Elbasy bıylǵy Joldaýynyń «Resýrstyq áleýetti odan ári damytý» atty ekinshi mindetinde qatty turmystyq qaldyqtardy zaman talabyna saı kádege jaratý jáne qatty turmystyq qaldyqtardy óńdeý qajettiligine toqtalǵany belgili. Soǵan oraı Batys Qazaqstan oblysynda da tıisti is-sharalar qolǵa alynýda.
Oblysta jylyna orta eseppen 108 myń tonnadaı qatty turmystyq qaldyqtar (QTQ) jınaqtalady. Búgingi kúni óńirimizde 6,2 mln. tonna qaldyq bar. Aýdandarda 318 qoqys orny jáne Oral, Aqsaı qalalarynda 2 QTQ polıgony ornalasqan. Qoqys oryndaryn zańnamalar talaptaryna sáıkestendirý maqsatynda búgingi tańda aýdandyq ákimdiktermen qoqys oryndaryna 247 jer telimi (77%) resimdeldi, qalǵany resimdelý ústinde.
Dástúrli tásil, ıaǵnı qaldyqtardy qoqys oryndaryna tasyp shyǵarý tıimsiz ári qaýipti ekenin ómirdiń ózi dáleldep otyr. Sodan kelip qazirgi qoqys oryndary qorshaǵan ortaǵa shekten tys salmaq túsirýde jáne ol topyraqtyń, jer asty sýlary men atmosferanyń negizgi lastaýshy bolyp tabylady. Al qaldyqtardy basqarý boıynsha elimizdegi tájirbıe kórsetkendeı, iri qoqys óńdeý zaýyttaryn salý tıimsiz. Qazaqstan úshin eń ońtaıly ádis qoqystardy bólek jınaý jáne suryptaý, QTQ-ny kishi jáne orta bıznes kásiporyndarynda óńdeý bolyp tabylady. Soǵan oraı el úkimetimen birqatar is-sharalar qolǵa alynyp, respýblıkamyzda turmystyq qaldyqtardy suryptaıtyn kásiporyndar qurylyp, jumystaryn bastady. Alaıda olar qosalqy shıkizattardyń tapshylyǵyna kezigýde. Turǵyndar qoqystardy bólip, suryptamaı, barlyǵyn bir jerge tastaı salýy oǵan sebep bolyp otyr. Al jeńil aqsha taýyp otyrǵan qoqys oryndary bul qaldyqtardy suryptaýǵa múddeli emes.
Qazaqstannyń jasyl ekonomıkaǵa kóshýine jáne zańnamalarǵa tıisti talaptardyń engizilýine baılanysty oblysymyzda da qaldyqtardy bólek jınaý boıynsha jumystar bastaldy. Qaldyqtardy bólek jınaý jáne kásipkerlik nysandaryn qaldyqtardy basqarý salasyna tartý oń nátıje berýde. Sońǵy úsh jylda QTQ óńdeý 0,8 %-dan 2,14 %-ǵa deıin artty.
Oblysta 2020 jylǵa deıingi turmystyq qatty qaldyqtardy bólek jınaýdy, suryptaýdy, kádege jaratýdy jáne qaıta óńdeýdi engizý boıynsha tórt jol kartasy jasaqtalyp, bekitildi. Óńirde qaldyqtardy bólek jınaý úshin 1084 torly konteıner, onyń 767-si Oral qalasyna, 317-si aýdandarǵa qoıyldy. Aqsaı qalasynda 2016-2017 jyldary qaldyqtardy jınaý úshin 118 birlik jerasty konteıneri ornatyldy. Óndirýshilerdiń keńeıtilgen mindettemelerin júzege asyrý maqsatynda úkimet qaýlysymen «ÓKM operatory» JSHS quryldy. Bul seriktestik shyǵarylǵan ónimniń qorshaǵan ortaǵa zalalyn barynsha tómendetý baǵytynda jumys isteıdi. Óńdeýshi kásiporyndar qaldyqtardy jınaǵany jáne qaıtalap paıdalanǵany úshin ÓKM operatorynan tıisti ótemaqy alady. Mysaly, respýblıka boıynsha 2016 jyly avtokólik shınalaryn óńdeýshi kásiporyndar 540 mln. teńgeden astam qarjy alsa, eski avtokólikterdi kádege jaratýǵa tapsyrǵan zańdy jáne jeke tulǵalarǵa 849,1 mln. teńge tólendi. Sonymen qatar turǵyndardy qaldyqtarmen saýatty jumystanýǵa shaqyratyn ekologıalyq bilim berý júıesin de qolǵa alýda. Seriktestik synapquramdy shamdar men qurylǵylardy, batareıkalardy jınaý úshin oblysymyzǵa 54 arnaıy konteıner ornatty, onyń 27-si Oral qalasyna jáne 27-si aýdan ortalyqtaryna qoıyldy.
