Jýyrda elimizge tanymal, buqaralyq aqparat aıdynynda erekshe orny bar «Aıqyn» respýblıkalyq qoǵamdyq-saıası gazeti ulttyq kıimdi dáripteýge arnalǵan aksıa bastap, barsha qaýymdy aksıany qoldaýǵa shaqyrǵan bolatyn. Aksıaǵa Qyzdar ýnıversıtetiniń stýdentteri de qoldaý bildirip, «Ulttyq úrdiste kıineıik! Naýryzdy ulyqtaıyq!» degen ustanymmen qazaqy naqyshta kıinip, ulttyq kıimdi dáripteýge óz úlesterin qosýda.
Alǵashqylardyń biri bolyp bul bastamaǵa «Qyz Jibek» klýbynyń qyzdary qoldaý kórsetti. «Ultyńdy tárbıeleımin deseń, qyzyńdy tárbıele» degen ıdeıamen 2012 jyly ashylǵan klýb udaıy qyzdardy ulttyq dástúrler men tól dúnıetanym aıasynda tárbıeleýge, ultjandy, parasatty shynaıy «Qyz Jibek» kelbetin qalyptastyrýǵa, halyqtyq asyl muralaryn ulyqtaýǵa úlken úlesin qosyp, ulttyq salt-dástúr men mádenıetti dáriptep keledi.
«Qazaqy naqyshtaǵy kıimderdi zamanaýı stılge saı kıiný qazirgi tańda, ásirese qyz-kelinshekter arasynda sánge aınalyp keledi. Arnaıy qazaqy kıimderdi satyp alýyńyzǵa nemese óz qolyńyzdan daıarlaýǵa da bolady. Ýnıversıtet stýdentteri arasynda kúndelikti kıim syrtynan qazaqy kamzoldy kıip júrýdi ádetke aınaldyrǵan qyzdar óte kóp. Arý qyzdar qazirden ulttyq beınemizdi birizdi etýge bilek sybana kirisip ketti. Zaman aǵymyna saı óz kelbetterin qalyptastyryp, qazaqylyǵyn kem degende mınımaldy túrde naqyshqa keltirilip jasalǵan sholpy, alqa, syrǵa, kájekeı, keýdeshelermen, ulttyq beınemizdi asha túsetin áshekeı buıymdarmen aıshyqtaı túsýde. Naýryz merekesinde, ne osy bir aılyq aksıada ǵana emes, aldaǵy ýaqytta da joǵary oqý oryndarynyń stýdentteri, mektep ustazdary, tárbıeshiler azdap bolsa da ulttyq úrdisti qalyptastyratyn kıim kıse, ony kórgen jastardyń da kózqarasy ózgerer edi. Ulttyń urpaǵyn tárbıeleıtin qyzdardyń syrt kelbetiniń mánine ónegelik turǵydan qaraǵany durys. Ultymyzdyń qundylyqtaryn birge dáriptep, ulttyq qazynamyzdyń qadirine jete bileıik! Ulttyq naqyshta kıinip júrý, ony sánge aınaldyrý, salt-dástúrimizdi dáripteý bizdiń qolymyzda», deıdi «Qyz Jibek» klýbynyń tóraıymy Qazyna Iahýdaeva.
Belgili ult janashyrlarynyń bastamasyna «Qyz Jibek» klýbynan keıin oqý ornynyń Ǵylymı kitaphana ujymy men qyzdarǵa ulttyq salt-dástúr, qolónerdi: shı, gobelen, kilem toqý, keste tigý, toqyma toqý, túrli ulttyq kıimder úlgisin tigýdi úıretetin «Kásiptik bilim» kafedrasynyń ustazdary qýana jalǵastyrdy.
«Kıim dızaınerlerin, qoldanbaly jáne kórkem sándik óndirisi mamandanýy boıynsha kásiptik bilim pedagogy mamandaryn daıyndaıtyn, ata-babadan qalǵan baı muramyz, ulttyq qolónerimizdi qyzdarǵa úıretýden jalyqpaı kele jatqan kafedra bul bastamany estigende, bir aýyzdan qoldady. Eńsemizdi kóterip, etek-jeńimizdi jıyp eńseli el boldyq. Ózgenikin kımeı, óz kıimimizdi kıetin jáne ulttyq kıimderimizdi dáripteıtin ýaqyt jetken sıaqty. Qazirgi kezde bizdiń ulttyq naqyshtaǵy kıimder qaıta sánge aınalyp kele jatqandyǵy qýantady. Zamanaýı úlgide túrli-túrli ádemi kóılekterimizdi qazaqstandyq dızaınerlerimiz tigip, álemdi tań qaldyrýda. Olardyń izin basyp kele jatqan Qyzdar ýnıversıtetiniń qolóner sheberleri, tiginshi, dızaıner bolam degen stýdentteri de búgingi zamanǵa saı ádemi, kúndelikti ómirde kıetin qazaqy kóılekterdi tigip, qazirgi tańda túrli baıqaýlardyń jeńimpazdary atanýda. Atadan qalǵan mura ulttyq kıimimizdi, ulttyq merekemizdi biz dáriptep, maqtanyshpen kórsetpesek, ózge ult ony nasıhattamaıdy. Sondyqtan, ózimiz birinshi dáriptep, qazaqy naqyshta kıineıik!», deıdi p.ǵ.k., «Kásiptik bilim» kafedrasynyń meńgerýshisi Rahıa Dármenova.
Bir aı boıy ótetin atalmysh aksıaǵa oqý orynnyń stýdentterimen qatar, barsha qyzmetkerleri de qoldaý bildirmek nıette.
Igi bastamaǵa elimizge belgili etnograf-ǵalym, Qazaq ulttyq ádet-ǵuryp, salt-dástúr akademıasynyń akademıgi Ǵalıa Qaıdaýylqyzy da óz pikirin bildirdi.
– «Bul aksıa ótetin de ketetin, bolmasa bir sán kórsetý, qyr kórsetý, ne bolmasa biz osyndaımyz deý úshin emes, bul ómirdiń salty, ómirdiń máni bolýy tıis. Óıtkeni, kıim degen adamzat adamzat bolǵaly beri adamnyń adamdyq kelbetin qalyptastyratyn, árbir ult pen ulystyń arǵy tegin, bergi talǵamyn, tanymyn úılestiretin, sony basqa jurtqa tanytatyn jaı ǵana bozbúrshik emes, halyqtyń jan dúnıesi, ómirlik ustanymy jáne sol halyqtyń ózine ǵane tán bet-kelbetin aıqyndaıtyn belgisi bolǵan. Bizde áli de bolsa salqyny basylmaǵan, aıbyny qaıtpaǵan, Keńestik dáýirdegi ómir saltymen kelemiz. Biz aıta beremiz, aıta bergennen, ózińniń tegińe, tamyryńa beri qaraı qaıta bergen durys. Kıine bilý degen deneńdi, tándi ǵana jabý emes, ózińniń bir ónegeniń bir salasy bolýy kerek. Ne nárse bolsa da alǵashqy qadamnan, umtylysynan, nıetten bastalady ǵoı. Nıet-pıǵylyń durys bolsa, ózi ári qaraı bir jolǵa túsedi. Eń bastysy, bastaıyq! Bastaıyq ta, tastaıyq bolmasyn! Ádemilik, árlilik tek oıý-órnekke baılanysty emes. Sol naqyshtyń astaryna baılanysty. Óz qolymyz óz aýzymyzǵa jetkende, etek jeńimizdi jıǵan sát týǵanda kezde bizdiń mindetimiz, barymyzdan aıyrylyp qalý emes, bizdiń mısıamyz osy ýaqytqa jetken mádenıetimizdi, salt-dástúrimizdi saqtaý jáne arqalaǵan amanatymyzdy ózimizden keıingi urpaqqa amanat etip tabystaýymyz qajet. «Amanat-amanatqa jasama qıanat» degen ataly sóz bar. Oıýda turǵan eshteme joq. Eń bastasy qyzdarymyz, jastarymyz, ósip kele jatqan jas urpaq óz tól mádenıeti men salt dástúrin qurmettep, ulttyq qundylyqtardy saqtap, bizde de bar minekeı, biz osyndaı ulttyq dúnıeni alyp júre alamyz dep, jan dúnıesimin túısinýi kerek. Dástúr bastalǵany óte quba-qup. Kishkentaı bolsa da shashtaı talshyqqa ilingen, sonyń bir sulbasyn úzbeı, alyp kele jatqan jol bar bizde. Sol súrleýdi sara jolǵa salý, sara joldy dara jolǵa salý siz ben bizdiń mindetimiz. Bul aksıa ónegeniń bastaýy bolýy kerek. Sol aksıanyń salt-dástúrge saı kıiný, ár qazaqtyń maqtanyshyna aınalsa, onyń bastaýynda biregeı qara shańyraq Qyzdar ýnıversıteti tursa, tek qana bir ýnıversıtettiń emes, qazaq qyzdarynyń dáreje-deńgeıi óskendigi dep oılaımyn. Tarıhy tereńge boılaǵan, surapyl soǵys, qıyn kezeńderde ashylǵan, qazaqtyń danalyǵynan, qazaqtyń arda azamattarynyń qazaqtyń qyzdaryna degen úmiti men seniminen týǵan qara shańyraqtyń ulttyq qundylyqtarǵa mán berip otyrǵandyǵy qýantady», dedi Ǵ.Qaıdaýylqyzy.
Qazaq qyz balany tek shańyraqtyń shyraqshysy ǵana emes, ulttyń kelbeti dep bilgen. Osy ataly sózdi árdaıym este ustaǵan Qazaq memlekettik qyzdar pedagogıkalyq ýnıversıteti qyz tárbıesine erekshe mán berip keledi. Óıtkeni munda oqıtyn stýdentteriniń deni – qazaq qyzdary. «Ult dińgeginiń beriktigi ulttyq tárbıede jatqandyǵyn» túsinetin, «Urpaqty tárbıeleıtin de, qoǵamdy qalyptastyratyn da analar» dep biletin Qyzdar ýnıversıteti stýdent qyzdarǵa zamanaýı bilim berýmen qatar, adamgershilik, ımandylyq, parasattylyq, eljandylyq, ulttyq tárbıe men otbasylyq qundylyqtardy jastardyń boıyna sińirip keledi.
Ýnıversıtet qabyrǵasynda «Qyz qylyǵy», «Bulbul qyzdar», «Sheber qyzdar», «Nazqońyr», «İzdenis», «İnjý-marjan», «Úmit» jáne t.b. úıirmeler jumys jasaıdy. Stýdentterdiń mádenı tanymyn jetildirýge baǵyttalǵan túrli keshter ýnıversıtet kóleminde, fakúltet aıasynda jáne top ishinde júıeli túrde júrgiziledi. «Ómiri úlgi jastarǵa» atty joba aıasynda elimizge belgili tulǵalarmen, óner, qoǵam qaıratkerlerimen, kórnekti ǵalymdarmen, belgili aqyn-jazýshylarmen kezdesý keshteri ótkizilip turady. Munda sonymen qatar, «Qazaq arýy» arnaıy kýrsy júrgiziledi. Kýrs jahandaný úderisinde ulttyq múddeni joǵary qoıa otyryp, salt-dástúrdi baǵalaıtyn, etnomádenıetti, minez-qulqy men sanasy ulttyq dilmen ushtasqan, kásiptik-pedagogıkalyq ımıji qalyptasqan zıaly áıel tárbıeleýge baǵyttalǵan.
