Aqsuńqar Aqynbabaqyzy. «Sen oralsań, men de ómirge oralam...»

/uploads/thumbnail/20170709210141323_small.jpg

Yntyzar bop máńgi armanǵa kún keshtim,

Ótirikpen syıysa almaı kún keshtim,

Basqynshylar basynýǵa talasqan,

Quldyń kúıin  kıgim kelmeı tirestim.  

 

Jol ortada qulap jatyp, jarysqan,  

Muńsyzdarmen  kirige almaı muń keshtim,

Bólise almaı bir kúıeýdi ańdysqan,

Kúıin keshtim syıyspaǵan kúńdestiń.

 

Dál osyndaı basylmaǵan quıyny,

Dál osyndaı ǵasyr maǵan buıyrdy,

Birge ómir súrgenmenen ekeýmiz,

Múldem basqa bolyp shyqtyq bul kúni...

***

 

Siresken muzdar,

Solymda  da,

Ońymda.

Qalǵyǵan shyńdar,

Qańǵyrǵan jyldar sońymda.

Qaraıǵan  quzdar,

Qol sozyp turǵan alystan,

Kórim be, álde,

Jolym ba?

 

Muzdanba,biraq,

Sen maǵan qarap jylama,

Qapyda qalǵyp ketetin bolsam qolyńda.

Qalǵysam eger,

Erisem eger,

Sheginsem,

Eshkimim joq qoı,

Joqtaıtyn meni sońymda...

***

 

Qajeti joq qaraýdyń, atymdy da ataýdyń,

Qara tastan sál jumsaq, aq maqtadan qatalmyn.

Qıanatqa jabysyp alǵan qatal qarǵyspyn,

Ádiletke qos qolyn jaıyp turǵan batamyn!

 

Bu dúnıede qorlyǵy

Az bolmaǵan  kórmegen,

Qanshama jan,

Qanshama-  

Zar men Úmit jerlengen,

Júrektegi  eshkimiń qaza almaıtyn molany,

Tiri arqalap kelemin, bar bolǵany, bolǵany.

 

Tas artqandaı mehnat kótertken soń kótergem,

Dar aldynda turǵandaı  úırenshikti  úreımen,

Arman etsem sendershe armanyma jeter de em,

Ózi arman bop  ómirim ketkenin tek biler me eń?

 

Az bolǵandaı jasymnan tartqan qaıǵym ózimniń,

Dárýi   az taǵy br  dert qosyldy ne qyldym,

Kóz jazdyryp bárinen, keledi endi kóz ilgim,

Qala berdim  sol jaýyr joldarymda ózimniń...

***

 

        Jalǵyz áıel

 

Jalǵyz áıel túnge  jalǵyz  batatyn,

Júrek syryn japyraqqa  aıtatyn,

Tań atqanda jalǵyz shyǵyp úıinen,

Keshke qaraı jalǵyz kele jatatyn.

 

Súıý  úshin jaratylǵan  ot tánin,

Súıgizetin  sur jańbyrǵa batqan kún,

Súıgizbegen erinderi kezerip,

Súıilmegen sol qalpynda  qatatyn.

 

Saǵynyshtan  jan-júregi qaljyrap,

Jalǵyz júrek jalǵyz qalyp sońǵy ret,

Aqyrǵy ret  aınaǵa kep qarap ap,

Aqtyq demi toqtaıtyn.

 

Jalǵyz bolsań basyńnan baq aýnaıdy,

Jalǵyz qalma!

Jaýqazyn qyz!  

Bolmaıdy!

Jalǵyzdyqtyń alǵashqysy bolmaıdy,

Jalǵyzdyqtyń aqyry da bolmaıdy...

***

 

Seni qaıta  joǵaltýdan qorqamyn,

Jáne qaıta tabysýdan qorqamyn.

Qulap ediń  shyǵa almaǵan shyńyńnan,

Qulardaı bop men de qalǵam sortań kún.

 

Sen joǵalsań, men de birge joǵalam,

Sen oralsań men de ómirge oralam,

Tas-talqan bop qırap qalǵan ornyńnan,

Sen tura alsań men de birge ońalam.

***

 

Seni izdesem, jyrǵa kelip júginem,

Júginem de joqtyǵyńnan túńilem.

Muzdaı bolǵan sezimimdi jibitip,

Saǵan aǵa, barǵym keldi,búgin men.

 

Aıtqym keldi sary aıazdan keldim dep,

Kóktemde ekken qyzǵaldaǵym soldy dep,

Aýyrlap júr, onsyz da aýyr talanym,

Kórgim keldi ómirimnen sońǵy ret.

 

Bárin esten shyǵarǵym kep, jaq ashpaı,

Kezip ketkim keldi álemdi,

Qap Taýǵa,

Tartyp  ketkim keldi tútek aqpanda,

Barsa kelmes jan baspaǵan japanǵa...

***

 

Jalǵan bolyp shyqty ma?

Meniń  kúlli armanym,

Arman bolyp ketti me,  

Mendegi bar janǵan kún...

Ómirimnen aıyrma?

Sala berme  ýaıymǵa?

Men de  názik Áıelmin,

Jaralmaǵan aýyrǵa...

 

Baqytty edim sen barda,

Jaqut edim sen barda!

Sen aman bol!

Aman bol!

Ómir artta,

Kór alda.

Qyrshyndar kóp qıylǵan  tańdaryna jete almaı,

Zarǵa toly sezimder artqan  belder qanshama,

Sonyń bárin kóterip únsiz jatqan Jer ǵana,

Sensiz kúnder sharshatyp, arpalysqan men  ǵana,

...Osy eken ǵoı,

Mańdaıǵa bitken taǵdyr

E,Alla...

***

 

Ózegimdi órtep ol ketti,

Ózge júrekterge elshilep,

Sol ketkennen mol ketti,

Azabyn jyrǵa enshilep.

 

Ókinish ertip men kettim,

Kúnbatys jaqqa bettegen,

Kósh artqan jalǵyz ingendeı,

Bozdaǵan daýsy jetpegen.

 

Alaýlap turǵan kezimde,

Aldymda turǵan ótkel eń,

Oranǵan kezde sezimge,

Ózen bop kettiń tep-tereń.

 

...Sodan soń kenet sen keldiń,

Daýyldan keldiń

Alysyp,

Ne demek ediń?

Ne dermin?

Eshkimnen opa kórmedim.

***

 

Qudaı úıi!

Engiz meni jaýraǵan,

Baýly nurmen!

Jan-tánimdi baýrap al.

Alda-Qubyla,

Artta –Altaı...

Jolda –Men...

Oń nazaryń túser me eken,

Bir  Allam?!

 

Qudaı úıi!

Maǵan óziń  panasyń,

Meni uǵatyn jáne óziń ǵanasyń...

Tabý úshin júregimniń daýasyn,

Tańý úshin qany aqqan jarasyn,

Saǵan qaraı  bara jatam aǵylǵan,

Jurtpen birge jany zar.

 

Taǵdyrymdy búldirip ap adasqan,

Suraý úshin senen sonyń jaýabyn,

Joldaý úshin  duǵa arqyly  sen jaqqa,

Taǵdyrymnyń saýalyn,

Adamdardyń qolymenen  jasalǵan,

Jazbaq bolyp  taýqymetin nalanyń,

Bara  jatam saǵan qaraı, aǵylǵan,

Jurtpen birge jany zar...

***

 

Boıymdy aldy yntyzar halim, jebeshi?

Jebeshi, meni mahabbat piri? Demeshi?

Ǵashyqtar edik, adasyp qaldyq qapyda,

Esińdemin be,er minez jigit, men osy?

 

Esińde me eken,esińde qalam degenim,

Esińnen ketpes kezińde qalam degenim,

Ózińe yntyq sózimde qalam degenim,

Bárin de qoıshy,

Jolyńda seniń Joldas bop,

Soıylyn   soǵar dos bolyp qalsaq dep edim.

 

Sóz túgil, árbir deminiń ózi ...............

Jaratqan ıem jibergen ózi Qyzyrdaı.

Tabysqan edik,

baǵyntqan ediń, amal ne,

Jatyrmyn endi, sóne almaı qalǵan qyzýdaı...

***

Keshir Alla?

 

 

Keshir, Alla?

Jubanyshsyz sezimdi,

Malmańdaı bop kóktemde,

Qanshama ret,

Jańbyr asty kezildi.

 

Keshir Alla,?

Muzdaı sýyq kezimdi?

Aq qaǵaz ben Qara túnniń ishinde,

Qańǵyp ketken sózimdi?

 

Keshir, Alla?

Júregimniń jylýyn,

Eshkimimen bólispegen kezimdi,

Ne kórsem de,

Boı bermeı,

Kóndikpegen tózimdi.

 

 

Keshir, Alla?

Murasyndaı sheberdiń,

Úıip-tógip barlyq túrin ónerdiń,

Bárin berip, bárin berip, tek qana,

Baq bermegen kóringenge buıyrǵan;

Qara ormanym-qalyń eldiń ishinde,

Til qatqyzyp qoıǵan qıan-qıyrdan;

Shyńǵa aınalǵan qanatyma súrinip,

Ýly muńǵa jazataıym urynǵan,

Ómir  bergen tym aýyr,

Taǵdyryma kináli,

Basty  aıypker ózińdi?

***

Qatysty Maqalalar