قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى مەكتەپ وقۋلىقتارىنىڭ ساپاسىن جاقسارتۋ بويىنشا تۇراقتى جۇمىس ىستەپ كەلەدى. ءبىلىم مازمۇنى زامان تالابىنا ساي وزگەرگەن سايىن مەكتەپ وقۋلىقتارىن دا جاڭارتىپ وتىرۋ كەرەك. ءبىراق بۇل ماسەلەنىڭ دە ءوز قيىندىقتارى بار.
بىرىنشىدەن، بارلىق ءبىلىم سالاسىنداعى باعدارلامالار، وقۋلىقتار جانە وقۋ-ادىستەمەلىك كەشەندەردى دايىنداۋ، ساراپتاما جاساۋ جانە اپروباسيا جاڭارعان مازمۇنعا سايكەس از ۋاقىتتىڭ ىشىندە اسىعىستىقپەن جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر.
ەكىنشىدەن، ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى جاڭا تۇجىرىمداماعا بايلانىستى ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى جەتكىلىكتى دەڭگەيدە جۇرگىزىلمەگەن جانە كەيبىر باسپالار جاڭا ادىستەردى مەڭگەرە الماي، ولاردىڭ ادىستەمەلىك قىزمەتتەرى دە اۆتورلاردى جاڭاشا جازۋعا ۋاقىتىندا ۇيرەتە الماۋدا.
ۇشىنشىدەن، اتا-انالار مەن ۇستازدار قاۋىمداستىعى اراسىندا ءبىلىم بەرۋدىڭ جاڭا مازمۇنىن دۇرىس ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلمەگەن.
تورتىنشىدەن، مۇعالىمدەر مەن اتا-انالار تاراپىنان جاڭا وقۋلىقتاردا سانيتارلىق-گيگيەنالىق تالاپتار ورىندالماعان جانە سالماقتارى اۋىر ءارى فورماتى ۇلكەن دەگەن سىن-ەسكەرتپەلەر ايتىلۋدا.
جوعارىدا اتالعان سىنداردان ناتيجە شىعارۋ جانە وقۋلىقتاردىڭ ساپاسىن جاقسارتۋ ماقساتىندا ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى تومەندەگىدەي ءىس-شارالاردى اتقارۋدا:
- كىتاپتارعا قويىلاتىن جاڭا تالاپتاردى ەسكەرە وتىرىپ جانە ورىنداۋشىلاردىڭ ساپا بويىنشا جاۋاپكەرشىلىگىن كۇشەيتۋ ءۇشىن وقۋلىقتاردى، وقۋ-ادىستەمەلىك كەشەندەرى مەن وقۋ-ادىستەمەلىك قۇرالدارىن ازىرلەۋ، ولارعا ساراپتاما، سىناق وتكىزۋ جانە مونيتورينگ جۇرگىزۋ، ولاردى باسىپ شىعارۋ جونىندەگى جۇمىستى ۇيىمداستىرۋ تۋرالى ەرەجەلەرگە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار كىرگىزىلدى. اتالعان ەرەجەلەردە كەلەسى جاعدايلار ەسكەرىلگەن:
- اۆتورلار ۇجىمىنا تالاپتاردى كۇشەيتۋ؛
- 4 جىلدىق فوندىلاۋ سيكلىن مىندەتتى تۇردە بولاتىنىن الىپ تاستاۋ؛
- نەگىزگى جانە جالپى ءبىلىم جۇيەلەرى ءۇشىن وقۋلىقتار مەن وقۋ-ادىستەمەلىك كەشەندەردى اپروباسيادان وتكىزۋ؛
- كەلىپ تۇسكەن بارلىق سىن-ەسكەرتۋلەر نەمەسە ۇسىنىستاردى ەسەپكە الۋ جانە قاداعالاۋ جۇيەسىن ەنگىزۋ؛
- پاندىك كوميسسيالاردىڭ ءرولى مەن ولاردىڭ جۇمىس ىستەۋ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ؛
- وقۋلىقتاردا ينتەرنەت-رەسۋرستارعا سىلتەمە جاساۋ تالاپتارىن كۇشەيتۋ.
وقۋلىقتار ساپاسىنا باسپالار تىكەلەي جاۋاپ بەرەدى. اقاۋلار مەن كەمشىلىكتەر تابىلعان جاعدايدا باسپا ءوز ەسەبىنەن ولاردى جويۋعا مىندەتتى بولادى.
وقۋلىقتاردىڭ باعاسىن نەگىزسىز وسىرمەۋ ءۇشىن ءپان كوميسسيالارى تاراپىنان ناقتى كريتەرييلەر ەنگىزىلگەن.
- وقۋلىقتاردى ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنە ۋاقتىلى جەتكىزىپ تۇرۋ ءۇشىن وقۋلىقتارمەن قامتاماسىز ەتۋ ەرەجەلەرىنە دە وزگەرىستەر ەنگىزىلگەن. مەكتەپتەردەگى وقۋشىلار سانىن انىقتاپ، سوعان مولشەرلەپ وقۋلىقتار شىعارۋ، ءبىلىم وردالارىنداعى كىتاپحانالاردا ينۆەنتاريزاسيا جاساۋ دا جولعا قويىلعان.
- قوعامدىق باقىلاۋدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن دە جۇمىستار اتقارىلۋدا. مىسالى، 2017 جىلى «وقۋلىق» ورتالىعىنىڭ «قوعامدىق باعالاۋ» پورتالىندا 2، 5 جانە 7 سىنىپتارعا ارنالعان بارلىق باسپالاردان شىعاتىن وقۋلىقتاردىڭ ماكەتتەرى قويىلدى. اتا-انالار مەن ۇستازداردان كەلىپ تۇسكەن 4172 ەسكەرتۋلەر مەن ۇسىنىستار باسپالارعا تۇزەتۋ ءۇشىن جىبەرىلدى. سونىمەن قاتار ارنايى قۇرىلعان چاتتاعى ەسكەرتۋلەر دە ەسەپكە الىندى. بيىلعى اقپان ايىندا استانا مەن الماتى قالالارىمەن قاتار بارلىق ايماقتاردا وسى وقۋلىقتاردى تالقىلاۋ جۇرگىزىلدى. ولاردىڭ نەگىزىندە باعدارلامالار مەن وقۋلىقتارعا سايكەسىنشە تۇزەتۋلەر ەنگىزىلدى. اتالعان پورتالدا ءقازىر 3، 6 جانە 8 سىنىپتاردىڭ وقۋلىقتارى سالىنعان.
- رەسپۋبليكالىق جانە پاندىك كوميسسيالاردىڭ ساندىق جانە ساپالىق قۇرامدارى كۇشەيتىلدى. كوميسسيالارعا عالىمدار، وقىتۋشىلار، مۇعالىمدەر جانە ادىسكەرلەر سياقتى بىلىكتى ماماندارمەن قاتار ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار وكىلدەرى كىرگىزىلىپ، 2017 جىلى 126 ادامنان تۇراتىن 17 پاندىك كوميسسيا قۇرىلدى.
- اۆتورلار مەن ساراپشىلارعا ادىستەمەلىك كومەك كورسەتى جانداندىرىلدى. وسى باعىتتا ەكى حالىقارالىق عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنسيا وتكىزىلىپ، وندا كىتاپ شىعارۋ ىسىمەن اينالىساتىن شەتەلدىك تانىمال ماماندار شەبەرلىك سىنىپتارىن وتكىزدى. كونفەرەنسيا كەزدەرىندە كورمەلەر، بريفينگتەر، دوڭگەلەك ۇستەلدەر مەن ءتۇرلى كۋرستار ۇيىمداستىرىلدى.
- ورىس تىلىنەن 5 جانە 7 سىنىپتارعا ارنالعان وقۋلىقتارعا بايلانىستى كەلىپ تۇسكەن سىنداردى ەسكەرە وتىرىپ، استانا، ورال، وسكەمەن، پەتروپاۆل جانە كوكشەتاۋ قالالارىندا مۇعالىمدەر جانە اتا-انالار قاتىسۋىمەن كەزەدسۋلەر وتكىزىلدى. كەزدەسۋلەر قورىتىندىلارى بويىنشا باعدارلامالار مەن وقۋلىقتارعا وزگەرىستەر كىرگىزىلدى. وسى ءۇردىس بارلىق سىنىپتاردىڭ وقۋلىقتارى مەن باعدارلامالارىنا جۇرگىزىلەتىن بولادى. اتالعان كەزدەسۋلەردە باعدالامالار مەن وقۋلىقتار اۆتورلارى، ءبىلىي باسقارمالارىنىڭ ماماندارى جانە باسپالاردىڭ وكىلدەرى قاتىستى.
- وقۋلىقتار مەن وقۋ-ادىستەمەلىك كەشەندەردى ساراپتاۋ ساپاسىن كوتەرۋ ءۇشىن ءار ايماقتان اۆتورلار مەن ۇزدىك ماماندار تارتۋ كوزدەلگەن. ساراپشىلار جۇمىسىنىڭ ساپاسىنا مونيتورينگ جاساۋ اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەگە كوشىرىلۋ جوسپارلانعان.
- وقۋلىقتاردىڭ سانيتارلىق-گيگيەنالىق نورمالارىن ساقتاۋدى باقىلاۋ ءۇشىن ق ر دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى ماماندارىمەن كەزدەسۋلەر وتكىزىلىپ، نورماتيۆتىك اكتىلەرگە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋگە شەشىم قابىلداندى. باسپالارعا اتالعان تالاپتاردى قاتاڭ ساقتاۋ جونىندە نۇسقاۋلار بەرىلدى.
ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا بولاشاقتا دا ءتۇرلى باعدارلامالار، وقۋلىقتار جانە وقۋ-ادىستەمەلىك كەشەندەردىڭ ساپاسىن جاقسارتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلە بەرەتىن بولادى.
سەكەن نازار
