بۇگىن بقو وڭىرلىك كوممۋنيكاسيالار قىزمەتى الاڭىندا «باتىس قازاقستان وبلىسىنداعى اۋىلشارۋاشىلىعى جەر تەلىمدەرىن پايدالانۋ ەرەجەسى» تاقىرىبىندا كەزەكتى بريفينگ ءوتتى. بريفينگكە بقو جەر قاتىناستارى باسقارماسىنىڭ باسشىسى ءاليا مۇحامبەتجانوۆا جانە بقو جەردى پايدالانۋ مەن قورعالۋىن باقىلاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى سالاۋات نۇرعالييەۆ قاتىستى دەپ حابارلايدى Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى.
وبلىستىق جەر قاتىناستارى باسقارماسىنىڭ باسشىسى ءاليا مۇحامبەتجانوۆانىڭ ايتۋىنشا، باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اۋماعى 15133،9 مىڭ گەكتاردى قۇرايدى، ونىڭ ىشىندە 6 607 مىڭ گەكتار اۋىلشارۋاشىلىق جەرى (ەگىستىك جەر - 588،7 مىڭ گا، كوپجىلدىق داقىلدار - 1،8 مىڭ گەكتار، تىڭايعان جەرلەر - 438،8 مىڭ گەكتار، شابىندىقتار - 411،2 مىڭ گا، جايىلىمدار - 5111،7 مىڭ گا، باسقا جەرلەر - 54،8 مىڭ گەكتار).
قازىرگى تاڭدا 940،2 مىڭ گەكتار نەمەسە پايدالانىلماعان جەرلەردىڭ 70،2% مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارىلسا، 496،8 مىڭ گەكتار نەمەسە قايتارىلعان جەرلەردىڭ 52،8%-ىنا اۋىل شارۋاشىلىعى اينالىمىنا تارتىلدى.
سونداي-اق، ءا.مۇحامبەتجانوۆا وبلىستا ءبىرىڭعاي جەر رەسۋرستارى پورتالى قۇرىلعانىن، ونىڭ قۇرامىنا ەلدى مەكەندەردە ورنالاسقان جەر ۋچاسكەلەرى، كونكۋرستىق ىرىكتەۋ بويىنشا اۋىل شارۋاشىلىق جەر ۋچاسكەلەرى، تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى جەر تەلىمىندە كەزەكتە تۇرعاندار مەن جەردى ماقساتسىز پايدالانعاندار ەنگىزىلگەنىن اتاپ ءوتتى.
سپيكەردىڭ ايتۋىنشا، 2017 جىلعى 1 قاراشاداعى جاعداي بويىنشا باتىس قازاقستان وبلىسىنان رەسەي فەدەراسياسى قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ مەملەكەتتىك ۇشۋ-سىناۋ ورتالىعىنا ۇزاق مەرزىمدى جالعا بەرىلگەن جەر ۋچاسكەسى 1463،7 مىڭ گەكتاردى قۇرايدى (اسكەري پوليگوننىڭ اۋدانى 1465،1 مىڭ گا). بيىل 1995 جىلعى 20 قاڭتارداعى مەملەكەتتىك ۇشۋ-سىناۋ ۋچاسكەسىن پايدالانۋ تۋرالى كەلىسىمگە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى حاتتاما قايتا قارالىپ، سوعان سايكەس كىشى بوعدا كەن ورنىن يگەرۋگە قاجەتتى 1371 گا القاپ مەملەكەتتىك مەنشىككە قايتارىلدى. قازىرگى تاڭدا جەردى مەملەكەتتىك مەنشىككە قابىلداۋ اياقتالدى.
بريفينگتە باسقارما باسشىسى تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى ءۇشىن بەرىلەتىن جەر تەلىمدەرىنە دە توقتالدى. 2017 جىلعى 30 قاراشاداعى جاعداي بويىنشا تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى ءۇشىن جەر الۋ كەزەگىندەگى ازاماتتار سانى 100 914 ادامدى قۇرايدى (ورال قالاسى بويىنشا 71 005 ادام). 2017 جىلى وبلىس اۋداندارىندا تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى ءۇشىن (اقجايىق اۋدانىندا - 42، ءبورلى اۋدانىندا - 257، جانىبەكتە - 12، زەلەنوۆتا- 132، قازتالوۆتا - 31، كاراتوبەدە - 32، سىرىم اۋدانىندا-42، تاسقالا اۋدانىندا-45، شىڭعىرلاۋ اۋدانىندا-1) 594 جەر ۋچاسكەسى جالعا بەرىلدى.
بۇدان بولەك، «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى اياسىندا 2017 جىلى تۇرعىن ءۇي سالۋعا 2 816 جەر تەلىمىن بەرۋ جوسپارلانۋدا. ولار: اقجايىق اۋدانى بويىنشا – 218؛ ءبورلى اۋدانى بويىنشا – 1325؛ جاڭاقالا اۋدانى بويىنشا – 60؛ زەلەنوۆ اۋدانى بويىنشا – 640؛ قاراتوبە اۋدانى بويىنشا – 60؛ سىرىم اۋدانى بويىنشا – 66؛ تەرەكتى اۋدانى بويىنشا – 369؛ شىڭعىرداۋ اۋدانى بويىنشا – 78.
بقو جەردى پايدالانۋ مەن قورعالۋىن باقىلاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى س. نۇرعالييەۆ بايانداعانداي، ءوزى جەتەكشىلىك ەتەتىن باسقارمانىڭ نەگىزى قىزمەتى - جەر قاتىناستارى سۋبەكتىلەرىنە مەملەكەتتىك باقىلاۋ جۇرگىزۋ. وسى ورايدا 2017 جىلى جەر زاڭدىلىقتارىنىڭ ساقتالۋىنا 238 تەكسەرۋ جۇرگىزىلگەن. ناتيجەسىندە 182 زاڭ بۇزۋشىلىق انىقتالىپ، 22 ملن. تەڭگە ايىپپۇل سالىنعان. 2017 جىلى باسقارما جالپى كولەمى 110،0 مىڭ گەكتار اۋىل شارۋاشىلىق ماقساتىنداعى ەگىستىك، جايىلىمدىق جانە شابىندىق القاپتارعا تەكسەرۋ جۇرگىزىپ، ناتيجەسىندە جالپى كولەمى 97،0 مىڭ گەكتار قۇرايتىن 84 جەر ۋچاسكەسىنىڭ يەسىنە ماقساتتى پايدالانۋ قاجەتتىگى جونىندە نۇسقامالار بەردى. باسقارما پايدالانىلماعان جەر تەلىمدەرىنە بەرىلگەن نۇسقامالاردىڭ ورىندالۋ مەرزىمى اياقتالىپ، الايدا جەر ۋچاسكەسى يگەرىلمەگەن جاعدايدا جەردى قايتارۋ جونىندە سوت ورگانىنا جۇگىنەدى. بۇگىنگى كۇنى جالپى كولەمى 15،0 مىڭ گەكتار قۇرايتىن 30 جەر ۋچاسكەسىن مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارۋ جونىندە سوت ورگانىنىڭ شەشىمدەرى شىقتى. 37،0 مىڭ گەكتار قۇرايتىن 92 جەر ۋچاسكەسىنىڭ يەسى باسقارمانىڭ بەرگەن نۇسقاماسىنان كەيىن جەر ۋچاسكەلەرىنەن ەرىكتى تۇردە باس تارتىپ، مەملەكەت مەنشىگىنە قايتاردى. بۇدان بولەك، 5،6 مىڭ گەكتار قۇرايتىن 7 جەر ۋچاسكەسىن ماجبۇرلەپ الىپ قويۋ جونىندە تالاپ-ارىزدار سوتتا قارالۋدا.
قازىرگى تاڭدا باسقارمانىڭ تەكسەرۋ جۇمىستارىنىڭ ناتيجەسىندە 52،0 مىڭ گەكتار قۇرايتىن 122 اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرى مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارىلىپ وتىر. باسقارما شارۋا قوجالىقتارىنان پايدالانىلماعان جەرلەردى قايتارۋ ماسەلەسىمەن عانا اينالىسپايدى، شارۋاشىلىقتارعا جەر ۋچاسكەسىن ماقساتتى يگەرۋگە تۇرتكى بولىپ، بيزنەستى جۇرگىزۋگە ىقپال ەتۋ جۇمىستارىن جۇرگىزەدى. باسقارمانىڭ زاڭ بۇزۋشىلىقتى جويۋ تۋرالى بەرگەن نۇسقامالارىنان كەيىن كولەمى 63،6 مىڭ گەكتار جەردى جەر پايدالانۋشىلار مەن يەلەرى يگەرۋگە كىرىسىپ، اۋىل شارۋاشىلىعى اينالىمىنا تارتتى.
بريفينگتە بايانداماشى جەردى پايدالانۋشىلاردىڭ قۇقىقتارى مەن ولاردىڭ تاراپىنان كەتەتىن كەمشىلىكتەرگە توقتالدى.
باسقارما تاراپىنان جۇرگىزىلەتىن تەكسەرۋلەردىڭ ناتيجەسىندە انىقتالاتىن زاڭبۇزۋشىلىقتاردىڭ ءبىرى - ول مەملەكەتتىك جەر ۋچاسكەسىن ءوز بەتىنشە يەلەنىپ الۋ. باسقارمامەن اعىمداعى جىلى جۇرگىزىلگەن تەكسەرىستەردىڭ ناتيجەسىندە مەملەكەتتىك جەردى باسىپ الۋ فاكتىسى بويىنشا 71 جەكە جانە زاڭدى تۇلعالارعا اكىمشىلىك حاتتامالار تولتىرىلىپ، 22 ملن. تەڭگە ايىپپۇل سالىندى.