Ulybrıtanıaǵa oqýǵa keterimde anam «Kimmen kezdesseń de óz erkiń, tek úndister men negrler bolmasa bolǵany. Al turmysqa shyqqyń kelse, qazaqty tańda», - degeni esime túsip otyr.

Dál sol kezde bul sózderiniń maǵynasyna mán bermegen edim. Tek qurbylarym Feısbýk jelisinde shetel azamattaryna turmysqa shyqqan qyzdardyń baqytsyz ómiri jaıynda jarysa jazǵandary kóńilime qanjardaı qadaldy.

Eń basty nazarǵa alǵanym, qara násildi jigitterge turmysqa shyqqan qazaq qyzdarynyń ómiri boldy.

«Ata-anam úshin qara násildi kúıeý baladan góri meni uryp-soǵatyn qazaq kúıeý bala áldeqaıda artyq edi»

Janar – Shymkenttiń arý qyzy. Salt-dástúrdi qatań ustanǵan otbasynda tárbıelengen qarapaıym qazaqtyń qyzy. 28 jasynda ońtústiktiń saltymen turmysqa shyqty, sátsiz turmysqa shyqty dese de bolady.  Ýaqyt óte kele jumysynan aıyrylǵan Janardyń kúıeýi ony balaǵattaýdy, odan qalsa urýdy shyǵardy. Ýaqytsha minez kórsetýi shyǵar dep Janar shydap júrdi. Alaıda, kúıeýi dórekiligin doǵarmady. Sóıtip, Janar zattaryn jınap, úıinen ketip qalady. Ketkende de alysqa ketti, Amerıkaǵa.

Vashıngtonnyń bir kóńildi otyrysynan qyz Devıd esimdi jigitti kezdestiredi. Bir-birine bir kórgennen ǵashyq bolǵan qyz ben jigit jaqynyraq aralasa bastaıdy. Tipti, bir-birin jaqsy túsinetin halge jetedi.

Bir joly ekeýiniń sýreti baıqaýsyzda ǵalamtor jelisine taralyp ketedi. Sol sátten bastap Janardyń týystary qyzdy eline qaıtarmaq bolady. Al Janar Devıdtiń janynda ózin baqytty sezinetin, kúıeýimen bolǵan sátsiz estelikter qyzdyń kóńilin endigi mazalamaıtyn bolǵan. Jigitten aıyrylǵysy kelmegen Janar sýretteriniń ǵalamtorǵa taralyp ketpeýin qatań qadaǵalap júrdi, ózi Devıdpen aralasýyn doǵarmady. Jarty jyl tanystyqtarynan soń Devıd Janarǵa úılenýge usynys jasaıdy.

Ata-analaryna eskertpesten jastar úılenip alady. Oqýyn támámdaǵannan keıin Janar úı ishine Amerıkadan jumys taptym dep aldap, qalyp qoıady. 2 jyldan keıin jas otbasy balaly bolady. Al týystary sol kúıi habarsyz edi. Sebebi, ákesi bilip qoısa qyzdy ómirinen máńgige óshiretin edi. Otbasynan da aıyrylǵysy kelmegen Janar úshin ol kezeńder qıynǵa soqty. Shyndyqty aıtýǵa qansha bel baılasa da dáti barmady. Sebebi, ata-anasy úshin qara násildi kúıeý baladan góri ony uryp-soǵatyn qazaq kúıeý bala áldeqaıda artyq edi.

«Kúıeýimmen túsken sýretim bireýdiń sezimin qorlaıdy dep oılamadym»

Burynǵy almatylyq arý Marjan qazaq jáne orys tilderinen basqa birneshe tildi meńgergen. Qyzdyń bilimi úshin ata-anasy baryn aıanbady. Tabysty arý qashan da jigitterdiń nazarynda bolatyn. 6 aıǵa tájirıbeden ótý úshin Berlınge barǵan qazaq qyzy Stıv esimdi brıtandyq jigitti kedestiredi. Oqýy aıaqtalǵan soń Marjan Almatyǵa qaıtady, brıtandyq jigit te Almatyǵa qyzdyń artynan keledi.

Marjannyń ata-anasy sheteldik kúıeý balaǵa kerisinshe qýandy, Londonǵa jıi baryp turamyz dep qýanyshtary kókke jetti. Sóıtip, jastardyń toıy da ótedi. Marjan qaı kezde de árdaıym belsendi bolatyn, ǵalamtorda da. Óz paraqshasyna toıdyń, keıinirek baqytty otbasynyń sýretterin sala bastaıdy.

Alaıda, bul sýretteri búreýdiń sezimin qorlaıdy dep oılamaǵan. Bir qurbysy Marjanǵa onyń otbasy adamdar arasynda qyzý talqyǵa salynyp jatqandyǵyn eskertedi. Alǵashynda qyz mán bermeı júrgen, biraq sýretterine jazylǵan pikirlerdi kórgende jaǵasyn ustady.

Múldem tanymaıtyn adamdardyń ózi qyzdy satqynǵa balap, qarǵaǵan. Bir belsendi ony óltirýge usynys tastapty. Marjan aqyry bul topqa shaǵymdanyp, japtyryp tastaıdy. Alaıda, jazylǵan pikirler kóńilinen ketpesi anyq edi. Sol sátten bastap jelige sýret salýdy doǵardy.

«Aǵam meni «otbasymyzǵa engen qara daq» deıdi, alaıda, men jibergen aqshadan bas tartpaıdy»

Gúlnaz –  aýylda ósken qazaqtyń qyzy. Ákesi erte qaıtys bolǵandyqtan, otbasy joqshylyqpen arpalysyp keldi. Sút satyp kún keship júrdi. Mektep bitirgen Gúlnaz Joǵarǵy oqý oryna tegin túsedi. Oqý barysynda qyz Alla jolyn tańdap, oramal taǵýdy bastaıdy. 42-jasar úılnengen er adamǵa turmysqa shyǵady. Paıǵambarymyzdyń tórt áıeli bolǵan, onda turǵan eshteńe joq dep óz-ózin jubatyp júredi.

Alaıda, kúıeýiniń judyryǵyn ǵana kóretin qyzdyń baqytsyz kúnderi bastalady. Ulyn bosanǵan soń ajyraspaq bolady, kúıeýi ruqsatyn bermedi. Tipti, aýyl moldasy da kúıeýine jaqtasqan. Aqyry, Gúlnaz balasyn alyp, úı kıimimen qashyp ketedi.

Sóıtip, jańa jumysqa ornalasady. Ol jerdegi kúni de qarańǵylyqqa toly. 60 jasar bastyǵy qyzǵa qyryńdaýdy shyǵardy. Qyz bas tartqandyqtan, jumystan qýylady.

Ómiri qor bolǵan beıbaqty týystary kim kóringenmen tanystyra bastaıdy. Eń bastysy, turmysqa shyqsa bolǵany.

«Óz-ózimdi óltirmek boldym, biraq ulymdy oıladym. Birde qurbym Eýropada jaqsy tabys tabýǵa bolatynyn aıtty. Esh oılanbastan zattarymdy jınadym da, shetelge tartyp turdym. Qolymdaǵy bardyń bárin sattym, maǵan kómektesip, úı jaǵyn qarastyryp bergen azamattar tabyla ketti. Osylaı da ómir súrýge bolady eken-aý. Jumys istedim, eýropalyq jigitke turmysqa shyqtym. Búgingi kúni Aleks ekeýmizdiń qyzymyz bar, úshinshisine aıaǵym aýyr. Baqytty áıelge aınaldym. Biraq aǵam bul oıyma kónbedi, ol úshin men otbasynyń basyna túsken qara daq boldym, biraq men jiberetin aqshadan bas tartqan emes.

Al, jelidegi sýretterime «shoshqanyń qoınynda jatyr», «qandaı jıirkenishti» degen pikirler de kezdesti», - dep oıymen bólisti Gúlnaz.

Bul oqıǵalar ómirime kedergisin tıgizbes. Men de Londonda turmys qurdym, biraq qazaqpen nekelestim. Anam solaı aıtqany úshin emes, aramyzda naǵyz mahabbat boldy.

Ásel Kapınanyń jeke blogynan

Aýdarǵan: Gúlim Jaqan