ەلباسى: كىمدى وتىرعىزدىق؟ ەشكىمگە تيىسكەن جوقپىز

/uploads/thumbnail/20171125195848201_small.jpg

پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازاربايەۆ قازاقستاندىقتاردى اقشاسىن ەلدە ساقتاۋعا شاقىردى، دەپ حابارلايدى Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى Sputnik قازاقستان  سايتىنا سىلتەمە جاساي وتىرىپ.  

ۇلتتىق تەلەكوپىر بارىسىندا نۇرسۇلتان نازاربايەۆ شەتەلدەگى كاپيتالدى ەلگە قايتارۋ بويىنشا جۇمىستى جالعاستىرۋ قاجەتتىگىن قاداپ ايتتى. 

"كاپيتالدى قازاقستاننان شىعارىپ، شەتەلدە ۇستاپ وتىر. ونىڭ ءبىر جولى جالعان نەمەسە كۇدىكتى ەكسپورت-يمپورت كەلىسىمشارتتارىن جاساۋ بولىپ وتىر. قولدانىستاعى ۆاليۋتالىق زاڭناما جاۋاپكەرشىلىكتەن سىتىلىپ كەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى، تىكەلەي شەكتەۋ جوق.  باقىتجان ءابدىر ۇلى (باقىتجان ساعىنتايەۆ – پرەمەر-مينيستر)، وعان جول بەرمەۋ ءۇشىن ەرتەڭنەن باستاپ زاڭ جوبالارىن ازىرلەۋدى باستاۋ كەرەك"، — دەگەن مەملەكەت باسشىسى شەتتەگى اقشانى قورىقپاي ەلگە اكەلۋ ءۇشىن بىرنەشە رەت زاڭداستىرۋ ناۋقانى جۇرگىزىلگەنىن اتاپ ءوتتى. 

"ءۇش رەت وتكىزدىك، كىمدى جاۋاپكەرشىلىككە تارتتىق؟ كىمدى وتىرعىزدىق؟ ەشكىمگە تيىسكەن جوقپىز. نەگە اقشانى شەتتە ۇستاپ وتىرسىزدار؟!  قازىرگى الەمدەگى  سانكسيا جاعدايىندا ءقاۋىپ زور، ەشكىم دە كومەكتەسە المايدى. ەلگە قايتارىڭدار اقشانى، تاعى قانداي كەپىل كەرەك؟ قانداي زاڭ، جارلىق كەرەك؟ ايتىڭدار، مەن ىستەيمىن. مۇنى ىستەمەسەڭدەر، ءبىز ءوزىمىز ىستەيمىز، سوسىن رەنجىمەڭدەر"، — دەدى ەلباسى. 

پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا، 18 وتاندىق كومپانيا شەتەلدە 12،5 ميلليارد دوللار ۇستاپ وتىر. 

"بۇل اقشا ءبىزدىڭ ەكونوميكاعا كومەكتەسەر ەدى. "تەڭىزشيەۆرويل" شەتەلگە  4،5 ميلليارد دوللار، "قازمۇنايگاز" ۇلتتىق كومپانياسى 3 ميلليارد دوللار، "قازمۇنايگاز" بارلاۋ ءوندىرۋ" كومپانياسى 2 ميلليارد  دوللار، "ازيا گاز قۇبىرى"  1 ميلليارد دوللار،  "بەينەۋ-شىمكەنت" گاز قۇبىرى 100 ميلليون دوللار جىبەرگەن. قازاقستاندىق رەسۋرستاردان  پايدا تاۋىپ وتىرىپ، اقشانى سوناۋ جاقتا ۇستاپ وتىرسىزدار. نەگە بۇل اقشا قازاقستان ەكونوميكاسىنا جۇمىس ىستەمەيدى؟!"، — دەپ كەيىدى مەملەكەت باسشىسى. 

پرەزيدەنت كومپانيالار مەن وليگارحتارعا بۇكىل ەلدىڭ كوزىنشە ەسكەرتۋ جاساپ، ەلدىڭ اقشاسىن تىقپاۋعا شاقىردى. 

"اقش الەمدەگى بۇكىل وفشورلاردى جاريا ەتتى. شۆەيساريادا دا ەشكىم تىنىش وتىرا المايدى. انگليا بۇكىل رەسەيلىك، ونىڭ ىشىندە قازاقستاندىق وليگارحتارعا دا ەسەپشوتتارىن اشۋدى تالاپ ەتتى. نەنى كۇتىپ وتىرسىزدار؟!  اكسيونەر رەتىندە ۇكىمەتكە ماسەلەنى شەشۋدى تاپسىرامىن. اركىممەن سويلەس، ەگەر ىستەمەسە، وندا  باسقا جولمەن ول اقشانى قايتارامىن. بۇكىل قازاقستاننىڭ كوزىنشە ەسكەرتەمىن. مەملەكەت ول اقشانى تابۋ ءۇشىن جاعداي جاسادى، ال ەندى ەلدىڭ اقشاسىن تىعىپ وتىرسىزدار. جەتەر"، — دەگەن نۇرسۇلتان نازاربايەۆ ەل ەكونوميكاسىنا اقشا قۇيعان كومپانيالار مەن بيزنەسمەندەردى ۇلگى ەتتى. 

"قازاقستان تەمىر جولى"  تاپقان اقشاسىنا تەپلوۆوزدار، ەلەكتروۆوزدار تاعى باسقا وندىرىستەردى ىسكە قوستى. ENRC اقتوبەدە حروم وندىرەتىن جاڭا زاۋىت سالدى. بيزنەسمەندەردى ايتساق،  نۇرلان سماعۇلوۆ "مەگا" ورتالىقتارىن بۇكىل جەردە اشىپ جاتىر. اقشا سالىپ، وسى اقشاعا كرەديت الادى. بولات وتەمۇراتوۆتى تا ماقتاۋعا بولادى. Ritz-Carlton قوناقۇيىنە جۇمسالعان قاراجاتتىڭ 25 پايىزىن ءوزى سالىپ، قالعانىن ينۆەستيسيا ەسەبىنەن جاسادى. تيمۋر قۇلىبايەۆ St. Regis ءقوناقۇيىن سالدى. بۇل ەكى ءقوناقۇي الەمدىك دەڭگەيدەگى جوعارى برەند. تاعى باسقا ادامدار بار شىعار؟ مەن ۇمىتىپ كەتۋىم مۇمكىن. باسقالار نەگە وسىنى ىستەمەيدى؟"،  — دەدى پرەزيدەنت. 

"سوندىقتان، دوستار، ەركەلەۋدى دوعارۋ كەرەك. شەتەلدە ياحتا، بىرنەشە ەلدە كوتتەدج الىپ، شالقىپ وتىرسىڭدار. ءبىز ەشكىمدى تەكسەرىپ جاتقان جوقپىز، ادال اقشا تابۋعا مۇمكىندىك بەرىپ جاتىرمىز. سوندىقتان اقشانى ەلگە قايتارىڭدار. اقشانى ەلدە، ۇيدە ۇستاعان ءقاۋىپسىز"، — دەپ ءتۇيدى ءسوزىن مەملەكەت باسشىسى. 

قاتىستى ماقالالار