بىلتىردان بەرى قىتايداعى ەتنيكالىق قازاقتاردىڭ جاپپاي قىسىمعا ۇشىراعانى جايلى اقپارات دۇركىن-دۇركىن جاريالانىپ جاتىر. ارعى بەتتەگى قانداستارىمىز قازاقستانعا كەلە الماي، كەلگەندەرى قىتايعا قايتا بارا الماي وتىر. سەبەبى جۇڭگو بيلىگى ەشتەڭە تۇسىندىرمەستەن قازاقتاردى تۇرمەگە قاماپ، پاسپورتتارىن جيناپ العان.
دۇنيەجۇزى قازاقتارىنىڭ V قۇرىلتايىندا قوعام قايراتكەرى ءومىرحان التىن قىتايداعى قانداستارىمىزدىڭ ماسەلەسىن ەلباسىنىڭ الدىندا كوتەرگەن بولاتىن. پرەزيدەنت بۇل ماسەلەمەن اينالىسۋ ءۇشىن سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنە تاپسىرما بەرگەن.
ال ق ر سىرتقى ىستەر ءمينيسترى قايرات ءابدىراحمانوۆ ءوزىنىڭ مالىمدەمەسىندە «ەلباسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنە، باسقا ءتيىستى ۆەدومستۆولارعا ماسەلەلە كوتەرىلسە، ونى ەگجەي-تەگجەي ەكى جاقتى قاراستىرۋ جونىندە ناقتى تاپسىرما بەردى. وسى تاپسىرمانى ورىنداۋ بارىسىندا بىزگە رەسمي تۇردە مالىمەت تۇسسە، مىندەتتى تۇردە جۇڭگو تاراپىمەن، ولاردىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى، باسقا دا مەكەمەلەردەگى ارىپتەستەرىمىزبەن ماسەلەنى كوتەرەمىز. قازاق دياسپوراسىنىڭ شەتەلدەگى مۇددەلەرى مەن قۇقىقتارىن قورعاۋ — بۇل ءبىزدىڭ تىكەلەي مىندەتىمىز»، - دەگەن بولاتىن.
Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى وسى ماسەلەگە قاتىستى ق ر سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ءابدىراحمانوۆقا بىرنەشە ساۋال جولداعان ەدى. ساۋال مازمۇنى تومەندەگىدەي:
• مينيسترلىككە اتالعان ماسەلە تۋراسىندا رەسمي مالىمەتتەر، شاعىمدار ءتۇستى مە؟
• مينيسترلىك شاعىم تۇسكەنىن كۇتىپ وتىرماي، ءوز بەتىمەن زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزدى مە؟
• زەرتتەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلگەن بولسا، قولدا بار سوڭعى ستاتيستيكالىق مالىمەتتەر قانداي؟
• قازاقستان ۇكىمەتىنەن ىقتيارحات العان قىتايداعى ەتنيكالىق قازاقتاردىڭ سانى قانشا؟ ىقتيارحاتى بار ادامدار نە سەبەپتى قىتايدان قازاقستانعا وتە الماي وتىر؟
• مينيسترلىك دەڭگەيىندە جۇڭگو ۇكىمەتىمەن اتالمىش ماسەلەگە بايلانىستى ديالوگ بولدى ما؟
• قىتايداعى ەتنيكالىق قازاقتارعا ەكى ەل اراسىندا قۇقىقتىق ماسەلەلەرگە دۋشار بولماۋى ءۇشىن قانداي كەڭەس بەرەسىز؟
اراعا ەكى اپتا سالىپ، سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنەن رەسمي جاۋاپ كەلدى. مينيسترلىك وكىلدەرى جۇڭگو ۇكىمەتىمەن تۇسىنىسۋگە تىرىسىپ جاتقانىن، قام-قارەكەتسىز وتىرماعانىن مالىمدەپ، بۇل ماسەلەنى ەرەكشە باقىلاۋدا ۇستايتىنىن اتاپ ءوتىپتى. مينيسترلىكتىڭ تولىق جاۋابى مىناداي:
• سوڭعى ۋاقىتتا قىتايدان كەلىپ، قازاقستان ازاماتتىعىن العانداردىڭ جۇڭگو بيلىگىمەن اراداعى ماسەلەلەر ءجيى كوتەرىلۋدە. قازاقستان ازاماتتارىنىڭ قىتايدا ۇستالعاندىعى جايلى سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنە (ودان ءارى – مينيسترلىك) جولداعان رەسمي شاعىمدار سانى دا ارتۋدا.
• مينيسترلىك كەلىپ تۇسكەن شاعىمدار نەگىزىندە جۇڭگو حالىق رەسپۋبليكاسى سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنە جۇڭگو اۋماعىندا قاماۋعا الىنعان قازاقستان ازاماتتارى جايلى ءتيىستى نوتالاردى جولداي وتىرىپ، ق ر ازاماتتارىنا كونسۋلدىق-قۇقىقتىق كومەك كورسەتۋدە.
• مينيسترلىكتىڭ باسشىلىعى قىتايدىڭ قازاقستانداعى ەلشىسى چجان حانحۋەي جانە قىتايدىڭ قازاقستانداعى كونسۋلى ليۋ سزيانپينمەن ءبىرقاتار كەزدەسۋلەر وتكىزىپ، قازاقستاندىق ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ ماقساتىندا مينيسترلىكتىڭ ۇستانىمى جەتكىزىلدى.
• سونىمەن قاتار، مينيسترلىك قازاقستان ازاماتتىعىن الىپ، قىتايدىڭ ازاماتتىعىنان شىقپاعاندىقتان تۋىندايتىن قوس ازاماتتىق ماسەلەسى بويىنشا قازاقستاننىڭ قۇزىرەتتى ورگاندارىنىڭ ۇستانىمدارىن سۇراتۋدا. ودان باسقا، قازاقستاننىڭ قىتايداعى ەلشىلىگى شۇعىل ماسەلەلەردى شەشۋ ماقساتىندا قىتايدىڭ قۇزىرەتتى ورگاندارىنىڭ وكىلدەرىمەن تىكەلەي بايلانىس ورناتتى.