Elimiz táýelsizdik alǵanyna jaqynda 24 jyl tolady. Bul jyldardy uly bastamalardyń, utymdy sheshimderdiń, eren eńbek pen tabystardyń kezeńi turǵysynda halqymyzdyń tarıhynda qalatyndyǵymen erekshelenedi dep bilemiz. Osy ýaqyt ólsheminde ártúrli daǵdarystardan memleketimiz qınalmaı ótip keledi deýge bolady. Qazirgi tańda elimiz, derbes memleket retinde, jan-jaqty jáne úılesimdi damý ústinde. Bizdiń memleketimizdiń qalyptasýy men damýy Elbasymyz Nursultan Nazarbaevtyń basshylyǵymen júzege asyrylýda. Sondyqtan da, osy aralyqtaǵy elimizdiń órkendeýiniń ártúrli salalarynda qol jetken jetistikterin Elbasynyń syndarly saıasatymen baılanystyrý kerek.

Kez kelgen memleket óziniń qalyptasýynda strategıalyq mindetteri men taktıkasyn tarıhı jaǵdaılarǵa baılanysty júıeli túrde aıqyndap alatyndyǵy kúmán týdyrmaıdy. Memlekettiń qa­lyptasýy men damýy jolynda qolǵa alynatyn strategıa qoǵamnyń perspektıvaly bola­shaǵyna baılanysty bolýymen de erekshelenedi. Árbir memleket óz aldyna kózdegen jańa taktıkalyq maqsattardy iske asyrý sharalaryn belgileı otyryp, sol baǵytta irgeli ister atqarady. Osy oraıda Elbasynyń tańdaýy men ustanymy halqymyzdyń bolashaǵyn tereńnen tanýdyń joly ekendigine kózimiz jete túsýde. Al bolashaq alystaǵy abs­traktyly kókjıek emes, naqty búginnen bastalyp, ótkennen úlgi alý retinde anyqtalady.

Elimizde HHİ ǵasyrdyń al­ǵashqy jyldarynan bastalǵan álemdegi qarjy daǵdarysynyń, ıaǵnı quldyraý men resessıanyń ulttyq ekonomıkaǵa tıgizer yqpalyn zalalsyzdandyrý qolǵa alynýda. Sonymen qatar, ekonomıkamyzdy kóterý baǵytynda aýqymdy jumystar atqarylýda. Álemdik qarjy daǵdarysynyń alǵashqy jyldarynan búgingi kúnge deıingi aralyqta ekonomıkanyń ósý qarqynynyń kórsetkishi bo­ıynsha kúrt ózgeristerdiń kýási bolyp otyrmyz. Tipten, bul elimizdiń ekonomıkalyq jańa qarqyndy damý qubylysy uzaq merzimdi jáne burynǵy jaǵdaılar qaıtyp kelmesteı ózgergendigin negizdeıdi. Osy oraıda, Elbasymyzdyń Qazaqstannyń 2050 jylǵa deıingi kezeńge arnalǵan damý strategıa­sy júıeli ári kezeń-kezeńimen tereń oılastyrylǵandyǵynyń arqasynda óz jemisin berýde dep aıta alamyz. Al jańa jyldan bes ınstıtýttyq reforma men «100 naqty qadam» Ult josparyna úmit artylatyn bolady.

Qazirgi tańda elimiz jer be­tin­degi munaı men gaz, metal men jo­ǵary sapaly bıdaı óndirýshi memleketterdiń qatarynda ekendigi barshaǵa aıan. Al ekonomıkamyz myqty bolý úshin bizdiń elimizde neǵurlym kóp jáne alýan túrli taýarlar óndirilýi kerek. Demek, elimizde ındýstrıalandyrý men ınovasıalyq óndiris qurýdy qolǵa alýymyz, túsiniktirek tilmen aıtsaq, shıkizat emes, daıyn buıym shyǵaratyn kásiporyndardy qalyptastyrýdyń oń qadamy retinde baǵalaýǵa bolady.

Bul rette, Elbasy N.Á.Nazarbaev­­tyń bastamasy­men qazirgi jaǵ­daıda jáne bola­shaqta bo­latyn qubylystarǵa sáı­kes keletin is-sharalar júıe­sin qurastyrý men daǵdarys saldarynan bolatyn jaǵymsyz qu­by­lystarǵa qarsy tura alatyn josparlar uıymdastyrylyp otyr. Oǵan dálel – elimizde damý­dyń údemeli ındýstrıalyq-ınno­va­sıalyq memlekettik baǵdar­la­masynyń júzege asyrylyp jatýy. Mundaǵy negizgi maqsat – qazaqstandyqtardyń áleýmet­tik-turmystyq jaǵ­daıyn qalyp­tastyrý, otan­dastarymyzdyń tur­mys-tirshiligin, ómiri men densaý­lyǵyn búgingiden de jaqsarta túsý. Osyǵan baılanysty el ekonomıkasyn damytýda otandyq kásipkerlerdi memlekettik qoldaý baǵdarlamasy iske qosyldy.

Atalǵan, baǵdarlamada bolashaq ózin ózi qamtamasyz etýshiler tobyna jatatyndar esebinen otandastarymyzdy naqty óskeleń, ómirsheń ekonomıkamen aınalasýǵa beıimdeý bastamasynyń qolǵa alynýy jáne elimizdiń jarqyn bolashaǵyn ja­saý­dyń, t.b. tetikteriniń qaras­ty­ryl­ǵanyn atap ótýimiz kerek. Baǵ­darlama aıasyndaǵy is-áreket­terdiń arqasynda Qazaqstan órken­dep, ekononomıkamyz kóteri­lip, halqymyzdyń turmys-tirshiligin­degi túıtkil máselelerdi sheshýdiń jol­dary tabylady. Iaǵnı, baǵdar­lamadaǵy sharalardy iske asyrý negizinde elimiz álemdik keńestikte qazaqtardyń táýelsiz memleketi retinde ǵana emes, orasan damý qabileti bar eńseli el retinde qalyptasatyndyǵyna senemiz.

Búgingi tańda elimizde ekono­mı­kany, halyq turmysyn kóte­rý­men qatar, ǵylym men bilimdi ha­lyq­aralyq deńgeıge jetkizý baǵytynda aýqymdy is-áreketter atqarylýda. Bul jolda ekonomıkanyń damýyn adamzattyń turmys-tirshiligimen úılesimdilikti ornyqtyrýda jańasha ǵylymı-etıkalyq tanym qurý, dúnıeni biregeı túısinýdiń tyń ustanymyn baıyptaý, osy máselelerge ózindik bir úılesimdi baǵdar qalyptastyrý zamannyń jáne adamzat balasynyń kezek kúttirmeıtin ózekti máseleleriniń birinen sanalady. Osyndaı máse­leler ǵylymı bilimdilik pen ın­tel­lektýaldyq jáne parasattylyq pen paıymdylyqty qajet ete­tindigi sózsiz.

Qazirgi dúnıejúzindegi jahan­daný úrdisi kezeńinde údeı tús­ken aqparattar tasqyny jáne ǵy­lymnyń damýy adamzat balasynyń aldynda kúrdeli máseleler qoıý­da. Álemdik saıası arenada rýha­nılyq pen mádenıetke kóńil bólip, ómirdiń qolaıly turpatyn qalyptastyrý mańyzdy baǵdar bolǵandyqtan, qoǵam ózindik is-qımyldaryn ǵylymǵa basa nazar aýdarýdan bastap otyr. Bul rette, Qazaq eli dúnıejúzindegi básekege asa qabiletti 30 eldiń qataryna ený ustanymyn júzege asyrýdy qolǵa aldy. Elbasy N.Nazarbaevtyń us­tanyp otyrǵan bul ozyq saıa­­saty tek Prezıdenttiń ǵana emes, barsha qazaqstandyqtardyń mindetterine aınalýǵa tıisti. Osy oraıda, Elbasynyń aıtqan myna sózderi oıǵa oralady: «Ol jalǵyz Prezıdenttiń nemese Parlament pen Úkimettiń ǵana sharýasy emes. Biz bolashaǵymyzdyń jarqyn bolǵanyn kórgimiz keledi. Olaı bolsa, osy iske jeńdi túrip kiri­sýmiz kerek».

Elbasy osyndaı jarqyn bola­shaqqa qol jetkizý jolyn ǵylymǵa basa nazar aýdaryp, ıntellektýaldy ult qalyptastyrý taktıkasynan bastap otyr. Intellektýaldy ult qalyptastyrý baǵdary búkil el bolyp qoldaıtyn jáne bola­shaqqa erkin qol sermeıtin mańyz­dy shara. Sebebi, ıntellektýal­dy ult qoǵamnyń jan-jaqty damýynyń tiregi jáne túp negizi bolyp tabylady. Demek, ǵylym men bilimdi damytý el bolashaǵyn qalyptastyrýdyń birden-bir mańyzdy tetigi dep baǵamdaımyz. Oǵan aıqyn mysal retinde Japonıa memleketin alýymyzǵa bolady. Bilim men ıntellektaýaldylylyqqa keń túrde bet burǵan bul memleket qazirgi tańda ekonomıkasy aldyńǵy qatarly damyǵan álemdik elderdiń birinen sanalady. Elimizdegi ıntellektýaldy ult qalyptastyrý saıasaty memleketimizdiń osyndaı deńgeılerden kórinetin mártebesin anyqtaı alýy múmkin. Sondyqtan da jarqyn bolashaǵymyzdy qalyp­tastyrýda, barshamyz urpaq­tary­myzdy aldymen bilim men ónege­li­likke, aqyl men parasattylyqqa baý­lý sharalaryn qolǵa alýǵa tıispiz.

Búgingi tańda álemdik arena bıi­gine kúsh kórsetý arqyly shyǵý múmkin emestigi barshamyzǵa bel­gili. Muny tereńnen baıyptaǵan Pre­zı­dentimiz osy is-sharanyń negizgi túp bastaýy elimizdiń bola­sha­ǵynyń ıntellektýaldy ult bolyp qalyptasýynda jatqan­dyǵyn usynady. Oǵan Elbasy­nyń «Nazarbaev Ýnıversıtet» stýdentteri men profesor-oqytý­shy­larynyń aldynda sóılegen myna sózderi dálel bola alady: «Qazirgi ýaqyt – adamzat bıigin bilekpen emes, bilimmen baǵyn­dyrýdyń zamany».

Ǵylym men mádenıetti óristetý qoǵamymyzdyń barlyq salalaryn ozyq deńgeıge jetkizetin alǵyshart, atap aıtqanda, ekonomıka, saıasat, bilim berý, rýhanı mádenıet, t.b. barlyǵy da ıntellektýaldy bas­taýlardan qalyptasady. Demek, urpaqtyń boıyna ıntellektýaldy tárbıeni sińire bilsek, elimizdiń ekonomıkasy damyp, ǵylymymyz ben mádenıetimiz órkendeı túse­tindigi aqıqat. Osy ishki qýat­ty­lyqty arttyrý men paıdalaný qajettiligi – búgingi tańda Elba­sy­nyń ishki saıasatyndaǵy bas­ty us­ta­nymdarynyń biri. Muny búkil halyqqa taǵaıyndalǵan memle­kettik qurmettiń belgisi dep tujy­rymdaı otyra, quqyqtyq-demo­kratıalyq qoǵamnyń búgingi tańda jáne bolashaqta qol jetki­zer jetistikteriniń jobasy turǵy­synda qabyldaýymyz kerek. Bul – Elbasy saıasatynyń basty tarmaǵy.

Derekkóz: Egemen Qazaqstan