قىرعىزستان ورتالىق سايلاۋ جانە رەفەرەندۋمدار وتكىزۋ كوميسسياسى (وسك) وكىلدەرىنىڭ ايتۋىنشا، زاڭ تالابىنا سايكەس، ومۋربەك بابانوۆ ارىزدى ءوزى كەلىپ بەرۋى نەمەسە ارىزى زاڭعا سايكەس كۋالاندىرىلۋى ءتيىس.

وسك: بابانوۆتىڭ ارىزى رەسمي ەمەس

ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى ابدىجاپار بەكماتوۆ ازاتتىققا بەرگەن سۇحباتىندا زاڭ تالاپتارىنا ساي رەسىمدەلگەن قۇجات قانا رەسمي ارىز دەپ سانالاتىنىن ايتتى.

- بىزدە مانداتتارعا بايلانىستى تالاي داۋ-داماي بولعانىن ءوزىڭىز دە بىلەسىز. بىرەۋلەر ارىز جازىپ، كەيىن ونى قايتارىپ العان، ال سوڭى جانجال-شۋعا ۇلاسقان. سوندىقتان پروسەسسۋالدى نورمالاردى ورىنداۋدى تالاپ ەتەمىز. ول ارىزدى ءوز كەلىپ جازسىن، يا بولماسا زاڭ نورمالارىن ورىنداسىن. ول نورمالاردى ورىنداۋ ءبىزدىڭ قۇزىرىمىزعا جاتپايدى، - دەيدى ول.

جوگوركۋ كەنەشتىڭ (قىرعىزستان پارلامەنتى - رەد.) "رەسپۋبليكا – اتا جۇرت" فراكسياسى دەپۋتاتى التىناي ومۋربەكوۆا ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنا دەپۋتاتتىق مانداتتان باس تارتۋ تۋرالى ءوتىنىش بابانوۆتىڭ اتىنان وتكىزىلگەنىن، ءبىراق ونىڭ قاشان جانە قاي جەردە جازىلعانىنان حابارسىز ەكەنىن ايتادى.

وسك-نىڭ بۇرىنعى ءتوراعاسى اقىلبەك سارييەۆتىڭ سوزىنشە، ەگەر دەپۋتات ءوزى كەلە الماسا، زاڭدى تاراپتار كۋالاندىرعان ارىزى زاڭدى بولىپ ەسەپتەلەدى.

قىرعىزستاندىق قوعام قايراتكەرى يشەنباي كادىربەكوۆتىڭ پىكىرىنشە، بابانوۆتىڭ مانداتىنا قاتىستى ماسەلە شەشىلىپ قويعان، سوندىقتان ونى مانداتتان جۋىردا ايىرادى.

-بابانوۆ بيلىككە بەلگى بەرىپ، ۇستىنەن قوزعالعان قىلمىستىق ءىستى جابۋعا تىرىسىپ جاتىر. بۇعان دەيىن ول ساياساتتان كەتەتىنىن ايتقان، ەندى مانداتىن وتكىزىپ جاتىر. بالكىم، ءبىرازدان كەيىن ول بيلىكتىڭ كوڭىلىنەن شىعاتىن تاعى ءبىر ارەكەتتەر جاسايتىن شىعار. ءبىراق ول اسىقپاۋى كەرەك ەدى. ۋاقىت ءبارىن ءوز ورنىنا قويار ما ەدى. ال بيلىك ازىرشە بابانوۆتىڭ قيمىلىن باقىلاپ وتىر، - دەيدى يشەنباي كادىربەكوۆ..

مانداتتان باس تارتۋعا قىسىم سەبەپ پە؟

ءبىراق دەپۋتات التىناي ومۋربەكوۆا فراكسياداعى ارىپتەسىنىڭ جاعدايىن سايلاۋدان كەيىنگى ساياسي قۋدالاۋدىڭ سالدارى دەپ بىلەدى.

- ومۋربەك توكتوگۋلوۆيچتىڭ ۇستىنەن ءىس ساياسي سەبەپتەرمەن قوزعالدى، ال ءبىزدىڭ كۇش قۇرىلىمدارىنان ءبارىن كۇتۋگە بولادى. ەگەر سايلاۋدان كەيىن ءار كانديداتتى قۋدالاي بەرسە، كەلەسى سايلاۋلارعا ەشكىم تۇسپەيتىن بولادى. سوندىقتان بىزدە ساياسي مادەنيەت وزگەرۋى ءتيىس، - دەيدى ول.

وتكەن جىلى قىرعىزستان پرەزيدەنتى سايلاۋىنا ءتۇسىپ، ەكىنشى ورىن العان ومۋربەك بابانوۆقا قاتىستى قىلمىستىق ءىس ەكى اي بۇرىن قوزعالعان. ءبىراق تەرگەۋ ورگاندارى ونىڭ بارىسى جايلى اقپارات بەرمەيدى. مەملەكەتتىك ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى (مۇقك) وكىلى راحات سۋلايمانوۆ "تەرگەۋ امالدارى جۇرگىزىلىپ" جاتىر دەۋمەن شەكتەلدى.

- پروكۋراتۋرا بابانوۆتىڭ ۇستىنەن "ۇلتارالىق ارازدىقتى قوزدىرۋ" بابى بويىنشا قىلمىستىق ءىس قوزعاپ، ونى مۇقك-نە جولداعان. تەرگەۋ امالدارى اياقتالعان جوق، سوندىقتان الدەبىر قوسىمشا اقپارات بەرۋ مۇمكىن ەمەس، - دەيدى ول.

جاڭا ىستەر قوزعالۋى مۇمكىن بە؟

- بيلىك بابانوۆتىڭ قاشىپ كەتەتىن ءبىلىپ، ونىڭ ەلدەن كەتىپ قالۋىنا جاعداي جاسادى. سوسىن كەزىندە بيزنەسىن بابانوۆ يەمدەنىپ العان ۆوروبيەۆ، سادىباكاسوۆا، حوننان ارىزدار تۇسە باستادى. مۇنىڭ ءبارى - بيلىكتىڭ سەناريى. ولار جاڭا ىستەر قوزعاۋ ءۇشىن دايىندىق جاساپجاتىر. بۇل بابانوۆتىڭ دۇنيە-مۇلكىن مەملەكەت مەنشىگىنە تاركىلەۋگە ۇلاسۋى مۇمكىن، بىزدە مۇنداي امالدار بۇرىن دا قولدانىلعان. ومۋربەك بابانوۆ الگى امالداردى سەزىپ، ونىڭ الدىن الۋ ءۇشىن ساياساتتان كەتىپ وتىر. بىرنەشە جىلدان كەيىن بابانوۆ ساياساتقا قايتا ورالادى، سوندىقتان ول ساياساتتان ءوز ەركىمەن كەتتىم دەپ ايتۋعا ىڭعايلى بولۋ ءۇشىن وسىنداي قادامعا باردى، - دەيدى ساراپشى.

بىلتىر 4 قاراشادا قىرعىزستان باس پروكۋراتۋراسى 2017 جىلى 28 قىركۇيەكتە وش قالاسىنىڭ نەگىزىنەن ەتنيكالىق وزبەكتەر تۇراتىن ءامىر تەمىر اۋدانىندا سايلاۋشىلارمەن وتكىزگەن كەزدەسۋىندە ايتقان سوزدەرىنە بايلانىستى ومۋربەك بابانوۆتىڭ ۇستىنەن قىرعىزستان قىلمىستىق كودەكسى 297-بابىنىڭ 1-تارماعى ("كونستيتۋسيالىق قۇرىلىمدى كۇشپەن وزگەرتۋگە جاريا تۇردە شاقىرۋ") جانە 299-بابىنىڭ 1-تارماعى ("ۇلتارالىق، ناسىلدىك جانە ءدىني ارازدىقتى قوزدىرۋ") بويىنشا قىلمىستىق ءىس قوزعاعان.

ساراپشى تۋرات اكيموۆتىڭ پىكىرىنشە، بيلىك ومۋربەك بابانوۆتى ساياساتتان ىعىستىرعىسى كەلەدى، ال ول جاڭا قىلمىستىق ىستەر قوزعاتپاۋدىڭ امالىن جاساۋعا تىرىسىپ جاتىر.

قىرعىزستاندا 15 قازاندا وتكەن پرەزيدەنت سايلاۋىندا بيلىك ۇسىنعان كانديداتتىڭ باستى قارسىلاسى بولعان "رەسپۋبليكا" پارتياسىنىڭ ليدەرى ومۋربەك بابانوۆ پرەزيدەنت سايلاۋىنان كەيىن بىردەن - 23 قازاندا "بىشكەك-ماسكەۋ" رەيسىمەن ەلدەن ۇشىپ كەتكەن. ول كەزدە فراكسياداعى ارىپتەستەرى ول رەسەيگە ەمدەلۋگە كەتتى دەپ حابارلاعان.

كەي ساراپشىلار ومۋربەك بابانوۆتىڭ قىرعىزستاندا بىلتىر كۇزدە وتكەن پرەزيدەنت سايلاۋىندا ۇلكەن داۋعا قالۋىنا قىرعىز ساياساتكەرىنىڭ ساياسي دودا قارساڭىندا قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازاربايەۆپەن كەزدەسۋى اسەر ەتتى دەگەن پىكىر ايتادى. قىركۇيەكتىڭ ورتا شەنىندە قازاقستاندا نازاربايەۆتىڭ بابانوۆپەن كەزدەسۋىن سول كەزدەگى قىرعىزستان پرەزيدەنتى المازبەك اتامبايەۆ "قازاقستان جاعىنىڭ قىرعىزستان حالقىنىڭ تاڭداۋىنا ىقپال ەتۋگە جانە قىرعىزستاننىڭ ىشكى ىسىنە ارالاسۋعا تىرىسۋى" دەپ باعالاعان. ول بابانوۆتى "وزگە ەلدىڭ قولبالاسى" دەپ ايىپتاعان. قىرعىزستان مەن قازاقستان ۇكىمەتتەرى بىر-بىرىنە نوتا جولداپ، مۇنىڭ سوڭى ەكى ەلدىڭ شەكاراسىندا ادامدار مەن جۇك كولىكتەرىنىڭ بوگەلۋىنە ۇلاسقان.

قىرعىزستان جۇك تاسىمالداۋشىلارى "قازاقستان جاعى شەكاراداعى تەكسەرۋدى ادەيى قيىنداتىپ، كوپتەگەن شاقىرىمعا سوزىلعان كەزەكتى قولدان جاساپ وتىر" دەپ مالىمدەگەن.

شەكاراداعى شيەلەنىس قىرعىزستان پرەزيدەنتى بولىپ جاڭادان سايلانعان سوورونباي جەەنبەكوۆ قىزمەتىنە رەسمي كىرىسكەننەن كەيىن عانا رەتتەلگەن. ساراپشىلار جەەنبەكوۆتى ەكس-پرەزيدەنت اتامبايەۆتىڭ سەرىگى دەپ اتايدى.

2017 جىلعى جەلتوقساننىڭ سوڭىندا ومۋربەك بابانوۆ ساياساتتان ءبىرجولاتا كەتەتىنى جانە پارلامەنت دەپۋتاتى مانداتىنان باس تارتاتىنى تۋرالى مالىمدەگەن.