ASTANA. QazAqparat - Qazaq jaýyngerleriniń az qolymen jaýdyń san myńdaǵan áskerin soǵystyń keremet ádis-tásilin qoldaný arqyly jeńiliske ushyratqan tarıhtaǵy eń sheshýshi shaıqastardyń biri qazirgi Almaty oblysynyń Panfılov aýdany Orbulaq túbinde bolǵandyǵy tarıhta jazylǵan.
Qazaq handyǵynyń 550 jyldyǵynyń aıasynda osynaý tarıhı estelikti jańǵyrtý maqsatynda Taldyqorǵan qalasynyń ıpodromynda 100 atty jáne 500 jaıaý ásker keıpindegi kásibı qazaqstandyq kaskaderlerdiń qatysýymen 3 bólimnen turatyn tarıhı qoıylym kórsetildi.
Osynaý aýqymdy shara barysynda qonaqtar men kórermenderdiń nazaryna kóptegen oıyn-saýyqtar usynyldy. Birinen biri ótken alýan túrli baǵdarlamany tamashalaǵandardyń sanynda shek bolmady. Osy kúni qazaq tarıhynyń qaıta qurylýynan, salt-dástúrinen túrli qoıylymdar kórsetilip, sadaq atý men jamby atýdan «Altyn jebe» týrnıri, ulttyq sport túrlerinen (qazaqsha kúres, buqa tartys, asyq atý, qol kúresten) jarystar, káýap jáne kúrish, baýyrsaq patı jáne qymyz festıválderi, ulttyq áshekeı buıymdar men qolóner sheberleriniń kórmesi, Qazaqstan Respýblıkasy Qarýly kúshteriniń qataryndaǵy qarý-jaraqtar men tehnıkalar kórmesi, ınteraktıvti aýlalar, qoldanbaly ónerden sheberlik sabaqtary jáne basqa da túrli sharalar uıymdastyryldy. Osy kúni ejelgi batyrlardyń kıim-keshekterin kıgen jigitterdiń sán kórsetilimi de kópshiliktiń nazaryn ózine aýdardy.
Orbulaq shaıqasy - qazaq halqynyń Jońǵar shapqynshylyǵyna qarsy uzaqqa sozylǵan azattyq soǵysynyń bir úzigi. Bul soǵys 1643 jyldyń jazynda Jáńgir sultan basqarǵan 600 qazaq jaýyngeri men 50 myń jońǵar qolyn basqarǵan Erdenı Batyr qontaıshy arasyndaǵy shaıqas.
Osy sharany ótkizý arqyly Ult kóshbasshysy N.Nazarbaevtyń «Mádenı mura», «Halyq tarıh aǵymynda», «Qazaqstan-2050», «Máńgilik El» strategıasyn iske asyrý, qazaq tarıhy men salt-dástúrin eske túsirý arqyly óskeleń urpaqtyń boıynda patrıottyq rýhyn kóterý, azamattardyń rýhanı jáne adamgershilik qundylyqtaryn, ulttyq mádenı dástúrlerin nasıhattaý, mádenıetaralyq, etnıkaralyq jáne konfesıaaralyq qarym-qatynastardy úılestirý bolyp tabylady.
Sharaǵa arnaıy kelgen oblys ákimi Amandyq Batalov óz sózinde:
«Elim, jerim, halqym dep jany kúızelip, eliniń erteńine alańdap, babalarymyz birlikke umtyldy, namysqa shapty. Ultynyń uıytqysy bolǵan handar, qol bastaǵan batyrlar, dýaly aýyz sheshender, bıler tarıh sahnasyna shyqty.
Bulanty, Bileýti, Shubarteńiz, Aıagóz, Túrkistan, Ańyraqaıda ótken shaıqastarda qazaq halqy shynyǵyp, shyńdaldy, birligi nyǵaıdy.
Sondaı erekshe oqıǵanyń biri, eldik pen erlik synǵa túsken - «Orbulaq shaıqasy».
Bul soǵys 1643 jyldyń jazynda qazaq qolyn basqarǵan Jáńgir sultan men jońǵar qolyn basqarǵan Batyr qontaıshy arasynda ótti.
Shaıqasta Samarqannan Jalańtós batyrdyń 20 myń sarbazy kómekke kelgen soń, 10 myńbasqynshynyń kózin joıdy.
Búgingi sharanyń negizgi maqsaty - Qazaq handyǵynyń qurylý tarıhyn jas urpaqqa jetkizý, olardyń patrıottyq sezimin qalyptastyrý.
«Altaý ala bolsa aýyzdaǵy ketedi, tórteý túgel bolsa tóbedegi keledi» degen dana halqymyzdyń dástúrine adal bolsaq, sonda ǵana halqymyz órkenıet kóshinen qalmaı,álemdik qaýymdastyqtan óziniń laıyqty ornyn alary haq», - dep atap ótti.
Ashyq aspan astynda ótken osynaý shara - adamdardyń tarıhty eske túsirýlerine, boıynda el súıgishtik rýhyn kóterýge, ózin-ózi damytýyna, shyǵarmashylyqpen aınalysýyna jáne kópshilikpen qarym-qatynas ornatýyna múmkindik týǵyzdy.
Qolóner sheberleri zergerlik buıymdary adamdardyń qyzýǵýshylyǵyn týdyrdy. Al ózgeleri Orbulaq shaıqasynda ózderiniń erekshe batyrlyǵymen kózge túsken batyrlardyń jáne tarıhı tastarda qashalyp qalǵan músinderdiń janynda, etnıkalyq stıldegi ornatylǵan podıýmdardyń janynda estelik sýretke túsý múmkindigine ıe boldy.
Kórermenderdiń ystyq yqylasyna bólengen osy bir shara «Tıgrahaýd» etnıkalyq áýen toby men I.Eskendirdiń oryndaýyndaǵy konserttik baǵdarlamamen óz sońyna jetti.
Bul sharanyń kópke deıin qala turǵyndary men qonaqtarynyń esinde qalary sózsiz. Osylaısha, Taldyqorǵanda Qazaq handyǵynyń 550 jyldyǵyna arnalǵan shara óziniń aýqymdylyǵymen, alýan túrliligimen jáne tanymdylyǵymen erekshelendi, dep habarlaıdy Almaty oblysy ákimdiginiń baspasóz qyzmetinen.
"Qamshy" siltedi
Derekkóz: QazAqparat
