قوستاناي وبلىسىنداعى تۇزەتۋ مەكەمەلەرىنىڭ ىشىندە ءجىتىقاراداعى ۋك-161/3 ورنى ايرىقشا. حالىققا «قارا بۇركىت» دەپ تانىلىپ كەتكەن بۇل مەكەمەدە جازانىڭ ەڭ اۋىر تۇرلەرى قولدانىلادى. بۇرىندارى بۇل لاگەردە ناعىز بۇركىتتى ۇستاعان كورىنەدى. ءبىراق اۋىر اتموسفەرماعا شىداي الماعان قۇس اتاۋلى ۇشىپ كەتكەن. لاگەردە قايتىس بولعان قىلمىسكەرلەر قۇپيا جەرلەنەتىن بۇل مەكەن قاراڭعى تۇنەكپەن تەڭ.

«قارا بۇركىت» لاگەرىندە ۆلاديسلاۆ چەلاح، رۇستەم يبراگيموۆ جانە الماتىلىق اتقىش كۇلەكبايەۆ جازالارىن وتەۋدە. بۇدان بۇرىن لاگەر قابىرعاسىندا كىسى ەتىن جەيتىن سەرگەي كوپاي دا جازاسىن وتەگەن ەكەن، دەپ جازادى «قامشى» پورتالى.

 ومىرلىك جازاعا تارتىلعانداردىڭ تۇرمەدەگى ءومىرى قانداي، ولاردىڭ وتباسى مۇشەلەرىنىڭ سەزىمى جايىندا كاراۆان گازەتىنىڭ تىلشىلەرى قىلىمسكەرلەردىڭ تانىستارى مەن جاقىندارىنان ءبىلىپ قايتتى.

چەلاح ءوز ماحابباتىمەن قايتا قاۋىشۋدى اڭسايدى

چەلاحتىڭ وتباسى بۇگىنگى تاڭدا كالينينگرادتا ءومىر سۇرەدى، اتاسى قازاقستاندا قالعان.

جاقىندارىنىڭ ايتۋىنشا، چەلاح 2012 جىل «ارقانكەرگەن» اسكەري ايماعىندا بولعان جاعدايدى ءالى كۇنگە دەيىن قۇپيا ۇستايتىن كورىنەدى. 14 اسكەردىڭ جانىن قيدى دەگەن ايىپپەن چەلاح ءومىر بويى باس بوستاندىعىنان ايىرىلعان. قايتىس بولعان اسكەرلەردىڭ وتباسىنا 5 ميلليون تەڭگە كولەمىندە ايىپپۇل تولەۋى ءتيىس ەدى، ءبىراق جىگىت تولەۋدەن باس تارتىپ وتىر.  ۇلىنان اپتا سايىن حات الىپ تۇراتىن سۆەتلانا اپاي اقىرى بولعان جاعدايدى بىلە المادى. ءبىراق، انا جۇرەگى بالاسىنىڭ كىناسىز ەكەنىنە سەنىمدى. حاتىندا چەلاح ءوزىن ۋايىمداماۋىن جانە مىندەتتى تۇردە بوساپ شىعاتىنىن جازادى.

ۆلاديسلاۆ العاشىندا كامەرادا جالعىز بولعان، كەيىنىرەك ونى باسقا تۇتقىنداردىڭ جانىنا «قارا بۇركىت» لاگەرىنە اۋىستىرعان. سول ساتتە-اق ۆلاديسلاۆ حات جازۋدى باستاعان.

«مەنىڭ جاعدايىم جاقسى، دەنساۋلىعىم ءتاۋىر. ءتىرىمىن. تەك جالىقتىم، ەشتەڭەمەن اينالىسقىم كەلمەيدى. ءبىر نۇكتەگە قاراپ وتىرىپ قالاتىن كەزدەرىم كوپ بولادى. جاڭا جىلدى دا تويلامادىم. ساعات تۇنگى 10-دا ۇيىقتاپ، تاڭعى 6-دا وياندىم. بالا كەزىمدە قۋانىپ تويلايتىن مەيرامنىڭ بۇل جولى جاي كۇندەگىدەن ايىرماشىلىعى بولمادى.

وسى جاقىندا عانا يوگامەن اينالىسۋدى باستادىم.  دەنەمدى سوزۋ، تىنىس مۇشەمدى قالىپتاستىرۋ سىندى جاتتىعۋلاردى جاساپ تۇرامىن. اعزامدى، جۇيكەمدى رەتكە كەلتىرۋىم كەرەك قوي. قۇر وتىرا بەرگەننەن ەشتەڭە وزگەرمەيدى. جاس قالپىمدى ساقتاپ قالۋىم كەرەك.

ساعان دا يوگامەن اينالىسۋعا كەڭەس بەرەمىن، اناشىم. ول دەنساۋلىققا پايدالى.

سىزدەرمەن ءجيى كەزدەسىپ تۇرۋ ءۇشىن ءتارتىپ بۇزباۋعا تىرىسىپ ءجۇرمىن».

جاڭا لاگەرگە اۋىسقالى ۇلىمەن كەزدەسۋى قيىنداپ كەتكەن ەكەن، جىلىنا ءتورت رەت قانا كورىسۋگە رۇقسات بەرەدى.

اسكەرگە بارار الدىندا اناسى چەلاحتىڭ سۇيىكتى قىزى بولعانىن دا ايتىپ قالدى. الايدا، قىز جىگىتتى كۇتكىسى كەلمەي، تۇرمىسقا شىعىپ كەتتى. ۆلاديسلاۆ بولسا، ماحابباتىن ءالى دە اڭسايدى، ساعىنادى، كەزدەسەتىن كۇندەرىن كۇتەدى.

ءوز قارىنداسىنا جازعان حاتىندا ۆلاد سۇيىكتىسى يانانى ءتىپتى  بالالى كۇيمەن قابىلداۋعا دايىن ەكەنىن ايتتى.

انا بالاسىنىڭ اقتالىپ، ءبىر كۇنى بوساپ شىعاتىنىنا سەنىمدى.

تۇرمە ىشىندە كىسەنمەن جۇرەتىن قىلمىسكەر

بەلگىلى ساياساتكەر التىنبەك سارسەنبايەۆ پەن ونىڭ ەكى كومەكشىسىن ءولتىرىپ، ءومىر بويىنا باس بوستاندىعىنان ايىرىلعان رۇستەم يبراگيموۆ تا چەلاحپەن ءبىر لاگەردە جازالارىن وتەپ ءجۇر. الايدا، بىر-بىرىمەن ءالى دە جولىقپاعان. قىلمىسكەرلەر تازا اۋامەن تىنىستاۋ ءۇشىن جارتى ساعات ۋاقىتىن سەرۋەندەۋمەن وتكىزەدى، سول كەزدىڭ وزىندە ەكى سوتتالۋشى كەزدەسپەگەن.

سەرۋەندەۋ بارىسىندا رۇستەمگە كىسەن تاعىپ، اينالاسىنداعى ادامداردى كورمەسىن دەگەن ماقساتپەن ءبىر كوزىن جاۋىپ تۇراتىن قارا باسكيىم كيگىزەدى، باسقا قىلمىسكەرلەرمەن سويلەسۋگە قاتاڭ تىيىم سالادى. ءتىپتى، سەرۋەندەۋ كەزىندە دە.

كىسى ەتىن جەيتىن قىلمىسكەردىڭ ءولىمى

وسى ۋاقىتقا دەيىن «قارا بۇركىت» لاگەرىندە بەلگىلى ادام جەگىش سەرگەي كوپاي جازاسىن وتەپ ءجۇردى. ول الدىمەن الماتىلىق جەزوكشەلەردى ءولتىرىپ، سودان سوڭ ەتىن جەپ كۇن كەشكەن. سوتتا 7 ايەلدىڭ ءومىرىن قيىپ، ەتىنەن فارش جاساپ، پەلمەن تۇيگەن ۆيدەو-جازبالارى كورسەتىلگەن. الماتى قالالىق سوتى «ادام جەگىشتەردى» ءولىم جازاسىنا كەسۋ جايىندا ۇكىم شىعاردى.

تەرگەۋشى ۆلاديسلاۆ بەكشايەۆتىڭ ايتۋىنشا، ونى قىلمىسكەرلەردىڭ ءوزى-اق ولتىرمەكشى بولعان. الايدا، اراققا قۇنىققان كوپاي اۋىر ناۋقاستان كوز جۇمادى. دەنەسى قۇپيا مەكەنگە جەرلەنگەن، مايىتىندە ولگەن كۇنى جازىلعان تاقتا عانا بولادى.