Janat SEITBEKULY 1962 jyly 14-shildede Shyńjań Tarbaǵataı aımaǵy, Toly aýdanynyń Dolaty aýylynda dúnıege kelgen. 1986 jyly Ortalyq ulttar ýınversıtetiniń qazaq til-ádebıet fakúltetin bitirgennen keıin Tarbaǵataı aımaǵynyń «Tarbaǵataı gazeti» redaksıasynda jýrnalıs, aýdarmashy jáne redaktorlyq qyzmetter istegen. J.Seıtqazyuly áriptesimiz erteń 54 jasqa tolady. Aqynnyń týǵan kúnine oraı sizderdiń nazarlaryńyzǵa onyń bir top óleńin berip otyrmyz.
Adam jáne shyndyq
Qanshama aqyn aıtsada,
Shyryldaǵan shyndyqty.
Áli kúni sengen joq,
Adam degen býl myqty.
Esinde joq eshkimniń,
Shyn qýanysh, shyn baqyt.
Ótirikti shyqpyrtsa,
Shulǵyp týryp tyńdaıdy.
Ár pendege ashylǵan,
Ómir degen uly esik.
Ótirikke shyndyq júr,
Áıteýǵana ilesip.
Senbeı júrip kisiler,
Naǵyz shyndyq degenge.
Qoryqanynan Táńirden,
Moıyndaıdy ólerde.
Aqyl aldyndaǵy sóz
Aqyldy jeńirkeıdi pendeshilik,
Menshildik pendelikke, sen de shyldyq.
Bir saıǵa tabanymyz sımaıtyndaı,
Jatsada mynaý baıtaq jer kósilip.
Qoǵammen qý múddeni barymtalap,
Toıasyń tartqan etke jarym tabaq.
Qaraısyń ǵalymǵa da kúdikpenen,
Ózińdi onan asqan ǵalym sanap.
Ketesiń qurmet qylsa, áspensip,
Tórine momaqannyń atpen shyǵyp.
Bolǵan soń aýyz shirkin ózińdiki,
Sóıleısiń danalarǵa shań keltirip.
Aıta almas arǵy syryn dos qysylyp,
Pendeshilik degen bir eskishilik.
Qaraısyń zıratqa da sol nıetpen,
Anaý «baı», mynaý «jarly» dep túsinip.
Árkimge jarmasyp ap pendeshilik,
Qoıady laı sýyn kózge tunyq.
Pendeshilik bolmasa býl jalǵanda,
Qalar-aý yzyńdaǵan jelde tynyp.
Sende eken qazynam
Týǵan jer dep armandaǵan,
Jasań jandar jamalyn.
Selqos qana kóripti ǵoı,
Meniń jastyq – janarym.
Sende ekengoı bar qazynam,
Mama shókken taýlarym.
Sende eken ǵoı bar qazynam,
Meniń tekti baýlarym.
Sende eken ǵoı, ákem meniń,
Eńbegimen kóktegen.
Báıterekteı tamyr tartyp,
«Urpaǵym» dep shóldegen.
Seniń túıir tastaryńdy,
Altyn dándeı ardaqtap.
Qaıyń-talyn besik etip,
Saılaryńdy mekendep.
Sennen tirlik izdegen!
Sen de eken ǵoı anam meniń,
Aqjaýlyǵy jelpildep.
Taý gúlindeı sheshek atqan,
Urpaqtaryn mápelep.
Sende eken ǵoı adaldyǵy,
Súıgenine anamnyń.
Arnap taza júreginen,
Bar muqtajyn ǵalamnyń.
Sende eken ǵoı janaty da,
Saǵaty da álemniń.
Árpendeniń muǵjızasyn,
Tirligińnen kóremin.
Sen de eken ǵoı danasy da,
Panasy da álemniń.
Sende eken ǵoı, jarqyraǵan,
Qarashyǵy kózimniń.
Seniń shym-shym topyraǵyńnan,
Taýsylmaıtyn nár alyp.
Sende sónse qos janarym,
Súıgenime qadalyp.
Janartaý bop sende atylsam,
Teńiz-muhıt demeıtin.
Sende janǵan juldyz bolsam,
Kún shyqsa da sónbeıtin.
Eı, ala atty jolaýshy
Eı, ala atty jolaýshy,
Aıaldashy, qarashy?
Sálem berdim ıilip,
Men de aýyldyń balasy.
Seniń mingen ala atyń,
Bizde de buryn bolatyn.
Qamytymen jetelep,
Qyrmanǵa ákem baratyn.
Olpy-solpy tulǵasy,
Bitimi kesek janýar.
Qysy-jazy súıretken,
Arba-shana taǵy bar.
Bir karıa sol kezde,
Aıtyýshy edi ala atty.
Eńbekshiniń baǵyna,
Táńirim ózi jaratty.
Ala atty jolaýshym,
Jolyńdy tostym keshersiń.
Jaı sózben aıtqan syrymdy,
Elińe aıta jetersiń.
Ala at emes býl kúnde,
Mashına minip tań atty.
Saǵynyp júrmin kóre almaı,
Atqa mingen qazaqty.
Eı, aýyldas aǵaıyn
Kúńkil-kúńkil jeńgeler,
Kópti kórip bilgirsip.
Úıden-úıge qydyryp,
Ósek degen júr qyrsyq.
Súmbil-súmbil kelinder,
Shyntýaıtqa kelińder.
Berekeni qashyrmaı,
Zaman jaıyn kórińder.
Uıań-uıań qaryndas,
Ashylmaǵan betteri.
Jutań-jutań jalańbas,
Balalar júr shetkeri.
Selteń-selteń iniler,
Jelke toly shashtary.
Kúndiz túni bilmegen,
«Ýgaıdan» basqany.
Kerdeń-kerdeń aǵalar,
Aýylda júr aqyl góı.
Jaýtań-jaýtań múıiste,
Dúkenderdi jaǵalar.
Súreńsizdeý haldary,
Bul shashylyp qaıtkeni.
Qarıalar qarmanyp,
Búksheń-búksheń etkeni?!
Alshań-alshań basa alsań,
Qaryn toqta ol basqa.
Qorańnan ıt qashatyn,
Ne kún týǵan býl shaqta.
Qarap kórseń ózgeni,
Órtenbeıme ózegiń.
Namys bolsa ońalar,
Kelip jetti kezegiń.
Týǵan jer
Bir núktesi on segizmyń ǵalamnyń,
Aq sáýlesi adamǵa tán sanamnyń.
O, týǵan jer, beıishpen teń qymbatsyń,
Óıtkeni sen anasysyń anamnyń.
Tamshysymen saǵan jaýǵan nóserdiń,
Ony uqpasam, adam bolmaı ketermin.
Bul ǵalamnyń turyp alaqanynda,
Jaratqannyń bar men joǵyn kóterdiń.
Esimińdi qoıǵan eken Baıtynshy*,
Asannan da burynyraq qaı synshy?!
Qos aqqýǵa uqsap jatqan aıdynyń,
Jubyn jazbaı aqqanatyn jaısynshy.
Seniń sheshem topyraǵyńnyń narqy eren,
Netken ystyq báıge tosar nar tóbeń.
Endi ortaıyp bara jatqan joqsyń ba,
Bir taıpa elge sýsyn bolǵan qart ózen?!
O, týǵanjer sende baqyt, sende qut,
Barajatsyń tarıh júgin óńgerip.
Dál ózińdeı qasıetti besikte,
Jatyr anam máńgilikke terbelip.
Aq keseńdi ata babam kótergen,
Áıgilisiń búginińmen, kesheńmen.
Paıǵambardaı qasıetti esimiń,
Qadirińe qalaı jetsem eken men!!
*Baıtynshy jer aty.
Qaıran qarttar
Tuǵyr etip týǵan taýdyń jotasyn,
Eldi kórip kerim oıǵa batasyń.
Qaıran, qarttar synap alyp, sońynan,
Aǵyl-tegil beretuǵyn batasyn.
Qara taýdyń qara buırat bókterin,
Qansha jyldar tabanyńmen taptadyń.
Qara dóńde óziń aıtqan tarıhtan,
Qazaqqa tán qansha uǵymdy jattadym.
Alaqapty bókteressap ketýshi eń,
Tory atyńmen topty ortaǵa jetýshi eń.
Órege ákep qurtyn jaıǵan ájemmen,
Tós qaǵysyp amandasyp jatýshy eń.
Jatsań-tursań eldiń qamyn jattadyń,
Ala jibin attamýshy eń basqanyń.
Ońyn taýyp eseıgenshe nemereń,
Jetelediń izgilikke bastadyń.
Qarttarym aý, senen kúder úzbedim,
Qamyqqanda taǵy ózińdi izdedim.
Qazsadaǵy nemereń men shóbereń,
Sarqylmaıtyn taýsylmaıtyn ken ediń!
Tuǵyr etip týǵan jerdiń jotasyn,
Eldi kórip kerim oıǵa batasyń.
Qaıran, qarttar synap alyp sońynan,
Aǵyl tegil beretuǵyn batasyn!!!
Jyldarǵa aıtar syrym bul
Jyldar syrlas qarıa, men balamyn,
Jyl... jolaýshy, qushaq jaıǵan dala keń.
Ómir degen ulan asyr mereke,
Shashý shashqan jyl eken ǵoı aq ájem.
Mezgil ortaq patshaǵa da, qulǵa da,
Jyl bir bulaq syryn shertken jylǵa da.
Tirlik degen dastarqannyń basynda,
Aq batasyn berip otyr jyl baba.
Adamdardyń bala kúnin, bal kúnin,
Urlap alyp jyl shashady jarlyǵyn.
Jyl degen bir danyshpannyń aldynda,
Oıyn somdap keldi inim, baldyzym.
Aspandaǵy aımenen de, kúnmenen,
Jyldar qurdas kóktemdegi gúlmenen.
Shotqa salyp onsegiz myń ǵalamdy,
Eseptep tur qart saýdager jyl degen.
Eı, adamdar, jyl bir júırik kóligiń,
Biraq, biraq jyldan júırik kóńiliń.
Qýǵyndaǵan arty da jyl aldy jyl,
Netken qorqaq qoıandaıyn ómirim.
Qoryqpaǵyn aq qoıanym tirisiń,
Sol jyldardyń qushaǵynda tynysyń.
Otan degen alyp ana turǵanda,
Jer betinde sen myqtysyń tirisiń.
Sháýshek qalas, 2015 jyl..
Daıyndaǵan Álimjan ÁSHİMULY