"كەلىنىمنىڭ مەن «ماما» دەپ اتاعانىن قالامادىم. ويتكەنى، اناسى جالعىز، ەنە ەشقاشان انانىڭ ورنىن باسا المايدى. «كەلىندى دە قىزىمداي كورەم» دەپ شاتاسپاۋ كەرەك، كەلىن كەلىن بولعانى سەكىلدى، ەنە دە انا بولمايدى، ەنە بولىپ قالا بەرەدى". بىرەۋدىڭ ۇكىلەپ وسىرگەن قىزى كەلىن ەتىپ العاننان سوڭ، اياقتى سوزىپ، قولدى جىلى سۋعا مالىپ وتىرۋدى قالايدى ەنەلەر. «ءبىر وتباسى مۇشەلەرىن وتىرعىزىپ قويىپ، بارلىعىن ءوزى ىستەيتىن، زىر جۇگىرىپ اياعى جەرگە تيمەيتىن» كەلىندى تەك ەرتەگىدەن عانا ەستيتىن شىعارمىز. سوندىقتان، ەنەلەر مەن بولاشاق ەنەلەر ومىرگە شىنايى كوزبەن قاراعانى دۇرىس شىعار. سەبەبى، ۇل سىزدىكى بولسا دا، ونىڭ ءومىرى سىزدىكى ەمەس. وتباسىنداعى تىنىشتىقتى قالايتىن، ۇلىنىڭ باقىتتى ءومىر سۇرگەنىن قالايتىن ءبىر انانىڭ قولدانعان 15 ءتۇرلى امالىن ءسىز دە قولدانىپ كورىڭىز، بالكىم پايداسى تيەر...
1. سانانى شارلاپ كەتەتىن ءتۇرلى جامان ويلارعا جول بەرمەدىم. قۇربىلارىم، ابىسىندارىم وزدەرىنىڭ كەلىندەرى جايلى ايتقاندا سالقىنقاندى قالپىمنان تايمادىم. ولار وزدەرىن كەلىندەرىنىڭ ۇناتپاي جۇرگەنىن ايتىپ نالىعاندا كوڭىل جۇباتارلىق سوزدەرىمدى ايتقانىممەن، ولاردى ازعىرمادىم، كەلىندەرىن وزدەرىنە قوسىلا جاماندامادىم. ويتكەنى، بىر-بىرىنە بوتەن ادامدار (العاشىندا ەنە مەن كەلىن بىر-بىرىنە بوتەن بولماي ما؟ جىلدار وتە ولار بىر-بىرىنەن جاقىن ادامدى تاپپايدى) بىردەن قالاي ءبىر-بىرىن جاقسى كورىپ كەتە الادى؟ قۇرمەتتەۋدى، ءيىلۋدى، ءتىپتى، قورقىنىشىن تۇسىنۋگە بولادى، ءبىراق، ادامعا باۋىر باسۋ ءۇشىن ۋاقىت كەرەك. مەن سول ءۇشىن كەلىنىمدى كەلگەن كۇننەن باستاپ مەنى جاقسى كورۋىن تالاپ ەتپەدىم.
2. كەلىنىمنىڭ مەن «ماما» دەپ اتاعانىن قالامادىم. ويتكەنى، اناسى جالعىز، ەنە ەشقاشان انانىڭ ورنىن باسا المايدى. «كەلىندى دە قىزىمداي كورەم» دەپ شاتاسپاۋ كەرەك، كەلىن كەلىن بولعانى سەكىلدى، ەنە دە انا بولمايدى، ەنە بولىپ قالا بەرەدى.
3. ۇلىمنىڭ ماحابباتىن، كوڭىل اۋدارۋىن كەلىنىممەن تالاسىپ تالاپ ەتپەدىم. وتباسىنىڭ اۋەلگى اناسى مەنمىن، سوندىقتان، ۇلىمنىڭ كەلىنىمدى مەنەن جوعارى ۇستامايتىنىنا سەندىم. ەكىنشىدەن، ۇلىمنىڭ اقىل-پاراساتى بۇل ماسەلەگە جەتەدى. انانى قالاي سىيلاسا، جارىنا دا قامقور بولۋى ءتيىس دەپ ۇقتىم. ول ەشقاشان مەنى رەنجىتپەيدى، وتباسىن دا، سۇيگەن جارىنىڭ دا كوڭىلىن تابا الادى. ۇشىنشىدەن، كەلىنمەن جاعالاسىپ، تالاسۋدان دا باسقا قىزىقتار بار بۇل ومىردە.
4. كەلىنىمدى «بالام» دەيمىن. جاعىمپازدانۋ ەمەس، بالامداي جاقىن بولسىن دەگەن نيەت. ءوزىن ەركىن سەزىنسىن دەگەن تىلەك. وزىمسىنگەنىم، مەنىكى ەكەندىگىن سەزدىرگەنىم.
5. جاس وتاۋدىڭ ىشىنە تۇمسىعىمدى ورىنسىز سۇعا بەرمەيمىن. كەلىن نەشە كۇندە توركىنىنە بارۋ كەرەك، قانشا جالاقى الادى (جۇمىس ىستەسە)، تاپقان تابىسىنىڭ قانشاسىن مەنەن جاسىرادى دەگەن سەكىلدى سۇراقتارعا باسىمدى قاتىرمايمىن. مەن بالالارىمدى وسىرىپ-جەتكىزدىم، ەندىگى كەزەك كەلىنىم دە ءوز ءومىرىن ءسۇرسىن، وتباسىنىڭ ارباسىن وزدەرى سۇيرەتىپ ۇيرەنسىن.
6. ۇلىم بويداق كەزىندەگىدەي ۇزاق ۋاقىت مەنىمەن اڭگىمە-دۇكەن قۇرىپ وتىرۋىن نەمەسە جۇمىسىنا ەرتە تۇرىپ كەتىپ بارا جاتقاندا ۇستىنە كيگەن كيىمىنىڭ نەمەسە گالستۋگىنىڭ جاراسىپ-جاراسپاي تۇرعانىن سۇراۋىن تالاپ ەتپەيمىن. ەندى ول مەنەن باسقا تاعى ءبىر ايەلدىڭ كوڭىلىن تابۋى، تىنىش ءومىر ءسۇرۋى قاجەت. بالامدى قيناعاندا نە ۇتامىن؟
7. ءوزى سۇراماسا ەشقاشان كەڭەس بەرمەيمىن. ناسيحات ايتپايمىن. وسى كەزگە دەيىن ايتىلعان ناسيحاتتى ساناسىنا توقىپ ۇلگەرگەنىنە سەنىمدىمىن. ەگەر اناسىمەن اقىلداسۋى كەرەك شارۋالارى بولسا ءوزى ايتادى.
8. ەگەر ءوزى مەنى قۋانتۋعا اسىعىپ، ءبىر جەرگە ەرتىپ بارعىسى كەلسە بارامىن. ال، كەلىنمەن بىرگە وڭاشا قىدىرىپ قايتقىسى كەلسە جولىن بوگەمەيمىن. ويتكەنى، وسىندايدا اڭگىمەلەسىپ، سىرلاسپاسا قاشان بىر-بىرىنە جاقىن بولادى؟
9. كەلىنىمدى ەشكىمگە جاماندامايمىن. مەيلى ول جامان بولا قويسىن، باسقالار كەمشىلىگىن تۇزەتىپ بەرەر مە ەدى؟! قولىنان كەلسە، اركىم ءوزىنىڭ كەلىنىن تۇزەپ، تاربيەلەپ السىن. كەرەك بولسا، ءوزىم تەزگە سالىپ الامىن. تەك جىلى سوزىمەن، جىلى قاباعىمەن اعايىن-تۋعانعا جاقسا بولدى.
10. ۇلىمنىڭ وتباسىندا شەشىمى تابىلماي تۇرعان ماسەلە پايدا بولسا، ءبىر بۇرىشتان قاراپ وتىرماي، كومەك كورسەتۋگە ۇمتىلامىن. كەلىنىمە شۇلىعى، قول ورامالى نەمەسە جەيدەسى جۋىلماعانى ءۇشىن ۇرىسىپ جاتسا، تازاسىن شىعارىپ بەرەمىن. ۇلىمنىڭ دا مەيىرىمى ارتادى، كەلىنىمنىڭ دە... ەڭ باستىسى، جانجالدىڭ الدىن الامىن.
11. «ەرلى-زايىپتىنىڭ ورتاسىنا ەسى كەتكەن تۇسەدى»... ەگەر دە ۇلىم مەن كەلىنىمنىڭ بولمەسىنەن قاتتى داۋىستار شىعىپ جاتسا، تەلەديداردىڭ داۋسىن كوتەرىپ نەمەسە كورشىنىڭ ۇيىنەن ءشاي ىشۋگە كەتەمىن.
12. ۇلىم مەن كەلىنىمنىڭ اراسىندا ءسوز تاسىمايمىن. ەشقاشان ۇلىمنان ەستىگەن ءسوزدى كەلىنىمە، كەلىنىمنەن ەستىگەن سوزدەرىمدى ۇلىما ايتپايمىن. ازىرشە، ولار مەنى وزدەرىنە سىرلاس ادام دەپ بىلەدى.
13. ەكى جاستى ءوزارا جاقىنداستىرۋدىڭ جولدارىن ىزدەدىم. وتباسىلىق ءومىردىڭ كەيبىر تۇستارىندا بىر-بىرىنە رەنجىپ، ول رەنىشتەرىن ماعان ايتىپ، مۇڭىن شاققاندا «سەنىكى دۇرىس» دەپ سوڭىنا دەيىن تىڭدادىم. سوڭىنان ۇلىما ايەلدىڭ كوڭىلى نازىك بولاتىنىن، ونىڭ ءتىلىن تابا ءبىلۋ كەرەكتىگىن، كەلىنىمە ۇلىمنىڭ مىنەزىن قالاي ەتسە ىڭعايلاستىرۋعا بولاتىنىن ايتىپ، بىر-بىرىنە جاقىنداستىرۋعا تىرىستىم.
14. ەڭ الدىمەن جۇيكە جۇيەمدى، دەنساۋلىعىمدى ويلايمىن. كەلىنىمنىڭ پىسىرگەن اسى ۇناماسا، جەكىرىپ، ايقايلاپ شارشامايمىن. وعان جۇمساعان ەنەرگيامدى تەز بىردەڭە ءپىسىرىپ جەۋگە جۇمسامايمىن با؟ قينالاتىن جۇمىس جوق، كىرىمدى ماشينا جۋادى، ءۇيىمدى شاڭسورعىش تازارتادى. كەلىن ءوز وتباسىن ەپتەپ السا بولعانى.
15. نەمەرەلى بولعاندا «تالاي بالانى وسىرگەنمىن» دەپ ءار نارسەگە كىرىسپەيمىن. ول زاماندا باسقا ەدى، ءقازىر باسقا. بەسىكتى تەربەتىپ وتىرۋىم مۇمكىن، ءبىراق، بالا سىرقاتتانىپ قالسا «ءوزىم-اق ەمدەپ الامىن» دەمەيمىن. «نەگە دارىگەرگە جۇگىرەدى بولماشىعا؟»، «نەگە باعاسى ۋداي دارىلەردى ساتىپ الىپ، بالاعا بەرىپ جاتىر؟» دەگەن سۇراقتارمەن باسىمدى قاتىرمايمىن. ويتكەنى، بالاسى ءۇشىن نەنىڭ جاقسى ەكەنىن مەنەن گورى تۋعان اتا-اناسى جاقسى بىلەدى. كەيبىر انالار ۇلىن اشسا الاقانىندا، جۇمسا جۇدىرىعىندا ۇستاعىسى كەلەدى، ەسەسىنە كەلىن ءجابىر كورەدى. ۇل بولسا اناسىنىڭ «رازىلىعى» ءۇشىن ايەلىن مازاسىز كۇيگە تۇسىرەدى، قورلاۋدان دا تايىنبايدى. سوندىقتان، ۇلىنىڭ باقىتتى وتباسى بولعانىنىڭ كۋاسى بولعان انا دا باقىتتى ەكەندىگىن ەستەن شىعارماعانىڭىز ءجون.
دايىنداعان: گ. جۇمادىلدايەۆا
كامشات مۇقاشيەۆانىڭ فەيسبۋك پاراقشاسىنان
ۇسىنعان: اسەل بولات قىزى
