«Jer anany qorǵamaıtyn qorqaq eken mynaý!» deseńizder de ózderińiz bilińizder. Al, «Nege?» dep surasańyzdar jaýap bereıin.
Másele bala-shaǵada, jumysta emes. Qaıdan bolsyn eki qolǵa bir kúrek tabylady. Bala-shaǵany asyrarmyz. Másele – eldiń tynyshtyǵynda.
Osydan eki jyl buryn «Reseı zymyrandaryn Saryshaǵanǵa atýdy toqtatsyn, qazaq jerin ýlamasyn, synaq alańy (polıgon) retinde jalǵa berilmesin!» , - degen mazmunda sóılep, dosymnan keıin erteńinde alańǵa jalǵyz ózim shyqqanmyn. Ondaǵy maqsatym eldi oılaý bolǵanymen, shyn máninde ar jaǵynda, júrek túkpirinde ózimdi oılap edim. Ózimniń arymdy oıladym. Meniń talabymnan nátıje shyqpaıtynyn sezsem de shyqqan sebebim azamattyq paryzymdy óteý edi. Paryzymdy ótedim. Tún uıqym tynysh boldy. «El aldynda arym taza» dep ózime ishteı basý aıtyp júremin.
Aıtpaqshy, bıyl biraz jerdi Reseıden memleket qaıtaryp aldy. Gýgldan izdeseńizder, jarıalanǵan derekti maqalalardy tabasyzdar. Bul meniń emes, memlekettik saıasattyń jeńisi. Jerdi birden bárin qaıtaryp alý múmkin emes ekenin saýatty saıasatkerler biledi. Áıteýir birtindep qaıtaramyz.
2013 jyldyń 2-shildesinde proton qulaǵan kezde de Reseı elshiliginiń aldynda bir top jigit geptıldiń zıandyǵyn aıtyp, narazylyq aksıasyn ótkizdik. Endi jigitterdiń halyq aldynda ary taza. Endi olar boryshker emes.
Reseıde «Vostochnyı» ǵarysh aılaǵy tolyq salynyp bitti. Zymyrandaryn áýege ózderi ushyra bastady. Baıqońyrdan birtindep ketedi. Ýaqyt bárin óz ornyna qoıady eken.
Ýaqyt demekshi, «Úsh tuǵyrly til» de ýaqytsha nárse. Statısıkany qarap shyqtym. Soltústik óńirlerde qaradomalaqtardyń týý kórsetkishi qaýiptenip otyrǵan jaqpen salystyrǵanda anaǵurlym, birneshe ese kóp. Al, biz qorqyp otyrǵan orys tildi kempir-shaldardyń ortasha jasy – 60. Sondyqtan, alań bolmańyzdar. Tabıǵı túrde ketedi olar. Birdi aıtyp birge ketpeı, mıtıńi máselesine oralaıyn. Onyń bárin tizbektep otyrǵan sebebim, mıtıńige shyqtym dep maqtaný emes, paıdasy men zalalyn naqty mysal ǵyp kórsetý.
Paıdasy Atyraýda beıbit mıtıńtiń bolýy. Ákimniń halyqpen tildesýi. Mine, osy jetedi. Halyq óziniń orasan zor kúsh ekenin kórsetti. Bılik te birden esin jıdy. Óıtkeni, dúnıe-baılyq kez kelgen pendeni shalyqtatyp jiberedi. Perishte kókte ǵana. Úkimet Atyraýdan sabaq aldy. Almaty ákimdigi belsendi azamattarmen dıalog ornata bastady. Bir birimen aqyldasyp, pikir alysýy úshin dóńgelek ústel uıymdastyrmaqshy. Qazaq buryn solaı sheshken joq pa edi?! Aqsaqaldar alqasy men aǵalar keńesi bir sheshimge keletinine úmitim zor.
Jáńgir men Mahambettiń tiresinen kim utty? Urpaqtary Reseıge bodan boldy da qaldy.
Almaty úlken shahar. Zıalylardyń deni osynda. Bári sabyr saqtap otyr. Olar aqymaq emes. Almatyda mıtıń bolsa, onyń beıbit bolatynyna senimdi emespin. Arandatýshylar mindetti túrde paıda bolady. Osyndaı jaǵdaı bolyp jatqanda Ýkraına Qyrymnan aıyrylǵanyn umytpaıyq. Qazir qaıtara almaı álek. Al biz mıtıńige shyqpas buryn jas bozdaqtardyń keleshegi men densaýlyǵyn oılaıyq. Petropavldy jadymyzdan shyǵarmaıyq.
Bastysy, astyn syzyp turyp aıtaıyn, eń bastysy, halyq pen bılik arasynda dıalog paıda boldy. Jaqyndasa bastady. Dáneker bolyp, halyq pen bılikten únemi suqbat alyp júrgendikten ishtegi oıymdy jazý – jýrnalısik paryzym. Ekeýara bastalǵan ádemi dıalogtyń shyrqy buzylmasa eken. Atyraýdan sabaq alǵan depýtattar dereý el aralap, halyq pen egistik alqabyndaǵy sharýalarmen kezdesse eken.
Osyndaı úmitpen, el tynyshtyǵy jáne memleket birtutastyǵy úshin mıtıńige shyqpaımyn!
jýrnalıs
