ءماجىلىس دەپۋتاتى بەكبولات تىلەۋحان جاستار جىلىندا ۇلتتىق كودقا ايرىقشا نازار اۋدارۋعا شاقىردى، دەپ حابارلايدى Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى Sputnik قازاقستان cايتىنىڭ دەرەگىن نەگىزگە الىپ.
جاستار ساياساتىن جۇزەگە اسىرۋ ماسەلەلەرى قارالعان ۇكىمەت ساعاتىندا دەپۋتات بەكبولات تىلەۋحان جاستار اراسىنداعى ءبىرقاتار وزەكتى پروبلەماعا توقتالدى. ماجىلىسمەن ءبىر اگەنتتىكتىڭ جاستارعا قاتىستى جۇرگىزگەن زەرتتەۋىنىڭ ناتيجەلەرى تۋرالى ايتتى.
"زەرتتەۋگە سۇيەنسەك، قازاقستانداعى جاستار جۇمىس، كاسىپ دەگەندە، وعان ءومىرىنىڭ ءمانى رەتىندە ەمەس، تەك اقشا تابۋدىڭ كوزى دەپ قانا قارايدى. ال نەگىزى كاسىپ ادام ءومىرىنىڭ ءمانى بولۋى ءتيىس ەمەس پە؟ قازىرگى جاستاردىڭ ويى استاناعا كەلىپ، مەملەكەتتىك قىزمەتكە ورنالاسۋ، ياعني جاستاردىڭ ساناسىنان جاسامپازدىق دەگەن نارسە كەتىپ بارا جاتىر. جاستار وقۋعا ىنتالى ەمەس، كوبى كەلەشەك ماماندىعىن تاڭداعان كەزدە اعايىن-تۋىسقاننىڭ كەڭەسىنە قۇلاق اسادى، جالپىلاما ستەورەتيپتەردى نەگىزگە الىپ، تاڭداي سالادى. جاستاردىڭ وقۋ پروسەسىنە فورمالدى قارايتىنى جاسىرىن ەمەس، ايتەۋىر ءبىر ديپلوم السام بولدى دەپ قارايدى"، - دەدى دەپۋتات.
وسى ورايدا تىلەۋحان ۇرپاقتار ساباقتاستىعىن العا تارتىپ، جاستار پروبلەماسىن ەڭسەرۋدىڭ بىرنەشە جولىن كورسەتتى. ونىڭ بىردەن ءبىر جولى – ۇلتتىق نەگىزگە، ۇلتتىق كودقا ورالۋ.
جاستار ساياساتىن جۇزەگە اسىرۋ ماسەلەلەرى قارالعان ۇكىمەت ساعاتىندا دەپۋتات بەكبولات تىلەۋحان جاستار اراسىنداعى ءبىرقاتار وزەكتى پروبلەماعا توقتالدى. ماجىلىسمەن ءبىر اگەنتتىكتىڭ جاستارعا قاتىستى جۇرگىزگەن زەرتتەۋىنىڭ ناتيجەلەرى تۋرالى ايتتى.
"زەرتتەۋگە سۇيەنسەك، قازاقستانداعى جاستار جۇمىس، كاسىپ دەگەندە، وعان ءومىرىنىڭ ءمانى رەتىندە ەمەس، تەك اقشا تابۋدىڭ كوزى دەپ قانا قارايدى. ال نەگىزى كاسىپ ادام ءومىرىنىڭ ءمانى بولۋى ءتيىس ەمەس پە. قازىرگى جاستاردىڭ ويى استاناعا كەلىپ، مەملەكەتتىك قىزمەتكە ورنالاسۋ، ياعني جاستاردىڭ ساناسىنان جاسامپازدىق دەگەن نارسە كەتىپ بارا جاتىر. جاستار وقۋعا ىنتالى ەمەس، كوبى كەلەشەك ماماندىعىن تاڭداعان كەزدە اعايىن-تۋىسقاننىڭ كەڭەسىنە قۇلاق اسادى، جالپىلاما ستەورەتيپتەردى نەگىزگە الىپ، تاڭداي سالادى. جاستاردىڭ وقۋ پروسەسىنە فورمالدى قارايتىنى جاسىرىن ەمەس، ايتەۋىر ءبىر ديپلوم السام بولدى دەپ قارايدى"، - دەدى دەپۋتات.
وسى ورايدا تىلەۋحان ۇرپاقتار ساباقتاستىعىن العا تارتىپ، جاستار پروبلەماسىن ەڭسەرۋدىڭ بىرنەشە جولىن كورسەتتى. ونىڭ بىردەن ءبىر جولى – ۇلتتىق نەگىزگە، ۇلتتىق كودقا ورالۋ.
"ول سەنىڭ گەنەتيكالىق جادىڭدا قالىپ قالعان دۇنيەلەر. مىسالى ءۇشىن جاستار اراسىندا ميگراسيالىق كوڭىل-كۇي قىرىق پروسەنتكە كوتەرىلدى دەيمىز. ەگەر ونىڭ ساناسىنا جاقسىلاپ قۇيساق، "يت – تويعان جەرىنە، ەر – تۋعان جەرىنە" دەگەندە ادامدا نامىس ويانا ما، ويانادى. اجىراسۋدىڭ كوبەيۋىن ايتىپ جاتسىزدار. قازاق ايتادى "قايتىپ كەلگەن قىز جامان، قايتا شاپقان جاۋ جامان" دەپ. وسىنى ساناسىنا سىڭىرۋگە بولا ما، بولادى. ءبىراق، وكىنىشكە قاراي، استانانىڭ وقۋشىلارىنا "پرەزەرۆاتيۆ" تاراتىپ وتىرعاندا، مىڭق ەتپەگەن ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ يماندى ۇرپاق وسىرۋگە بەت بۇراتىنىنا كۇمانىم بار. دەسەك تە، بۇل ماسەلەنى دە قولعا الۋ كەرەك، بۇل دا ءبىزدىڭ ۇلتتىق كودىمىزدا بار نارسە"، - دەدى تىلەۋحان.
سونىمەن قاتار، دەپۋتات جاستاردىڭ كاسىپكە، ەڭبەككە سالعىرتتىعىنا دا توقتالدى.
"قازاقتا "تاۋىپ العان التىننان، تەرلەپ تاپقان تيىنىم بەرەكەلى" دەگەن ءسوز بار. وسىنى نە ارقىلى سىڭىرەمىز؟ "رۋحاني جاڭعىرۋ"، "ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى" ارقىلى سىڭەتىن نارسە. بيىل جاستار جىلىندا داستۇرگە، ۇلتتىق نەگىزگە، ۇلتتىق كودقا بۇرىلۋ دەگەن ماسەلەگە تەرەڭىرەك كوڭىل ءبولۋدى ۇسىنار ەدىم"، - دەپ قورىتتى ءسوزىن ماجىلىسمەن.
ۇسىنعان: اسەل بولات قىزى
