25 قىركۇيەك كۇنى دانيار ءابىلعازيننىڭ توراعالىعىمەن «اتامەكەن» ق ر ۇكپ مۇناي-گاز ونەركاسىبى كوميتەتىنىڭ 26-وتىرىسى ءوتتى.

كەزدەسۋگە «اتامەكەن» ق ر ۇكپ باسقارما ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارلارى ەلدوس رامازانوۆ پەن رۋستام ءجۇرسىنوۆ، «KAZENERGY» قاۋىمداستىعىنىڭ باس ديرەكتورى اسەت ماعاۋوۆ، «KAZENERGY» قاۋىمداستىعىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى رۇستەم قابجانوۆ، سونىمەن قاتار سالالىق قاۋىمداستىقتار مەن بيزنەس وكىلدەرى قاتىستى.

ءبىرىنشى ءسوز باستاعان اسەت ماعاۋوۆ حاتتامالىق تاپسىرمالاردىڭ ورىندالۋى  مەن «KAZENERGY» قاۋىمداستىعىنىڭ اعىمداعى قىزمەتى بويىنشا ەسەپ بەردى. ارى قاراي «KAZENERGY» كەڭەسشىسى، «Avantgarde Group» ج ش س سەرىكتەسى جانات مۇسابايەۆ «جانار-جاعارماي نارىعىن جەتىلدىرۋ. بيرجالىق ساۋدا» تاقىرىبىندا بايانداما جاسادى.

 «ەسەپتەۋدىڭ باسى جوق، ياعني قازاقستاندا جانار-جاعارمايدىڭ «ءادىل» قۇنىن انىقتاۋدىڭ تاجىريبەسى جوق، سونداي-اق، «ويىن ەرەجەسى» دە قالىپتاسپاعان. ماسەلەن، باعاعا اسەر ەتەتىن قانداي فاكتورلاردى دايەكتى دەي الامىز؟ جانە جانار-جاعارماي نارىعىنىڭ بارلىق سۋبەكتىلەرىندە رەسۋرستارعا تەڭ قولجەتىمدىلىك تە جوق»، – دەدى جانات مۇسابايەۆ.

بايانداماشىنىڭ ايتۋىنشا، جانار-جاعارمايدى بيرجالىق ساۋدالاۋ مەحانيزمىن ەنگىزۋ  بۇكىل نارىققا باعالىق بەنچماركتى قالىپتاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرىپ، بيرجالىق مامىلەلەر باعاسىن  بيرجالىق ەمەس مامىلەلەر رەتىندە نارىقتىق دەپ تانۋعا جانە جانار-جاعارماي رەسۋرستارىنا تەڭ قولجەتىمدىلىكتى قامتاماسىز ەتەدى. 

ءوز كەزەگىندە «ەتس» اق باسقارما ءتوراعاسى قۇرمەت ورازايەۆ رەسەي مەن وزبەكستاننىڭ بيرجالىق نارىقتى ۇيىمداستىرۋ بويىنشا تاجىريبەسىن مىسالعا كەلتىرىپ، بيرجالىق نارىقتى ىسكە قوسۋدىڭ تالاپتارىنا توقتالىپ كەتتى.

 جيىنعا قاتىسۋشىلار مۇناي ونىمدەرىنىڭ ۇيىمداستىرىلعان تاۋارلىق نارىعىندا الەۋەتتى قاتىسۋشىلاردى اككرەديتتەۋگە قاتىستى جايتقا نازار اۋداردى. ويتكەنى قاتىسۋشىلار سانى 80-نەن استام كومپانيا.

«مۇنى ەگجەي-تەگجەيلى تالقىلاۋ كەرەك دەپ ويلايمىن. نارىقتىڭ بارلىق وكىلدەرىن، جانار-جاعارماي، مازۋت بويىنشا مۇددەلى تاراپتاردى، سونداي-اق اۋىل شارۋاشىلىعى وندىرۋشىلەردى باسىن قوسىپ، وسى ماسەلەنى شەشۋ كەرەك»، – دەپ ۇسىندى دانيار ابىلعازين.

كۇن تارتىبىندەگى كەلەسى سۇراق – رۇستەم قابجانوۆ ەكولوگيالىق زاڭناماداعى وزگەرىستەر ماسەلەسى بويىنشا اعىمداعى جاعداي تۋرالى حابارلادى. بۇگىندە ق ر ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى ەكولوگيالىق كودەكس جوباسى مەن ق ر «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە ەكولوگيالىق ماسەلەلەر بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىنىڭ  تۇجىرىمدامالارىن ازىرلەۋدە. جوبانىڭ ازىرلەمەسى جىل سوڭىنا دەيىن اياقتالادى دەپ جوسپارلانعان. سكپيكەر سالالىق قاۋىمداستىقتاردىڭ بارلىق ەسكەرتپەلەرى مەن ۇسىنىستارى ەسەپكە الىندى دەپ اتاپ ءوتتى. سونىمەن قاتار «KAZENERGY» قاۋىمداستىعى «ەرنست ەند يانگ – كونسۋلتاسيالىق قىزمەتتەر» جشس-مەن بىرلەسىپ،  ەىدۇ مەملەكەتتەرى تاجىريبەسىن نازارعا الا وتىرىپ ەكولوگيالىق زاڭناماداعى وزگەرىستەرگە تالداۋ جۇرگىزىپ جاتىر.

دانيار ابىلعازين زاڭناماعا ەنگىزىلگەن وزگەرىستەردى ەسەپكە الىپ، سالالىق كاسىپورىندار تەكسەرىلەتىن بولادى، دەمەك، ۇلكەن ينۆەستيسيالاردى تالاپ ەتەتىن جاڭعىرتۋ قاجەت بولاتىنىن ايتتى.

«وسى سپەكتردە ەگجەي-تەگجەيلى ءتۇسىندىرۋ جۇمىسىن جۇرگىزۋدى ۇسىنامىن، جان ەكولوگيالىق كودەكستىڭ سالدارى قانداي بولاتىنىن ءتۇسىندىرۋ كەرەك. بيزنەس وزگەرستەرگە دايىن بولىپ،  قۇجاتتى ازىرلەۋ كەزەڭىنە بەلسەندى قاتىسقانى ءجون»، – دەپ سانايدى دانيار ابىلعازين.

«قازمۇنايگاز» ۇك» اق وكىلى جەڭىل مۇناي ونىمدەرىنىڭ پايداسى تۋرالى بايانداما جاسادى.

 پاۆلودار مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىن جاڭعىرتۋ جۇمىستارى اياقتالۋعا جاقىن، اتىراۋ جانە شىمكەنت مۇناي وڭدەۋ زاۋىتتارى سىناق-ونەركاسىپتىك پايدالانۋ كەزەڭىندە تۇر. جىلدىڭ سوڭىنا قاراي 300 مىڭ تونناعا جۋىق جەڭىل مۇناي ونىمدەرىنىڭ ارتىقشىلىعى كۇتىلەدى.

 قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن رەسەي فەدەراسياسى اراسىنداعى قازاقستانعا مۇناي مەن مۇناي ونىمدەرىن جەتكىزۋ سالاسىنداعى ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمگە سايكەس قر-دان جەڭىل مۇناي ونىمدەرىن ەكسپورتتاۋعا تىيىم سالىنعان بولاتىن. سوندىقتان ەكسپورتتى جاڭارتۋ ماقساتىندا وسى كەلىسىمگە وزگەرتۋلەر ازىرلەندى. قازىرگى تاڭدا قر-دا بارلىق ىشكى مەملەكەتتىك پروسەدۋرالار اياقتالعان بولسا، رەسەيدەگى جاعداي حاتتامانى ماقۇلداۋ دەڭگەيىندە تۇر. ارى قاراي بۇل وزگەرتىلۋلەر راتيفيكاسيالانۋى كەرەك. بۇعان قوسا ق ر ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى جەڭىل مۇناي ونىمدەرىنىڭ ارتىلعانىن قىرعىزستانعا تاسىمالداۋ بويىنشا ماسەلەنى قاراستىرۋدا.

  الايدا، ەكسپورتقا شىعۋ ماسەلەسى بويىنشا جەڭىل مۇناي ونىمدەرى ءۇشىن اەكسپورتتىق كەدەندىك باج ستاۆكالارىنا قاتىستى تۇيتكىل تۋىنداپ وتىر. ستاۆكا مولشەرىن ەسەپتەۋدى قايتا قاراۋ كەرەك. قازىرگى تاڭدا ەكسپورتتىق كەدەندىك باج ستاۆكاسىنىڭ مولشەرى 1 تونناعا – 168،88 اقش دوللارىن قۇراپ وتىر.

«بەنزينگە جانە ديزەل وتىنىنا ەكسپورتتىق كەدەندىك باج ستاۆكاسىن مۇنايعا ارنالعان ەكسپورتتىق كەدەندىك باج ستاۆكاسىنا  رەسەي فەدەراسياسىنىڭ ادىستەمەسىمەن ۇقساستىعىمەن تىكەلەي بايلانىستىرۋ قاجەت. ويتكەنى كەيىن ورىن العان ديسپروپورسيا سالدارىنان قازاقستاندىق ءونىم سىرتقى نارىقتا رەسەيلىك ونىممەن باسەكەگە تۇسە المايدى»، – دەپ قورىتىندىلادى بايانداماشى.

 قورىتىندىلاي كەلە دانيار ابىلعازين بۇل ماسەلە وزەكتى ەكەنىن، جانە باعالاردىڭ كۇرت ءوسۋىن بولدىرتپاۋ ماقساتىندا نارىقتىڭ وزىنە تالداۋ جاساۋ قاجەتتىلىگىن ايتتى.