Moıynqum – Jambyl ob­l­ysynyń jartysyna jýyǵyn alyp jatqan jer kólemi úl­ken aýdan. Kezinde mal sharýa­shy­lyǵymen aty shyqqan, eki márte Sosıalısik Eńbek Eri Jazylbek Qýanyshbaevtaı adam eńbek etken aýdan keıingi jyldary óndiristik aımaqqa aınalyp barady. Aýdanda altyn, barıt, granıt, kómir taǵy basqa birneshe jerasty baılyqtary bolsa, jer ústindegi «suńǵyla» ósimdiginiń paıdasy týraly jergilikti turǵyndar kóp bile bermeıtin.
Alaıda, keıingi onshaqty jylda bul ósimdikke qy­taılyqtar qyzyǵýshylyq tanytyp, jyl saıyn erte kóktemde jergilikti halyqqa arzan baǵaǵa daıyndatyp, alyp ketip jatatyn. Keıinnen suńǵylanyń tamyryn Qytaı eli medısınada jıi qoldanatynyn estip bildik. Bul búırek, jynys joldary aýrýlary, bedeýlik, nesep joldarynyń aýrýlaryn emdeýde jaqsy áser etedi eken. Qan aınalymyn retteıdi, teriniń isinýin, aýrýdy basady. Al Qytaı medısınasynda muny bedeýlik, arqa jáne tize synýy, Ian búırekteriniń jetispeýinen sińir jáne súıektiń álsireýi, qannyń azaıýy, ishtiń qatýy sekildi aýrýlarǵa qarsy paıdalanatyny belgili bolyp otyr.
Emdik qasıetterimen erek­shelenetin bul ósimdikti qaıta óńdeýge moıynqumdyq kásipker, farmasevt maman Serǵazy Qylysh­baev osydan 2-3 jyl buryn kirisken bolatyn. Onyń basty maqsaty suńǵyladan túrli bıologıalyq belsendi qospalar daıyndap, satylymǵa shyǵarý.
Aýdan ortalyǵy Moıynqum aýylynda S.Qylyshbaevtyń qolǵa alǵan isiniń ashylýyna baılanysty jıyn ótti. Onda aldymen aýdan ákimi Baqytjan Núrkenov óz aýylymyzda osyndaı suńǵyladan emdik preparattar ázirlep otyrǵan tuńǵysh óndiris ornynyń ashylýymen jınalǵan kópshilikti quttyqtap, Serǵazynyń aldaǵy jumysyna tabys tiledi.
Budan keıin aýyl turǵyny, zeınetker Muhanbetqul Sabyrov osy sehta shyǵarylǵan ónimdi paıdalanyp otyrǵany, nátıjesinde óziniń mazasyn alyp júrgen biraz dertinen aıyǵyp kele jatqanyn sóz etti.
Eki qabatty ásem ǵımarattyń lentasyn aýdan ákimi Baqytjan Núrkenov, aýdandyq máslıhattyń hatshysy Shahıkerim Isabekov, aýdandyq ardagerler keńesiniń tóraǵasy Jambyl Qalybaevtar qıǵannan soń jınalǵan kópshilik seh ishin aralap, jumys úderisimen tanysty. Aýdan ákimi tetikti basyp, qurylǵyny iske qosqan bette qatar turǵan eki qurylǵydan eki túrli orammen ónimder shyǵa bastady.
Serǵazy Qylyshbaev «Bız­nestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy boıynsha 3 mln. teńge grantty utyp alǵan. Atalǵan grant qarjysyna ónimdi usaqtaıtyn jáne qoraptarǵa, polıetılen paketterge oraıtyn arnaıy qurylǵylar, zerthana jabdyqtaryn satyp alyp, endi, mine, iske qosty. Keıinnen taǵy 3 mln. teńge nesıe alyp, óz ǵımarattyn soǵyp, bitirdi.
Fıtoónim qorabynyń syrty qazaqy oıý-órnekpen bezendirilip, qazaqtyń kıiz úıiniń sýretiniń salynýy onyń ultjandy azamat ekenin bildirse kerek. Serǵazy Bedenuly ózi shyǵaryp otyrǵan fıtoshaı, qospa, untaqtardyń quramyn ózi oılap tapqandyqtan úsh ónimine de ınovasıalyq patent alǵan.
– Men ázirge 3 adamdy ju­mysqa tartyp otyrmyn. Kóp nárse shıkizatqa kelip tireledi. Qazir meniń qolymda bar bolǵany 500-600 kılo ǵana shıkizat bar. Suńǵyla qabyldaıtyn, kep­tiretin, jınap, saqtaıtyn oryndarym daıyn. Eger shıkizat bolsa kúnine bir tonnaǵa deıin ónim shyǵarýǵa bolady. Emdik qa­sıeti bar ónimimizdiń baǵasy da qoljetimdi. Bizdegi endigi prob­lema qaıtarymsyz kvota alý kerek. Al aldaǵy ýaqytta óz sehymdy keńeıtip, «Sıstanhe» atty untaq, «Máńgilik», «Astana» saýda belgisimen emdik tonıkter, qara shaımen, jalbyzben jáne kók shaımen aralastyrylǵan fıtoshaı, túrli ósimdik syǵyndylaryn, sıstanhemen qatar bal, balaýyz, maral múıizi, jalbyz qosylǵan emdik tunbalar óndirip satylymǵa shyǵarsam degen oıym bar. Al bul antıoksıdant, ót aıdaýshy, ish júrgizetin, mı jumysyn retke keltirip, este saqtaý qabiletin jaqsartatyn, prostatıt pen pılonefrıt sekildi aýrýlardy emdeýde óte paıdaly bolady. Sondyqtan, bizdiń ónimimizge qazirden bastap-aq suranys artyp otyr, – dedi kásipker Serǵazy Qylyshbaev.
Suńǵylanyń paıdaly qasıet­terin bilgennen soń qytaı­lyqtardyń bizdiń shóp-shalamǵa beker qumartyp otyrmaǵanyn túsingendeı boldyq. Al osynaý baǵaly ósimdiktiń qadirin bilmeı biz qanshama jyldan beri bolmashy qarjyǵa shetel asyryp keldik. Endi mine, óz aýdanymyzdyń isker azamaty Serǵazy Bedenulynyń tirshiligine sheteldikterdiń ózi qyzyǵýshylyq tanytyp otyr. Al mundaı ónimge ázirge elimiz boıynsha eshqandaı balama joq ekendigin de aıta ketken jón.
Elbasymyz N.Nazarbaev bes ınstıtýttyq reformany jú­zege asyrýǵa baǵyttalǵan «100 naqty qadamnyń» 54-qadamynda kásipkerlerdiń múddelerin qorǵaý týraly aıtqany belgili. Endeshe, oblys ortalyǵynan shalǵaıda jatqan aýdanda jergilikti shıki­zattan adam densaýlyǵyna asa qajetti ónim shyǵaryp otyrǵan belgili kásipker S.Qylyshbaevqa tıisti oryndardan tek qoldaý kórsetilse, farmasevtıkaǵa erekshe jańalyq ákeletin mine, osyndaı ınovasıalyq jobalardyń joly ashylatyn bolar edi.

Derekkóz: egemen Qazaqstan