ساۋد ارابياسىنىڭ حانزاداسى مۇحاممەد يبن سالمان ايەلدەرگە بەت-جۇزىن جاباتىن كيىم كيمەۋگە رۇقسات ەتكەن. بۇدان بۇرىن كولىك جۇرگىزۋگە رۇقسات ەتىلگەنىمەن، اراب ايەلدەرى كۇيەۋلەرىنسىز سىرتقا شىعۋعا بولمايدى. بۇل وزگەرىستەردەن اراب ايەلدەرىنىڭ جاعدايى قالاي وزگەردى، ريا نوۆوستي دايىنداعان اقپاراتتى نازارلارىڭىزعا ۇسىنامىز.
«ايەلدەردىڭ نە ويلايتىنى ەشكىمدى الاڭداتپايدى»
فاتيما «ل-يسا – مەككەدە اراب تىلىنەن ساباق بەرەدا ءارى ماگيسترانت. ايەدلەردىڭ قۇقىعى تۋرالى جازىپ جۇرگەن فاتيما ءوزىن فەمينيسپىن دەپ ەسەپتەيدى. الايدا ءداستۇرلى كيىمنەن باس تارتپاق نيەتى جوق، سەبەبى قوعام وزگەسىن قابىلدامايدى.
«مەن يسلام ورتاسىندا ءوستىم، مەنىڭ قارا كيىم جايلى نە ويلايتىنىم ەشكىمدى تولعاندىرماعان. بيلىك ءار وتباسىنىڭ ىسىنە ارالا المايدى، تۋىستارىنىڭ ايتقانىنا قارسى شىققان ادامدى دا قورعامايدى. سول سەبەپتى مۇنىڭ ءبارى ايتىلعان ءسوز عانا. اتا-انالار مەن ەرلەر قىزداردى ۇيرەنشىكتى كيىم كيۋگە ماجبۇرلەيدى. ءتىپتى جاقىندا قارا كيىمنەن باس تارتقان قىزدى قاماپ قويدى دەگەن قاۋەسەت تاراعان»، - دەدى فاتيما.
فاتيمانىڭ قۇربىلارى دا ەركىن كيىنۋدى قالايدى، الايدا وسەكتىڭ استىنا قالۋدان قورقادى.
بۇدان وزگە ۆەلوسسيپەد نە كولىك ايداۋ، سپورت كەشەندەرىنە بارىپ، ەرلەردىڭ اراسىندا جاتتىعۋ جاساۋ تۋرالى وزگەرىستەر ەنگىزىلگەنىمەن، وزگەرىپ جاتقان تۇگى جوق. ايەلدەرگە بۇرىنعى ادەتى بويىنشا ەركىن ءجۇرىپ-تۇرۋ قۇقى بەرىلە قويعان جوق. ولار ءوز ەركىلەرىمەن نەكە كۋالىگىنە قول قويا المايدى، ءوز نيەتتەرى بويىنشا اجىراسىپ، بالالارىن الىپ كەتۋگە دە بولمايدى. ءتىپتى ەرىنىڭ رۇقساتىنسىز تۇرمەدەن دە شىعا المايدى.
«قامقورشىنىڭ ايتقانى – زاڭ»
ساۋد ارباياسىندا ءار ايەلدىڭ قامقورشىسى بولادى، ول اكەسى، كۇيەۋى، اعاسى نە ءىنىسى بولۋى مۇمكىن. ايەل ءۇشىن كەز كەلگەن شەشىمدى دە سولار قابىلدايدى.
«بۇل – بارىپ تۇرعان سوراقىدىق. ەر ادامدار ايەلدەرگە قۇلىنداي قارايدى ءارى بۇل زاڭمەن بەكىتىلگەن. قازىرگى ۋاقىتتا بەلسەندى قىزداردىڭ سانى ارتىپ كەلەدى، ال ءار قادام ءۇشىن قىزدارعا قامقورشىسىنىڭ «رۇقسات» دەگەن ءسوزى كەرەك» ، - دەدى فاتيما ءال-يسا.
ونىڭ ايتۋىنشا، شەشىلمەگەن ءيۋىر ماسەلە – وتباسىلىق زورلىق. عالامتوردا «ايەلدەردى قالاي تاربيەلەۋ كەرەك؟» دەگەن سىندى كىتاپتار ءوربىپ جۇرگەن كورىنەدى.
«بۇل جەردىڭ ايەلدەرى قورعانسىز. زورلىق كورگەنى جايلى ارنايى ورگانعا ارىز جازسا، تۇرمە سىندى مەكەمەگە ءوزى تۇسەدى. ول جەر «ءۇيدى قورعاۋ» دەپ اتالادى. ايەل قورعاۋشىسىنىڭ وۇقساتىنسىز مەكەمەدەن شىعا المايدى. جاقىندا ءبىر ايەدى كۇيەۋى جارالاپ، اۋرۋحاناعا ءتۇستى. ال اتا-اناسى قىزعا كومەكتەسپەگەن، ءتىپتى كوڭىلىن دە سۇراپ بارماعان»، - دەپ بايانداپ بەردى فاتيما.
قوعامدىق بەلسەندى سۋاد اش-شامماري «قورعاۋشى» دەگەن تۇسىنىكتەن ارىلۋ ءۇشىن باس كوتەرگەن. ءبىراق سول ارەكەتى ءۇشىن تۇرمەدەن ءبىراق شىقتى.
«نيقابتى كيگەنىمنە ماقتانامىن»
ساۋد ارابياسىندا ءداستۇرلى كيىمدى كيگەنىن ماقتان تۇتانى قىزداردىڭ دا قاتارى جەتەدى. سولاردىڭ ءبىرى – ءۇي شارۋاسىنداعى حۋدا اش-شاحري.
«مەن اللانىڭ ءامىرىن ورىنداپ، نيقاب كيىپ جۇرگەنىمدى ماقتان ەتەمىن. نيقابتىڭ قارا بولۋى مىندەتتى ەمەس، الايدا قارا – ءداستۇرلى ءتۇس. مەنىڭ ويىمشا، ءوز ابىرويى ءۇشىن كەز كەلگەن قىز نيقاب كيۋگە مىندەتتى»، - دەدى ايەل.
ايتا كەتەيىك، ساۋد ارابياسىنىڭ حانزاداسى مۇحاممەد يبن سالمان ءال ساۋد امىرلىكتەگى ايەلدەر وزدەرىن ەركىن سەزىنۋ ءۇشىن ءتۇرلى جاعداي جاساۋدا.
بۇدان بۇرىن CBS تەلەارناسىنا بەرگەن سۇحباتىندا مونارح مەملەكەتتە قارا نيقابتان وزگە دە كيىمدەرگە رۇقسات ەتىلگەنىن ەسكەرتكەن. ونىڭ ويىنشا، ايەلدەردىڭ ءبارى بەت-الپەتىن جاۋىپ جۇرۋگە مىندەتتى ەمەس.
«شاريعات زاڭى بويىنشا ايەلدەرمەن قوسا ەر ادامدار دا قاراپايىم ءارى ۇستامدى كيىنۋى كەرەك. ول مىندەتتى تۇردە نيقاب بولۋى ءتيىس دەگەن ءسوز ەمەس»، - دەگەن ەدى حانزادا.
