Katonqaraǵaı aýylyndaǵy eski ǵımarattyń shatyrynan kóne shaı tabyldy. Belgili jýrnalıs Jánibek Qyzyrovtyń aıtýynsha atalmysh shaılardyń keminde júz jyldyq tarıhy bar bolýy múmkin. Bul jaıynda «Dıdar» gazeti jazdy.
Kezinde orys kópesterinen qalǵan qaraǵaı úı ótken ǵasyrdyń basynda İshki ister Halyq Komısarıatynyń ǵımaraty bolǵan. Bıyl Shyńǵystaıdaǵy Ábdikerim mektebine 100 jyl tolatyndyqtan, sonyń bos jatqan ornyna osy ǵımaratty qoıý jóninde sheshim shyǵypty. Jergilikti azamattar eki ǵımarattyń jas shamasy tuspaldas bolǵandyqtan, jeke menshikte turǵan úıdi satyp alǵan. Barlyq shyǵyndy oblystyq máslıhat depýtaty Luqbek Tumashınov kóterip almaq. Osy istiń basy-qasynda júrgen aýdandyq máslıhat hatshysy Dúısen Bralınov qurylysshy jigitterge ǵımarattan tarıhı zattar shyǵyp qalýy múmkin ekenin eskertip, muqıat bolýlaryn suraǵanyn aıtady. Aıtqandaı-aq shatyrdan uzyndyǵy 24, eni 18,5, qalyńdyǵy 1,4 santımetr shaı kesekteri men sapasy búgingilerge uqsamaıtyn birneshe oram bul tabylypty. Shaı betinde «V.Vysoskıı», «Chıstyı Seılonskıı» degen jazýlar, kompanıanyń keme túrindegi saýda belgisi jáne arabsha tańba bederlengen. Sol bederlerden-aq shaıdyń HİH ǵasyrda «Reseıdiń shaı patshasy» atanǵan jóıit Výlf Vysoskııdiń kompanıasynan shyqqanyn ańǵarý qıyn emes.
İshki ister Halyq Komısarıatynyń ǵımaratynyń bir bóliginde tereze ornynda qyltıǵan sańylaý ǵana bar qapas bólme bolypty. Onyń ishi sylanbaǵan da. Úıdiń tóbesi ashylyp, jaryq túsken kezde qurylysshylar álgi qapastyń qabyrǵasynan túrli jazýlardy kórgen. Sonyń biri – «Shabdan 1928» degen jazý. «19» ben «28» sandarynyń arasynda rımshe sıfr túsipti. Qaraǵaıdyń jaryǵynan onyń naqty qaı san ekenin ańdaý qıyn. Jergilikti zıalylar bul Ábdikerim bolystyń uly Shabdannyń qoltańbasy degen boljam aıtyp otyr.
-Ábdikerimniń Qytaıǵa 1928 jyly asqanyn eskersek, soǵan deıin Shabdannyń ýaqytsha qamaqta otyrýy ábden múmkin. Qaraǵaı bórenelerge budan bólek tóte jazýlar da tańbalanypty. Ol jazýlardyń boıaýy sıasaýyttyń sıasyna uqsaıdy, - deıdi D.Bralınov.
Bir kezderi talaı qazaqtyń naqaq sottalyp, solaqaı saıasattyń qurbany bolýyna qyzmet etken ǵımarat endi Altaıdyń alashshyl perzenti Ábidkerim Erejepuly salǵan mekteptiń tarıhyn tiriltýge qyzmet etpek. Ómir degen qyzyq shynymen. Bir kezderi ulynyń kekke toly kúrsinisi sińgen aǵashtar endi ákesi salǵan mekteptiń ornyn túgendeıdi.
Bıyl Alash úkimetine de 100 jyl tolady. Kezinde Sársen Amanjolov, Qumash Nurǵalıev, Oralhan Bókeı, Balamer Saharıev, Dıdahmet Áshimhanov, Álibek Asqarov syndy biregeıler bilim alǵan mekteptiń qaıta boı kóterýi osy mereıtoıǵa degen erekshe tartý bolmaq.
