ازىرگە وزبەكستان مەن قازاقستان اراسىنداعى تاۋار اينالىمى 2 ميلليارد دوللارعا جۋىقتادى. كۇرمەۋى قيىن كۇردەلى ماسەلە ءالى كوپ-اق. ءبىز الداعى ۋاقىتتا دا قازاق-وزبەك قاتىناسىن مۇقيات باقىلاپ وتىرامىز.
