Elbasy Joldaýynda aıqyndalǵan «Nurly jer» baǵdaramasynyń basty maqsaty- kún sanap artyp kele jatqan suranys jaǵdaıynda halyqty turǵyn úımen qamtamasyz etý. Bıyl Jambyl oblysynda osy baǵdarlama aıasynda turǵyn úıler men ınjenerlik ınfraqurylymmen qamtamasyz etý nysandaryna 16,7 mıllıard teńge qaralypty.
Jalpy, aǵymdaǵy jyly oblysta «Nurly jer» memlekettik baǵdarlamasy boıynsha 465,4 myń sharshy metr turǵyn úıdiń qurylysyn salý josparlanypty. Onyń ishinde 140 247 sharshy metri – kóppáterli, 325 153 sharshy metri – jeke turǵyn úı qurylysy. Turǵyn úıler men ınjenerlik ınfraqurylymmen qamtamasyz etý nysandaryna qarastyrylǵan 16,7 mıllıard teńgeni naqtylar bolsaq, arendalyq úılerge – 5,7 mıllıard, kredıttik úılerge – 6,2 mıllıard, al jalpy ınfraqurylymdy damytýǵa 4,6 mıllıard teńge bólingen eken. Osy qarjy esebinen 30 kóppáterli turǵyn úıdiń qurylysy júrgizilip, 14 ınjenerlik ınfraqurylym jobalary iske asyrylmaq. Oblystyq qurylys basqarmasynyń basshysy Jaıyqbaı Shaldarovtyń sózine sensek, aǵymdaǵy jyly búdjet esebinen 2 095 adam pátermen qamtamasyz etiledi.
– Satyp alý múmkindiginsiz jalǵa beriletin turǵyn úı salý boıynsha osy jyly 658 páterli arendalyq 9 úıdiń qurylysy jáne qaıta jańǵyrtý jumystary júrgiziletin bolady. Máselen, oblys ortalyǵynda 400 páterli 5 úı, Qordaı aýdanynda 50 páterli 1 úı, Jambyl aýdanynda 18 páterli 1 úıdiń qurylysy júrgiziletin bolsa, Sarysý aýdanynda 190 páterli 2 úıge qaıta jańǵyrtý jumystary júrgizilmek. Sonymen qatar turǵyndardyń basym bóligi basybaıly baspanalaryna nesıe arqyly qol jetkizetindigi belgili. Osyǵan oraı, óńirde 2019 jyly 1460 páterli 21 úıdiń qurylysyn aıaqtap, paıdalanýǵa berý josparlanyp otyr, – deıdi Jaıyqbaı Shaldaruly.
Iaǵnı, turǵyndarǵa kredıttik negizde úlestiriletin turǵyn úılerden 800 páterli 10 úı ótken jyldan ótpeli eken. Sondaı-aq 660 páterli 11 úıdiń qurylysy jaqyn arada bastalmaq. Aıta keterligi, mundaı turǵyn úılerdiń qurylystaryna 6,2 mıllıard teńge bólinipti. Demek, qyrýar qarjy qarastyrylyp otyrǵan bul salada toqyraý bolmaıdy degen sóz. Taǵy bir tilge tıek ete ketetin jaıt, aımaqta biryńǵaı sáýlettik stılde jeke úıler salý jobasy boıynsha Taraz qalasynda 255 úıdiń qurylysy bastalyp ketipti. Ol úıler osy jyly óz ıelerine tapsyrylmaq eken.
Búginde úı alýdan bólek jer alýdyń ózi biraz eńbekti qajet etedi. Jasyratyny joq, kóptegen azamattar úı salýǵa tıesili alaqandaı jer ýchaskesinege qol jetkize almaı júr. Aldyńǵy jyldary jer máselesi ýshyqqan kezde Úkimet tegin jer berý týraly aıtqan bolatyn. Alaıda onyń kimge jáne qalaı beriletindigi túsindirilmegen edi. Endigi kezekte Úkimet turǵyndarǵa osynaý «Nurly jer» baǵdarlamasy arqyly jer úı salyp berýdi qolǵa alyp, úı salýǵa kerek jerdi tegin bere bastady. Biraq buǵan qol jetkizý úshin birqatar talaptardy esker qajet. Birinshiden, tegin jer úkimettik baǵdarlamaǵa qatysýshylarǵa ǵana beriledi. Ekinshiden, kezekte turǵan azamat jeke úı salý úshin qarjy tóleýi ne «Qazaqstannyń turǵyn úı qurylys jınaq bankine» salymshy bolýy kerek.
Aıta keterligi, mundaı jer telimderi sý qubyry men jaryq júıesi tartylǵan aýdandardan beriledi. Atalǵan baǵdarlama aıasynda óńirde 1704 gektar úı alqaby ınjenerlik-kommýnıkasıalyq ınfraqurylymmen qamtylady eken.
Naqtyraq aıtqanda, oblys ortalyǵy Taraz qalasynda 628 gektar jerdegi 3289 jer telimine, sondaı-aq Jýaly aýdanynda 65 gektardaǵy 356 jer telimi, Qordaı aýdanyndaǵy 615 gektar aýmaqtaǵy 2776 jer telimi, T.Rysqulov aýdanyndaǵy 138 gektardaǵy 521 jer telimi jáne Shý aýdanynan 258 gektar aýmaqtaǵy 1330 jer telimine ınfraqurylym tartylmaq. Óz kezeginde ınfraqurylym júrgizilgen osynshama jer telimderi óz ıelerin tabatyn bolady. Budan ózge oblysta osy jyly kezekte turǵan 1554 azamatqa jer telimi úlestiriletin kórinedi.
Jalpy, «Nurly jer» baǵdarlamasy boıynsha Taraz qalasynda ilkimdi ister asyrylyp-aq jatyr. Máselen, oblys ortalyǵyndaǵy Sabalaqov kóshesiniń aıaǵynan turǵyn úılerdiń qurylysyn júrgizý úshin jer telimi «biryńǵaı júrgizýshige» bólinip qurylys jumystary júrgiziliýde. Sondaı-aq «Kóltoǵan» shaǵyn aýdanynan 128 jer telimi paıdalaný merziminiń aıaqtalýyna jáne nysanaly maqsatyna saı der kezinde ıgerilmeýine baılanysty memleket menshigine qaıtarylypty. Qazirgi tańda ol jerlerdi kezekte turǵan azamattarǵa taratý jumystary júrgizilýde. Sondaı-aq qalalyq jer qatynastary bóliminiń tarapynan jeke turǵyn úı qurylysyna jer telimin alýǵa 2005 jyldan kezekte turǵan 1000 azamatqa «Nurly jer» turǵyn úı baǵdarlamasynyń bastalýyna baılanysty eskertý hat joldanypty. Búginde atalǵan baǵdarlama arqyly jeke turǵyn úı alýǵa nıet bildirgen 25 azamattyń tizimi «Qazaqstannyń turǵyn-úı qurylys jınaq bankine» tólem qabilettiligin baǵalaýdan ótýge joldamalary joldanyp, onyń ishinde 4 azamattyń ótinishteri maquldanypty.
Baqyt Jalǵas
