Qazaq tarıhshylary Almatydaǵy Ortalyq memlekettik muraǵatta fashısik jáne sovettik lagerde bolǵan qazaqstandyqtar týraly ǵylymı jınaq shyǵaryp, kórme uıymdastyrdy dep habarlaıdy Qamshy.kz aqparat agenttigi currenttime.tv-ge silteme jasap. Ekinshi dúnıejúzilik soǵys kezinde tutqynǵa túsip, keıinnen tyńshy dep aıyptalǵandar týraly da aıtylady. 

Nurlan Seıitov Ulttyq 106 dıvızıasynyń kapıtany Nurhan Seıitovtyń balasy. 1942 jyly 106 dıvızıasy nemis qolyna túsedi.  Soǵys aıaqtalǵannan keıin barlyǵy tyńshy dep aıyptalyp ólim jazasy kesildi. Biraq sheshimdi 25 jylǵy bas bostandyǵynan aıyrý sheshimine ózgertiledi. Nurhan Seıitov lagerde qaıtys boldy. Nurhan Seıitovtyń týystary onyń aqtalýy úshin 20 jyl boıy kúresip keledi.

«Týystarymyz ákemniń aýyr taǵdyry týraly bilgende bizden teris aınaldy. Men Almatyǵa, Máskeýge ákemdi aqtaý úshin hat jazdym. Jaýaby bir – Halyq jaýy» deıdi Nurhan Seıitovtyń balasy Nurlan Seıitov.

Resmı statısıkaǵa saı, 1946 jyly Sovet úkimetine tutqynda bolǵan 25 myń qazaqtyń isi tapsyrylǵan. Olardyń isi túrli muraǵattarda jatyr. 1950 jyldary olardy uzaq merzimge qamaýǵa alǵan. Kóp jyldar boıy memlekettik qaýipsizdik komıtetiniń muraǵatynda jumys istegen tarıhshy Qaıdar Aldajumanov kóbin Brıtanıanyń tyńshysy bolǵan dep aıyptaǵanyn aıtady. Onyń aǵasy da dál sondaı jaǵdaıdy bastan ótkergen.

16 jasynda Janken Aldajumanov soǵysqa attandy. Nemis tutqynynda bolǵan, soǵystan múgedek bolyp qaıtyp keldi. Ony 1955 jyly 25 jylǵa bas bostandyǵynan aıyrý týraly sheshim shyqty. 3 jyldan keıin lagerden týystaryna hat kelgen. Onda Janken Aldajumanovqa aǵylshyndardyń tyńshysy bolǵan degen aıyp qosylǵany týraly jazylǵan.

Konferensıada Dına Iksatovanyń ǵylymı jumysy tanystyryldy. Onda fashısik lagerde tiri qalyp, keıin satqyn retinde sovettik lagerge túskender týraly foto, túrli qujattar bar. Dına qujattardy izdeýmen 10 jyl boıy aınalysyp keledi.